Orzeczenie · 2023-10-26

I C 1455/21Bank przegrywa spore o zwrot kredytu po stwierdzeniu nieważności umowy

Sąd

Sąd Okręgowy w Olsztynie

Miejsce

Olsztyn

Data

2023-10-26

SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaokręgowy

kredyt CHFnieważność umowyabuzywnośćzwrot świadczeniabezpodstawne wzbogaceniewaloryzacjaochrona konsumentaDyrektywa 93/13/EWGkoszty procesu

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powód (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł pozew przeciwko M. R. i H. R. o zapłatę kwoty 484.734,06 zł, na którą składały się zwrot kapitału wypłaconego w ramach nieważnej umowy kredytu (318.828,28 zł) oraz bezpodstawne wzbogacenie (165.905,78 zł). Ewentualnie domagał się waloryzacji kwoty 98.358,52 zł. Podstawą roszczenia było prawomocne ustalenie nieważności umowy kredytu przez sądy wyższych instancji. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc zarzuty potrącenia, przedawnienia oraz nadużycia prawa podmiotowego. W toku postępowania bank cofnął pozew w części dotyczącej zwrotu kapitału (318.828,28 zł) wobec zgłoszonego przez pozwanych zarzutu potrącenia. Sąd Okręgowy w Olsztynie umorzył postępowanie w tej części. Pozostałe roszczenia banku o bezpodstawne wzbogacenie i waloryzację zostały oddalone. Sąd uznał, że pozwani byli posiadaczami w dobrej wierze, a zasądzenie wynagrodzenia za korzystanie z kapitału byłoby sprzeczne z Dyrektywą 93/13/EWG i stanowiłoby obejście prawa. Oddalono również roszczenie o waloryzację, wskazując na art. 358¹ § 4 k.c., zgodnie z którym strona prowadząca przedsiębiorstwo nie może żądać zmiany wysokości świadczenia pieniężnego, jeśli pozostaje ono w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanych zwrot kosztów procesu w kwocie 10.834 zł.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie braku możliwości dochodzenia przez banki wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej z powodu klauzul abuzywnych, zgodnie z Dyrektywą 93/13/EWG i orzecznictwem TSUE. Ograniczenia w żądaniu waloryzacji przez przedsiębiorców.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nieważności umowy kredytu frankowego z powodu klauzul abuzywnych i rozliczeń stron w tym kontekście. Interpretacja art. 358¹ § 4 k.c. w kontekście roszczeń banków.

Zagadnienia prawne (3)

Czy bankowi przysługuje wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z kapitału kredytu po stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej z powodu klauzul abuzywnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bankowi nie przysługuje wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z kapitału, ponieważ pozwani byli posiadaczami w dobrej wierze, a zasądzenie takiego wynagrodzenia byłoby sprzeczne z Dyrektywą 93/13/EWG i stanowiłoby obejście prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał pozwanych za posiadaczy w dobrej wierze, powołując się na art. 224 § 1 k.c. Podkreślono, że zasądzenie wynagrodzenia byłoby sprzeczne z celem Dyrektywy 93/13/EWG, która chroni konsumentów przed nieuczciwymi praktykami przedsiębiorców. Traktowanie wynagrodzenia jako świadczenia nienależnego byłoby obejściem prawa i przyznaniem bankowi odsetek z nieważnej umowy.

Czy bank może żądać waloryzacji kwoty kapitału kredytu na podstawie art. 358¹ § 3 k.c. po stwierdzeniu nieważności umowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie może żądać waloryzacji kwoty kapitału na podstawie art. 358¹ § 3 k.c., ponieważ jest przedsiębiorcą, a świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 358¹ § 4 k.c., który wyłącza możliwość żądania zmiany wysokości świadczenia pieniężnego przez stronę prowadzącą przedsiębiorstwo, jeśli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. Sąd uznał, że wadliwa umowa i rozliczenie nieważnego stosunku prawnego pozostają w związku z działalnością gospodarczą banku.

Czy zarzut potrącenia zgłoszony przez pozwanych jest skuteczny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zarzut potrącenia był skuteczny w odniesieniu do kwoty zwrotu kapitału, co doprowadziło do cofnięcia pozwu w tej części.

Uzasadnienie

Pozwani złożyli oświadczenie o potrąceniu wymagalnej wierzytelności o zwrot nienależnych wpłat (333.211,43 zł) z wierzytelnością banku o zwrot wypłaconego kapitału (318.828,28 zł). Bank cofnął pozew w tej części wobec skutecznego zarzutu potrącenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Umorzenie postępowania w części i oddalenie powództwa w pozostałym zakresie.

Strona wygrywająca

Pozwani (M. R. i H. R.)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
(...) Bank (...) Spółka Akcyjna	spółka	powód
M. R.	osoba_fizyczna	pozwany
H. R.	osoba_fizyczna	pozwany

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 358¹ § 4

Kodeks cywilny

Wyłącza możliwość żądania zmiany wysokości świadczenia pieniężnego przez przedsiębiorcę, jeśli pozostaje ono w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

k.c. art. 224 § 1

Kodeks cywilny

Posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

Pomocnicze

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Podstawa roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego.

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Dotyczy świadczenia nienależnego.

k.c. art. 358¹ § 3

Kodeks cywilny

Podstawa roszczenia o zmianę wysokości świadczenia (waloryzacja).

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zasady współżycia społecznego i społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa.

k.c. art. 7

Kodeks cywilny

Dobrej wiary domniemywa się.

k.p.c. art. 365

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie prawomocnym orzeczeniem.

k.p.c. art. 366

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie prawomocnym orzeczeniem.

k.p.c. art. 355

Kodeks postępowania cywilnego

Umorzenie postępowania.

k.p.c. art. 203 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Cofnięcie pozwu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwani byli posiadaczami w dobrej wierze, co wyłącza obowiązek wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. • Zasądzenie wynagrodzenia za korzystanie z kapitału byłoby sprzeczne z Dyrektywą 93/13/EWG i stanowiłoby obejście prawa. • Bank jako przedsiębiorca nie może żądać waloryzacji świadczenia pieniężnego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą (art. 358¹ § 4 k.c.). • Skuteczne cofnięcie pozwu w części dotyczącej zwrotu kapitału wobec zarzutu potrącenia.

Odrzucone argumenty

Roszczenie banku o bezpodstawne wzbogacenie i waloryzację kapitału. • Roszczenie banku o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału.

Godne uwagi sformułowania

zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda świadczenia w postaci wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitału byłoby sprzeczne z Dyrektywą 93/13/EWG. • brak jest podstaw do tego, by kredytobiorca w ramach rozliczenia nieważnej umowy na podstawie przepisów o nienależnym świadczeniu „płacił za korzystanie z pieniędzy”. • prawo Unii Europejskiej stoi na przeszkodzie, aby banki mogły żądać od kredytobiorców dodatkowych świadczeń, w tym wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. • z żądaniem zmiany wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego nie może wystąpić strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa.

Skład orzekający

Juliusz Ciejek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku możliwości dochodzenia przez banki wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej z powodu klauzul abuzywnych, zgodnie z Dyrektywą 93/13/EWG i orzecznictwem TSUE. Ograniczenia w żądaniu waloryzacji przez przedsiębiorców."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nieważności umowy kredytu frankowego z powodu klauzul abuzywnych i rozliczeń stron w tym kontekście. Interpretacja art. 358¹ § 4 k.c. w kontekście roszczeń banków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami banków, z odwołaniem do prawa unijnego i orzecznictwa TSUE. Pokazuje, że banki nie mogą czerpać dodatkowych korzyści po stwierdzeniu nieważności umowy z ich winy.

“Bank nie dostanie ani złotówki za 'korzystanie' z kapitału po unieważnieniu umowy. Kluczowa decyzja sądu!”

Dane finansowe

WPS: 484 734,06 PLN

zwrot kosztów procesu: 10 834 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników