Orzeczenie · 2026-06-08

I ACa 546/25Niedozwolone klauzule kredytu walutowego nawaznosc umowy 3

Sąd

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie

Miejsce

Rzeszów

Data

2026-06-08

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaapelacyjny

kredyt denominowanykredyt indeksowanyCHFabuzywnośćklauzule niedozwoloneobowiązek informacyjnyochrona konsumentanieważność umowyryzyko kursowe

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę i ustalenie nieważności umowy kredytu denominowanego do waluty obcej (CHF), zawartej przez konsumenta z bankiem w 2007 roku. Powódka zarzuciła bankowi stosowanie klauzul niedozwolonych (abuzywnych) dotyczących mechanizmu przeliczeń walutowych oraz naruszenie obowiązków informacyjnych, co miało prowadzić do nierównomiernego rozłożenia ryzyka i naruszenia równowagi kontraktowej. Sąd Okręgowy w Rzeszowie uznał umowę za nieważną, ustalając jej nieważność i zasądzając na rzecz powódki kwoty w CHF i PLN. Bank złożył apelację, podnosząc liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym błędnych ustaleń faktycznych, niewłaściwej wykładni umowy oraz uznania klauzul za abuzywne. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił apelację pozwanego, podzielając ustalenia i ocenę prawną sądu pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny podkreślił, że umowa była kredytem złotowym, w którym waluta obca pełniła jedynie funkcję miernika wartości, a klauzule przeliczeniowe były abuzywne z uwagi na brak jasnych kryteriów ustalania kursów przez bank i naruszenie obowiązków informacyjnych wobec konsumenta. Sąd uznał, że usunięcie abuzywnych klauzul uniemożliwia dalsze funkcjonowanie umowy, co prowadzi do jej nieważności od początku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego nastąpiło na zasadach odpowiedzialności za wynik procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie nieważności umów kredytów denominowanych do waluty obcej z powodu abuzywności klauzul walutowych i naruszenia obowiązków informacyjnych, a także brak możliwości uzupełniania takich umów przepisami krajowymi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy umów kredytów denominowanych (nie indeksowanych) zawartych z konsumentami przed nowelizacją prawa bankowego, gdzie bank jednostronnie ustalał kursy walut.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa kredytu denominowanego do waluty obcej, zawarta z konsumentem, zawierająca klauzule dotyczące mechanizmu przeliczeń walutowych i kursów walut ustalanych przez bank, jest nieważna z powodu abuzywności tych klauzul i naruszenia obowiązków informacyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa kredytu denominowanego do waluty obcej jest nieważna, jeśli zawiera klauzule abuzywne dotyczące mechanizmu przeliczeń walutowych i kursów ustalanych przez bank, a bank naruszył obowiązki informacyjne wobec konsumenta.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że klauzule przeliczeniowe były abuzywne, ponieważ bank mógł dowolnie ustalać kursy walut, nie zapewniając konsumentowi jasnych kryteriów oceny ryzyka. Brak odpowiedniego pouczenia o ryzyku kursowym i jego konsekwencjach, w tym o możliwości znaczącego wzrostu zadłużenia mimo regularnych spłat, narusza obowiązki informacyjne banku. Usunięcie abuzywnych klauzul uniemożliwia dalsze funkcjonowanie umowy, prowadząc do jej nieważności.

Czy po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul walutowych z umowy kredytu denominowanego, umowa może nadal obowiązywać na podstawie przepisów krajowych lub uzupełniona przez sąd?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umowa nie może nadal obowiązywać ani być uzupełniana przez sąd przepisami krajowymi o charakterze ogólnym lub średnim kursem NBP, jeśli usunięcie abuzywnych klauzul uniemożliwia jej dalsze funkcjonowanie zgodnie z zamiarem stron lub celami dyrektywy o ochronie konsumentów.

Uzasadnienie

Trybunał Sprawiedliwości UE i Sąd Najwyższy wykluczają zastępowanie abuzywnych klauzul przez przepisy krajowe lub średni kurs NBP, gdyż mogłoby to osłabić odstraszający skutek dyrektywy i nie zniechęcać przedsiębiorców do stosowania nieuczciwych praktyk. Usunięcie klauzul określających główne świadczenia stron, takich jak mechanizm waloryzacji, może prowadzić do nieważności całej umowy, jeśli bez nich nie może ona funkcjonować.

Czy konsument posiadający wykształcenie prawnicze i wykonujący zawód sędziego jest w pełni świadomy ryzyka związanego z umową kredytu denominowanego do waluty obcej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wykształcenie prawnicze i wykonywanie zawodu sędziego nie zwalnia banku z obowiązku udzielenia pełnych i zrozumiałych informacji o ryzyku kursowym i konsekwencjach umowy kredytu denominowanego do waluty obcej.

Uzasadnienie

Nawet osoba z wykształceniem prawniczym może nie posiadać specjalistycznej wiedzy z zakresu produktów bankowych i ryzyka kursowego. Obowiązek informacyjny banku wobec konsumenta jest niezależny od jego wykształcenia czy zawodu, a bank musi zapewnić jasne i zrozumiałe przedstawienie ryzyka.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powódka

Strony

Nazwa	Typ	Rola
U. C.	osoba_fizyczna	powódka
(...) S.A.	spółka	pozwany

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów, której naruszenie może prowadzić do nieważności umowy.

k.c. art. 58 § 2

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

Definicja i skutki klauzul niedozwolonych (abuzywnych) w umowach z konsumentami.

pr. bank. art. 69

Ustawa - Prawo bankowe

Definicja i essentialia negotii umowy kredytu bankowego.

Pomocnicze

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Świadczenie nienależne.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Bezpodstawne wzbogacenie.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

pr. bank. art. 75b

Ustawa - Prawo bankowe

Przepisy dotyczące kredytów denominowanych (wprowadzone nowelizacją).

k.c. art. 358 § 2

Kodeks cywilny

Określenie wartości waluty obcej według kursu średniego NBP (niezastosowany w tym przypadku).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieważność umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul walutowych. • Naruszenie przez bank obowiązków informacyjnych wobec konsumenta. • Brak możliwości dalszego funkcjonowania umowy po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych.

Odrzucone argumenty

Umowa jest ważna i stanowi kredyt walutowy. • Kursy walut były rynkowe i skorelowane z NBP. • Powódka, jako prawnik, była świadoma ryzyka. • Możliwość spłaty kredytu w walucie obcej. • Zastosowanie art. 358 § 2 k.c. lub innych przepisów krajowych do uzupełnienia umowy. • Powódka miała interes prawny w ustaleniu nieważności umowy.

Godne uwagi sformułowania

Bank przerzucił na powódkę ryzyko zmiany kursu waluty, a własne ryzyko ograniczył w znacznym stopniu. • Konsument zmierza do zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych i nie ma wiedzy o skomplikowanych przeliczeniach walutowych oraz ryzyku kursowym. • Podpisanie tej treści oświadczenia nie przesądza jeszcze o faktycznym otrzymaniu przez powódkę od pracowników banku takich informacji o konsekwencjach wzrostu kursu waluty kredytu, które umożliwiałyby im dokonanie rzeczowej oceny ryzyka walutowego. • Instytucja finansowa oferując kredytobiorcy kredyt powiązany z walutą obcą powinna dołożyć szczególnej staranności w zakresie wyraźnego wskazania zagrożeń wiążących się z takim produktem finansowym. • Ryzyko przedsiębiorcy stosującego abuzywne klauzule byłoby bowiem w razie ich eliminacji ze stosunku umownego niewielkie i nie zniechęcałoby przedsiębiorców do stosowania nieuczciwych klauzul w przyszłości.

Skład orzekający

Edyta Pietraszewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów denominowanych do waluty obcej z powodu abuzywności klauzul walutowych i naruszenia obowiązków informacyjnych, a także brak możliwości uzupełniania takich umów przepisami krajowymi."

Ograniczenia: Dotyczy umów kredytów denominowanych (nie indeksowanych) zawartych z konsumentami przed nowelizacją prawa bankowego, gdzie bank jednostronnie ustalał kursy walut.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i ich nieważności z powodu klauzul abuzywnych, co jest niezwykle istotne dla wielu konsumentów i prawników. Wyrok potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą.

“Kredyt frankowy nieważny? Sąd Apelacyjny potwierdza: banki muszą informować o ryzyku!”

Dane finansowe

WPS: 58 087,78 CHF

zapłata: 43 914,77 PLN

zapłata: 39 951,67 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 8100 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników