Orzeczenie · 2023-09-21

I C 14/22Bank nie moze waloryzowac kredytu hipotecznego po uniewaznieniu umowy

Sąd

Sąd Okręgowy w Olsztynie

Miejsce

Olsztyn

Data

2023-09-21

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy

kredyt hipotecznynieważność umowyklauzule abuzywneochrona konsumentaTSUEwaloryzacjazwrot kapitałukoszty procesu

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powódka Bank (...) S.A. wniosła o zasądzenie od pozwanych A. G. i C. G. kwot tytułem zwrotu kapitału kredytu hipotecznego, wynagrodzenia za korzystanie z kapitału oraz waloryzacji roszczenia, powołując się na nieważność umowy kredytu hipotecznego nr (...) / (...) . Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa. W trakcie postępowania bank cofnął pozew w części dotyczącej zwrotu kapitału (393.900,01 zł) i wynagrodzenia (242.594,32 zł), na co pozwani wyrazili zgodę. Sąd umorzył postępowanie w tej części. Następnie bank rozszerzył powództwo o roszczenie ewentualne dotyczące waloryzacji roszczenia o zwrot kapitału o kwotę 290.389 zł. Sąd oddalił to żądanie, wskazując, że bankowi nie przysługuje prawo do waloryzacji ani wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, zwłaszcza w kontekście ochrony konsumentów wynikającej z dyrektywy 93/13/EWG oraz orzecznictwa TSUE. Sąd podkreślił, że uwzględnienie takiego roszczenia penalizowałoby konsumenta, a nie bank, który stosował abuzywne klauzule. Ponadto, sąd powołał się na art. 358^1 § 4 k.c., zgodnie z którym waloryzacji sądowej nie może żądać strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz pozwanych, zasądzając od banku kwotę 10.817 zł, a bankowi zwrócono połowę opłaty od cofniętej części pozwu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie, że banki nie mogą dochodzić waloryzacji ani wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po unieważnieniu umowy kredytu hipotecznego z powodu klauzul abuzywnych, zgodnie z prawem UE i krajowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których umowa kredytu została uznana za nieważną z powodu klauzul abuzywnych, a bank dochodzi dodatkowych świadczeń ponad zwrot kapitału.

Zagadnienia prawne (3)

Czy bank może żądać waloryzacji roszczenia o zwrot kapitału kredytu po stwierdzeniu nieważności umowy z powodu klauzul abuzywnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie może żądać waloryzacji roszczenia o zwrot kapitału kredytu ani wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po stwierdzeniu nieważności umowy z powodu klauzul abuzywnych.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na cel prawa unijnego (dyrektywa 93/13/EWG) polegający na zniechęcaniu przedsiębiorców do stosowania niedozwolonych klauzul umownych. Zasądzenie dodatkowych świadczeń na rzecz banku penalizowałoby konsumenta, a nie bank. Ponadto, art. 358^1 § 4 k.c. wyklucza możliwość żądania waloryzacji sądowej przez przedsiębiorcę, gdy świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Orzecznictwo TSUE również stoi na przeszkodzie takim roszczeniom.

Jaki jest skutek prawny cofnięcia pozwu bez zrzeczenia się roszczenia w części, gdy druga strona nie wyraża zgody?

Odpowiedź sądu

Jeśli druga strona nie wyraża zgody na cofnięcie pozwu bez zrzeczenia się roszczenia, sąd może umorzyć postępowanie w tej części, jeśli uzna to za stosowne, a strony wyraziły zgodę na rozprawie.

Uzasadnienie

W niniejszej sprawie pozwani wyrazili zgodę na cofnięcie pozwu w części dotyczącej zwrotu kapitału i wynagrodzenia na rozprawie, co umożliwiło sądowi umorzenie postępowania w tym zakresie na podstawie art. 355 k.c.

Od kiedy należy liczyć bieg przedawnienia roszczeń banku opartych na nieważności umowy kredytowej?

Odpowiedź sądu

Bieg przedawnienia roszczeń banku opartych na nieważności umowy kredytowej należy liczyć od daty wydania prawomocnego wyroku stwierdzającego nieważność umowy.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko strony powodowej, że nie można wymagać od banku wytaczania powództwa opartego na konstrukcji nieważności umowy, z którą bank się nie zgadza, przed wydaniem prawomocnego wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Umorzenie postępowania w części i oddalenie powództwa w pozostałej części

Strona wygrywająca

Pozwani A. G. i C. G.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Bank (...) S.A.	spółka	powód
A. G.	osoba_fizyczna	pozwany
C. G.	osoba_fizyczna	pozwany

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 358 § 1

Kodeks cywilny

Sąd uznał, że prawo do waloryzacji sądowej na podstawie art. 358^1 k.c. nie przysługuje powodowi, ponieważ jest przedsiębiorcą, a świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Pomocnicze

k.c. art. 58 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 365 § § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

k.c. art. 355

Kodeks cywilny

k.c. art. 361 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 359

Kodeks cywilny

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

k.c. art. 224

Kodeks cywilny

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.c. art. 79 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bank nie może żądać waloryzacji roszczenia o zwrot kapitału kredytu ani wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po stwierdzeniu nieważności umowy z powodu klauzul abuzywnych (ochrona konsumenta, cel dyrektywy 93/13/EWG, orzecznictwo TSUE). • Art. 358^1 § 4 k.c. wyklucza możliwość żądania waloryzacji sądowej przez przedsiębiorcę, gdy świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa. • Pozwani nie wyrazili zgody na cofnięcie pozwu bez zrzeczenia się roszczenia, ale wyrazili zgodę na rozprawie, co umożliwiło umorzenie postępowania w tej części.

Odrzucone argumenty

Roszczenie banku o zwrot kapitału kredytu było skuteczne. • Roszczenie banku o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału było zasadne. • Roszczenie banku o waloryzację roszczenia o zwrot kapitału było zasadne na podstawie art. 358^1 k.c.

Godne uwagi sformułowania

wyeliminowanie rzeczonego skutku powodowałoby, że nadal byliby oni zachęcani do stosowania rzeczonych warunków, wiedząc, że nawet gdyby miały być unieważnione, to interes przedsiębiorców zostanie zagwarantowany. • Zasądzenie na rzecz banku wynagrodzenia „za bezumowne korzystanie" z kapitału lub innych świadczeń tego rodzaju penalizowałoby nie bank, lecz kredytobiorcę, zachęcając przedsiębiorcę do wprowadzania abuzywnych postanowień w kolejnych, proponowanych przez siebie konsumentom umowach. • waloryzacji sądowej nie może żądać strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa.

Skład orzekający

Rafał Kubicki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że banki nie mogą dochodzić waloryzacji ani wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po unieważnieniu umowy kredytu hipotecznego z powodu klauzul abuzywnych, zgodnie z prawem UE i krajowym."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których umowa kredytu została uznana za nieważną z powodu klauzul abuzywnych, a bank dochodzi dodatkowych świadczeń ponad zwrot kapitału.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony konsumentów w sporach z bankami o kredyty hipoteczne, z silnym odwołaniem do prawa unijnego i orzecznictwa TSUE.

“Bank przegrywa w sądzie: nie dostanie waloryzacji ani "wynagrodzenia" za kredyt po unieważnieniu umowy!”

Dane finansowe

WPS: 393 900,01 PLN

zwrot kosztów procesu: 10 817 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników