I ACa 69/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zadośćuczynienie za śmierć matki i siostry powoda w wypadku komunikacyjnym z 1997 roku. Powód domagał się łącznie 100 000 zł zadośćuczynienia. Sąd Okręgowy w Płocku zasądził łącznie 60 000 zł, oddalając resztę powództwa i rozstrzygając o kosztach. Sąd pierwszej instancji uznał roszczenie za zasadne na podstawie art. 446 § 4 KC (w związku z art. 448 KC), oddalając zarzut przedawnienia ze względu na przerwanie biegu terminu przez wcześniejsze zgłoszenie szkody ubezpieczycielowi (art. 819 § 4 KC). Sąd Okręgowy ustalił wysokość zadośćuczynienia, biorąc pod uwagę m.in. upływ czasu od zdarzenia, który złagodził cierpienia powoda, jego późniejsze funkcjonowanie społeczne i rodzinne. Powód wniósł apelację, domagając się podwyższenia zasądzonych kwot i zmiany rozstrzygnięcia o kosztach. Sąd Apelacyjny w Łodzi uznał apelację za uzasadnioną jedynie w części dotyczącej kosztów postępowania. Zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że obniżył zasądzoną kwotę zadośćuczynienia za śmierć matki z 40 000 zł do 2343,40 zł (co wydaje się być błędem w opisie, gdyż w sentencji jest mowa o obniżeniu kwoty 4.330 zł do 2.343,40 zł, a w uzasadnieniu o korekcie kosztów) oraz uchylił punkt dotyczący kosztów procesu. W pozostałej części apelację oddalił, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego co do wysokości zadośćuczynienia, uznając je za adekwatne do doznanej krzywdy, biorąc pod uwagę m.in. przejściowy charakter zaburzeń emocjonalnych powoda i jego późniejsze założenie rodziny. Sąd Apelacyjny zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie po zmianach w kodeksie cywilnym, zasady ustalania wysokości zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej z uwzględnieniem upływu czasu i późniejszego funkcjonowania poszkodowanego, a także rozliczanie kosztów procesu.
Każda sprawa o zadośćuczynienie ma charakter indywidualny, co ogranicza możliwość bezpośredniego stosowania analogii. Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sprzed nowelizacji przepisów o zadośćuczynieniu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za śmierć osoby najbliższej, które miało miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 KC, jest zasadne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie jest zasadne na podstawie art. 448 KC w związku z naruszeniem dóbr osobistych (więzi emocjonalnej), a także na podstawie art. 446 § 4 KC, który ma zastosowanie do stanów faktycznych powstałych przed jego wejściem w życie, jeśli roszczenie nie było przedawnione.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że śmierć osoby najbliższej stanowi naruszenie dóbr osobistych w postaci więzi emocjonalnej, co uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 KC. Podkreślono, że art. 446 § 4 KC, mimo wejścia w życie po zdarzeniu, może być stosowany do oceny wysokości zadośćuczynienia, jeśli roszczenie nie uległo przedawnieniu.
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za śmierć osoby najbliższej, które miało miejsce w 1997 roku, uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został przerwany przez wcześniejsze zgłoszenie szkody ubezpieczycielowi.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 819 § 4 KC, zgodnie z którym zgłoszenie szkody ubezpieczycielowi przerywa bieg przedawnienia. Powód zgłosił szkodę w 1998 roku, a pozew wniósł w 2016 roku, co oznacza, że roszczenie nie było przedawnione w momencie wniesienia pozwu.
Jaka jest właściwa wysokość zadośćuczynienia za śmierć matki i siostry, biorąc pod uwagę upływ czasu od zdarzenia i późniejsze funkcjonowanie powoda?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny obniżył kwotę zasądzoną przez Sąd Okręgowy, uznając ją za adekwatną do doznanej krzywdy, uwzględniając złagodzenie cierpień z upływem czasu i prawidłowe funkcjonowanie powoda.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że choć więź emocjonalna jest dobrem osobistym, to upływ czasu (ponad 20 lat od zdarzenia) złagodził skutki tragedii. Powód założył nową rodzinę, ukończył szkołę i funkcjonuje społecznie prawidłowo, co wpłynęło na obniżenie wysokości zadośćuczynienia w stosunku do żądań powoda.
Jak należy rozliczyć koszty procesu w sytuacji, gdy powód wygrał sprawę w przeważającej części, ale nie w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny zmienił rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego jedynie część kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, uznając, że powód wygrał sprawę w 60% w pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy błędnie obciążył powoda całością kosztów procesu. Po przeliczeniu, uwzględniając wygraną powoda w 60%, Sąd Apelacyjny skorygował kwotę kosztów należnych pozwanemu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. D. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 446 § 4
Kodeks cywilny
Sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Pomocnicze
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać zadośćuczynienie pieniężne.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Dobra osobiste człowieka, jak zdrowie, wolność, cześć, swoboda tajemnicy korespondencji, obraz mowy, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i artystyczna, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie ma zagrożenia. W razie naruszenia dobra osobistego osoba, której dobro zostało naruszone, może żądać od osoby, która dopuściła się naruszenia, aby ta dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia, w szczególności aby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie.
k.c. art. 442
Kodeks cywilny
Przepis uchylony, regulował przedawnienie roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym.
k.c. art. 442 § 1
Kodeks cywilny
Nowy przepis dotyczący przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym.
k.c. art. 442 § 3
Kodeks cywilny
Trzyletni termin przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.
k.c. art. 819 § 4
Kodeks cywilny
Zgłoszenie szkody ubezpieczycielowi przerywa bieg przedawnienia.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu w zależności od wyniku sprawy.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd apelacyjny może zmienić zaskarżony wyrok.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd apelacyjny może uchylić zaskarżony wyrok i orzec co do istoty sprawy lub uchylając je przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów procesu od strony przegrywającej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przerwanie biegu przedawnienia roszczenia przez zgłoszenie szkody ubezpieczycielowi (art. 819 § 4 KC). • Zasądzenie kosztów procesu w pierwszej instancji proporcjonalnie do wyniku sprawy (wygrana powoda w 60%).
Odrzucone argumenty
Roszczenie uległo przedawnieniu. • Zasądzone kwoty zadośćuczynienia są nieadekwatne do doznanej krzywdy. • Powód powinien ponieść całość kosztów procesu w pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
śmierć osoby najbliższej zawsze stanowi traumatyczne przeżycie • pojęcie doznanej krzywdy łączy się w sposób oczywisty z pojęciem naruszenia dobra osobistego w postaci więzi emocjonalnej • nie jest procesowo możliwe, by zmierzyć ból, cierpienie, rozpacz, tęsknotę • każdy przypadek musi być zatem rozpatrywany indywidualnie • upływ czasu złagodził skutki zdarzenia • zawarcie związku małżeńskiego to zdarzenie, z którym u nupturientów wiążą się pozytywne uczucia miłości, szczęścia i radości. Ich pojawienie natomiast spycha na plan dalszy wspomnienia krzywdy, bólu i cierpienia.
Skład orzekający
Dariusz Limiera
przewodniczący
Michał Kłos
sędzia
Paweł Hochman
sędzia (del.) (spr.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie po zmianach w kodeksie cywilnym, zasady ustalania wysokości zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej z uwzględnieniem upływu czasu i późniejszego funkcjonowania poszkodowanego, a także rozliczanie kosztów procesu."
Ograniczenia: Każda sprawa o zadośćuczynienie ma charakter indywidualny, co ogranicza możliwość bezpośredniego stosowania analogii. Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sprzed nowelizacji przepisów o zadośćuczynieniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy emocjonalnie trudnego tematu śmierci bliskich w wypadku i dochodzenia zadośćuczynienia, co zawsze budzi zainteresowanie. Interpretacja przepisów o przedawnieniu i zasad ustalania wysokości świadczenia jest istotna dla praktyków.
“Ponad 20 lat po tragedii: Sąd Apelacyjny rozstrzyga o zadośćuczynieniu za śmierć matki i siostry.”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
zadośćuczynienie: 2343,4 PLN
koszty procesu: 4330 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.