I C 1227/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. H., obywatel Tunezji, pozwał Skarb Państwa o odszkodowanie i zadośćuczynienie w związku z odmową wjazdu na terytorium Polski i zatrzymaniem na lotnisku Okęcie w dniu 1 października 2015 roku. Przyczyną odmowy wjazdu był wpis powoda do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany. Powód twierdził, że wpis ten był bezprawny, ponieważ posiadał ważne zezwolenie na pobyt czasowy. Sąd Okręgowy w Warszawie, analizując sprawę, ustalił, że wpis powoda do wykazu był niezgodny z prawem, ponieważ istniała przesłanka negatywna określona w art. 436 ustawy o cudzoziemcach (posiadanie zezwolenia na pobyt czasowy), która wykluczała możliwość wpisu, mimo spełnienia przesłanki pozytywnej (skazanie prawomocnym wyrokiem). W związku z tym, odmowa wjazdu na terytorium RP przez Straż Graniczną, oparta na tym bezprawnym wpisie, była również niezgodna z prawem. Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz powoda pełną kwotę dochodzonego odszkodowania (2712,58 zł) tytułem zwrotu kosztów biletów lotniczych i opłat roamingowych, uznając istnienie adekwatnego związku przyczynowego między bezprawnym działaniem organu a poniesioną szkodą. Ponadto, sąd uwzględnił częściowo żądanie zadośćuczynienia, przyznając 5000 zł (z żądanych 20 000 zł) za doznaną krzywdę związaną z naruszeniem dóbr osobistych, w szczególności wolności i czci, spowodowaną zatrzymaniem, przymusowym pobytem w pomieszczeniach dla cudzoziemców i odmową wjazdu. Sąd uznał żądaną kwotę zadośćuczynienia za wygórowaną, biorąc pod uwagę krótkotrwałość naruszenia i brak trwałych negatywnych skutków dla psychiki powoda. Powództwo w pozostałym zakresie zostało oddalone, a koszty postępowania wzajemnie zniesiono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wynikłe z bezprawnych działań organów administracji publicznej, w szczególności w zakresie prawa cudzoziemców i ochrony dóbr osobistych.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące posiadania zezwolenia na pobyt czasowy i istnienia przesłanek negatywnych wpisu do wykazu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wpisanie cudzoziemca do wykazu osób, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany, jest bezprawne, jeśli cudzoziemiec posiada zezwolenie na pobyt czasowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wpisanie cudzoziemca do wykazu jest bezprawne, jeśli istnieje przesłanka negatywna wykluczająca taki wpis, np. posiadanie zezwolenia na pobyt czasowy.
Uzasadnienie
Ustawa o cudzoziemcach przewiduje zarówno przesłanki pozytywne (np. skazanie za przestępstwo) jak i negatywne (np. posiadanie zezwolenia na pobyt) do umieszczenia cudzoziemca w wykazie osób niepożądanych. Wystąpienie przesłanki negatywnej wyklucza możliwość wpisu, nawet jeśli spełniona jest przesłanka pozytywna.
Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę wynikłą z bezprawnego wpisu cudzoziemca do wykazu osób niepożądanych i odmowy wjazdu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 417 § 1 k.c. za szkodę wyrządzoną niezgodnym z prawem działaniem organu władzy publicznej.
Uzasadnienie
Bezprawne umieszczenie powoda w wykazie cudzoziemców niepożądanych doprowadziło do odmowy wjazdu na terytorium RP, co skutkowało poniesieniem przez powoda kosztów podróży i opłat roamingowych. Istniał adekwatny związek przyczynowy między bezprawnym działaniem organu a szkodą.
Czy bezprawne wpisanie cudzoziemca do wykazu osób niepożądanych i odmowa wjazdu narusza dobra osobiste w postaci wolności i czci?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie działania naruszają dobra osobiste w postaci wolności (poprzez zatrzymanie i przymusowe przebywanie w izolacji) oraz czci (poprzez piętnowanie i upokorzenie).
Uzasadnienie
Odmowa wjazdu i przymusowe przebywanie w pomieszczeniach dla cudzoziemców stanowiło naruszenie wolności osobistej. Umieszczenie w wykazie osób niepożądanych, zwłaszcza w sytuacji posiadania prawa pobytu, miało charakter piętnujący i naruszało cześć (dobrą sławę i godność).
Jaka kwota zadośćuczynienia jest odpowiednia za naruszenie dóbr osobistych w postaci wolności i czci w okolicznościach sprawy?
Odpowiedź sądu
Sąd przyznał 5000 zł zadośćuczynienia, uznając żądaną kwotę 20 000 zł za wygórowaną.
Uzasadnienie
Naruszenie miało krótkotrwały charakter, a powód nie wykazał trwałych negatywnych skutków psychicznych ani utraty pracy czy kontaktów rodzinnych. Przyznana kwota ma stanowić rekompensatę za doznaną krzywdę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. H. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa reprezentowany przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Dobra osobiste człowieka podlegają ochronie prawa cywilnego.
k.c. art. 24 § 1
Kodeks cywilny
W razie naruszenia dobra osobistego można żądać zaniechania działania, usunięcia skutków naruszenia, a także zadośćuczynienia pieniężnego.
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
W wypadku pozbawienia wolności sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego.
u.o.c. art. 436 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Określa przesłanki negatywne, które wykluczają wpisanie cudzoziemca do wykazu osób niepożądanych, w tym posiadanie zezwolenia na pobyt czasowy.
u.o.c. art. 434 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Określa przesłanki pozytywne do umieszczenia cudzoziemca w wykazie osób niepożądanych, np. skazanie za przestępstwo.
u.o.c. art. 28 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Stanowi podstawę do odmowy wjazdu cudzoziemcowi, gdy jego wjazd następuje w okresie obowiązywania wpisu do wykazu osób niepożądanych.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Obowiązek naprawienia szkody obejmuje straty poniesione przez poszkodowanego oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono (normalny związek przyczynowy).
u.o.c. art. 187 § 6
Ustawa o cudzoziemcach
Określa przesłanki udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów postępowania w przypadku częściowego uwzględnienia żądań.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezprawne umieszczenie powoda w wykazie cudzoziemców niepożądanych, mimo posiadania zezwolenia na pobyt czasowy. • Niezgodność z prawem odmowy wjazdu na terytorium RP, wynikająca z bezprawnego wpisu do wykazu. • Istnienie adekwatnego związku przyczynowego między bezprawnym działaniem organu a poniesioną przez powoda szkodą (koszty podróży, opłaty roamingowe). • Naruszenie dóbr osobistych powoda (wolności i czci) przez zatrzymanie, przymusowe przebywanie i odmowę wjazdu.
Odrzucone argumenty
Żądanie zadośćuczynienia w kwocie 20 000 zł jako wygórowane. • Brak udowodnienia trwałych negatywnych skutków dla psychiki powoda, utraty pracy czy kontaktów rodzinnych.
Godne uwagi sformułowania
umieszczenie danych powoda w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, było bezprawne • wystąpienie przesłanki negatywnej (...) wyklucza możliwość umieszczenia cudzoziemca w przedmiotowym wykazie • figurowanie danych powoda w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, rodziła bezpośrednią implikację w postaci odmowy wjazdu • wolność jako dobro osobiste nie jest rozumiana jedynie jako fizyczna swoboda poruszania się, lecz również stan wolny od obawy i strachu, od działania pod przymusem, użycia przemocy lub groźby • umieszczenie M. H. w wykazie cudzoziemców (...) miało charakter piętnujący i mogło być odebrane w ten sposób przez niego
Skład orzekający
Ewa Ligoń-Krawczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wynikłe z bezprawnych działań organów administracji publicznej, w szczególności w zakresie prawa cudzoziemców i ochrony dóbr osobistych."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące posiadania zezwolenia na pobyt czasowy i istnienia przesłanek negatywnych wpisu do wykazu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błąd administracyjny może prowadzić do poważnych konsekwencji dla jednostki i jak sądy chronią prawa obywatelskie, w tym prawo do swobodnego wjazdu i ochrony dóbr osobistych.
“Błąd urzędnika kosztował go podróż i spokój – sąd przyznał odszkodowanie za bezprawne zatrzymanie na lotnisku.”
Dane finansowe
WPS: 22 712,58 PLN
odszkodowanie: 2712,58 PLN
zadośćuczynienie: 5000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.