I ACa 829/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego) wobec Spółki z o.o. o zwrot kosztów przesunięcia sieci ciepłowniczej oraz o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Sąd pierwszej instancji uwzględnił powództwo w znacznej części. Pozwana wniosła apelację, kwestionując m.in. podstawę prawną roszczenia o zwrot kosztów przesunięcia sieci oraz zarzucając przedawnienie i błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie. Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną. W odniesieniu do kosztów przesunięcia sieci, Sąd Apelacyjny stwierdził, że powództwo nie znalazło oparcia w przepisach prawa materialnego (art. 754 kc, art. 405 kc), a strony nie zawarły umowy przenoszącej koszty na pozwaną. Co do wynagrodzenia za bezumowne korzystanie, Sąd Apelacyjny podzielił pogląd, że posiadanie służebności przesyłu nie rodzi roszczeń o wynagrodzenie, a nadto powód nie wykazał złej wiary pozwanej. W konsekwencji Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając powództwo w całości i zasądzając od powoda na rzecz pozwanej koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za koszty przesunięcia infrastruktury przesyłowej oraz roszczeń o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości w związku z posadowieniem sieci przesyłowych, w tym kwestia stosowania przepisów o służebności przesyłu i domniemania dobrej wiary.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której powód sam zainstalował sieć, a pierwotne posadowienie miało miejsce w realiach prawnych i faktycznych z lat 70-tych. Kwestia wadliwości uzasadnienia sądu pierwszej instancji jako zarzutu procesowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powód (Skarbu Państwa) może domagać się od pozwanej zwrotu kosztów przesunięcia sieci ciepłowniczej, która kolidowała z planowaną inwestycją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo w tym zakresie podlega oddaleniu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że powództwo o zwrot kosztów przesunięcia sieci nie znalazło oparcia w przepisach prawa materialnego (art. 754 kc, art. 405 kc). Strony nie zawarły umowy przenoszącej koszty na pozwaną, a pismo pozwanej wyrażało zgodę na przełożenie sieci "staraniem i kosztem inwestora".
Czy właściciel nieruchomości (Skarb Państwa) może domagać się od przedsiębiorcy przesyłowego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w związku z posadowieniem sieci ciepłowniczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy roszczenie to podlega oddaleniu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że posiadanie służebności przesyłu nie rodzi roszczeń o wynagrodzenie, a nadto powód nie wykazał złej wiary pozwanej. Sieć została posadowiona w latach 70-tych na nieruchomości państwowej, a po jej przesunięciu, to sam powód zainstalował nową sieć.
Czy uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji spełnia wymogi formalne określone w art. 328 § 2 kpc?
Odpowiedź sądu
Wady uzasadnienia nie były na tyle istotne, aby wpłynąć na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że uzasadnienie Sądu Okręgowego zawierało istotne niedokładności i brak podstawy prawnej dla jednego z roszczeń, co mogło sugerować kopiowanie treści. Jednakże, wady te nie uniemożliwiły całkowicie dokonania oceny toku wywodu sądu pierwszej instancji i nie wpłynęły na wynik sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa Sądu Okręgowego w (...) | instytucja | powód |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | pozwana |
Przepisy (20)
Główne
k.c. art. 224
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Sąd Apelacyjny uznał, że nie ma zastosowania, gdyż nie wykazano złej wiary posiadacza i posiadanie służebności nie rodzi roszczeń.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Sąd Apelacyjny uznał, że nie ma zastosowania.
k.c. art. 754
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia. Sąd Apelacyjny uznał, że nie stanowi podstawy prawnej roszczenia powoda o zwrot kosztów przesunięcia sieci.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia. Sąd Apelacyjny uznał, że nie stanowi podstawy prawnej roszczenia powoda.
Pomocnicze
k.c. art. 49
Kodeks cywilny
Błędna wykładnia przez Sąd Okręgowy, polegająca na uznaniu, że z chwilą podłączenia urządzeń przesyłowych stają się one własnością przedsiębiorstwa przesyłowego.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie przez Sąd Okręgowy poprzez brak wskazania podstawy prawnej zasądzonego roszczenia.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie poprzez wyprowadzenie z materiału dowodowego wniosków z niego nie wynikających lub sprzecznych z zasadami logicznego rozumowania.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie poprzez uznanie, że powód udowodnił skuteczne przeniesienie prawa własności urządzenia przesyłowego.
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Zastosowanie przepisów o posiadaniu rzeczy do posiadania praw. Sąd Apelacyjny uznał, że nie ma zastosowania do posiadania służebności.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Granice prawa własności. Sąd Apelacyjny uznał, że nie wykazano bezprawnego naruszenia własności powoda przez pozwaną.
k.c. art. 222 § § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Sąd Apelacyjny uznał, że nie wykazano bezprawnego naruszenia własności powoda.
k.c. art. 305 § 1
Kodeks cywilny
Służebność przesyłu. Sąd Apelacyjny zauważył, że po jej wprowadzeniu istnieje możliwość domagania się wynagrodzenia, ale źródłem jest umowa lub ustanowienie służebności.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Domniemanie dobrej wiary. Sąd Apelacyjny uznał, że powód nie wykazał złej wiary pozwanej.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia. Sąd Apelacyjny uznał, że rozważania Sądu pierwszej instancji co do braku przedawnienia były prawidłowe, ale kwestia stała się zbędna z uwagi na oddalenie powództwa z innych przyczyn.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zniesienie lub ograniczenie wzajemnego obciążenia stron kosztami w przypadku częściowego uwzględnienia lub oddalenia żądań. Sąd Apelacyjny wskazał, że nie miał zastosowania w tej sprawie.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Szczególne wypadki uzasadniające nieobciążanie strony kosztami. Sąd Apelacyjny zastosował ten przepis, odstępując od obciążenia powoda wydatkami sądowymi.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez sąd drugiej instancji w przedmiocie zmiany wyroku sądu pierwszej instancji.
u.k.s. art. 94
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwolnienie Skarbu Państwa z obowiązku uiszczania opłat.
u.k.s. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obowiązek pobrania od stron wydatków tymczasowo poniesionych z sum budżetowych Skarbu Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstawy prawnej dla roszczenia o zwrot kosztów przesunięcia sieci ciepłowniczej. • Posiadanie służebności przesyłu nie rodzi roszczeń o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. • Powód nie wykazał złej wiary pozwanej w zakresie korzystania z nieruchomości. • Sieć ciepłownicza została posadowiona w latach 70-tych na nieruchomości państwowej, a następnie powód sam zainstalował nową sieć. • Wady uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji, choć istotne, nie wpłynęły na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o zwrot kosztów przesunięcia sieci oparte na art. 754 kc i art. 405 kc. • Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości oparte na art. 224 kc i art. 225 kc. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez Sąd Okręgowy (art. 233 kpc, art. 232 kpc).
Godne uwagi sformułowania
Apelacja pozwanej winna odnieść skutek. • Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów wskazanych w art. 328 § 2 kpc. • Sporządzając pisemne motywy zaskarżonego wyroku, Sąd dopuszczał się kopiowania, co samo w sobie nie jest naganne, gdyż sprzyja usprawnieniu tego fragmentu postępowania, niemniej wymaga staranności i w żadnym razie nie może prowadzić do nieskoordynowanego kopiowania ustaleń i rozważań. • Z natury rzeczy sposób sporządzenia uzasadnienia orzeczenia nie ma wpływu na wynik sprawy, ponieważ uzasadnienie wyraża jedynie motywy wcześniej podjętego rozstrzygnięcia. • Przełożenie sieci cieplnej nie stanowiło usługi na rzecz pozwanej. Wręcz przeciwnie – było to działanie wyłącznie w interesie powódki. • Posiadanie służebności przesyłu nie rodzi żadnych roszczeń o wynagrodzenie. • Roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości w zakresie sieci ciepłowniczej, którą wybudował sam powód, i co więcej sam z niej korzysta, jawi się jako nadużycie prawa.
Skład orzekający
Roman Sugier
przewodniczący
Lucyna Świderska-Pilis
sprawozdawca
Tomasz Tatarczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za koszty przesunięcia infrastruktury przesyłowej oraz roszczeń o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości w związku z posadowieniem sieci przesyłowych, w tym kwestia stosowania przepisów o służebności przesyłu i domniemania dobrej wiary."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której powód sam zainstalował sieć, a pierwotne posadowienie miało miejsce w realiach prawnych i faktycznych z lat 70-tych. Kwestia wadliwości uzasadnienia sądu pierwszej instancji jako zarzutu procesowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii prawnych związanych z infrastrukturą przesyłową i odpowiedzialnością za jej koszty, a także roszczeń o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Wyrok Sądu Apelacyjnego stanowi ważny głos w dyskusji nad stosowaniem przepisów o służebności przesyłu i stanowi przykład, jak sąd drugiej instancji może skorygować błędne rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji.
“Kto płaci za przesunięcie sieci ciepłowniczej? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 351 519,99 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.