Orzeczenie · 2026-04-08

I ACA 497/24Oddalenie apelacji banku w sprawie kredytu indeksowanego 10

Sąd

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

Miejsce

Wrocław

Data

2026-04-08

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaapelacyjny

kredyt indeksowanyabuzywnośćklauzule niedozwoloneochrona konsumentanieważność umowybezpodstawne wzbogacenieprawo bankowekodeks cywilny

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał apelację strony pozwanej (...) S.A. od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu, który zasądził od banku na rzecz powodów T. F. i K. F. kwotę 92 076,28 zł wraz z odsetkami, tytułem zwrotu nienależnego świadczenia w sprawie dotyczącej kredytu indeksowanego. Bank zaskarżył wyrok w części dotyczącej zasądzenia roszczenia, kosztów procesu i kosztów sądowych, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 233 § 1 k.p.c.) oraz prawa materialnego (m.in. przepisy dotyczące klauzul abuzywnych, Prawo bankowe, Kodeks cywilny). Bank podniósł również zarzut potrącenia. Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu pierwszej instancji. Stwierdzono, że klauzule indeksacyjne w umowie kredytu były abuzywne, ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione, kształtowały prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszały ich interesy. Brak było również należytego wypełnienia obowiązku informacyjnego przez bank co do ryzyka związanego z kredytem waloryzowanym do waluty obcej. Sąd uznał, że po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień umowa nie mogłaby dalej obowiązywać bez naruszenia jej natury (art. 353¹ k.c.), co skutkowało nieważnością całej umowy od daty jej zawarcia (ex tunc). Rozliczenie stron nastąpiło na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 410 w zw. z art. 405 k.c.). Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił kwotę należną powodom jako różnicę między wpłaconymi ratami a wypłaconym kapitałem kredytu, po uwzględnieniu częściowo skutecznego zarzutu potrącenia przez bank kapitału. Apelacja banku nie zawierała skutecznych zarzutów podważających to rozstrzygnięcie. Sąd Apelacyjny zasądził od strony pozwanej na rzecz powodów koszty postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej abuzywności klauzul w umowach kredytów indeksowanych i konsekwencji w postaci nieważności umowy oraz rozliczeń na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści umowy kredytu, ale jego argumentacja ma szersze zastosowanie w sprawach o podobnym charakterze.

Zagadnienia prawne (3)

Czy klauzule indeksacyjne w umowie kredytu bankowego zawartej z konsumentem, które nie zostały indywidualnie uzgodnione, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają jego interesy, mogą zostać uznane za niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, klauzule indeksacyjne w umowie kredytu bankowego zawartej z konsumentem, które nie zostały indywidualnie uzgodnione, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają jego interesy, mogą zostać uznane za niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne).

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że klauzule indeksacyjne w spornej umowie kredytu były abuzywne, ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione, a bank nie wykazał, że miały taki charakter. Klauzule te pozwalały bankowi na swobodne kształtowanie kursu waluty obcej, co naruszało dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta, który nie miał pełnej wiedzy o ryzyku. Brak jednoznaczności i obiektywnej weryfikacji mechanizmu przeliczenia wypełnia przesłankę abuzywności.

Jaka jest konsekwencja stwierdzenia abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowie kredytu bankowego dla dalszego obowiązywania umowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień umownych, umowa kredytu bankowego może nadal obowiązywać, jeżeli jest to prawnie możliwe zgodnie z zasadami prawa wewnętrznego, jednakże w tym konkretnym przypadku, ze względu na brak możliwości ustalenia świadczenia konsumenta bez klauzul waloryzacyjnych oraz sprzeczność z naturą stosunku prawnego, umowa została uznana za nieważną ex tunc.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo TSUE i SN, stwierdził, że po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul umowa powinna nadal obowiązywać, o ile jest to możliwe. Jednakże w przypadku kredytu indeksowanego, bez klauzul waloryzacyjnych nie jest możliwe ustalenie świadczenia konsumenta, a próba zastąpienia ich innymi mechanizmami (np. kursem NBP) jest niedopuszczalna. W tej sytuacji, brak możliwości dalszego obowiązywania umowy bez abuzywnych klauzul, w połączeniu ze sprzecznością z naturą stosunku prawnego, prowadzi do nieważności całej umowy od początku.

Czy zarzut potrącenia zgłoszony przez bank, dotyczący opłat za ubezpieczenie i prowizji, był skuteczny w kontekście nieważności umowy kredytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut potrącenia zgłoszony przez bank w zakresie opłat za ubezpieczenie i prowizji nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ roszczenie to nie było wymagalne i pewne w rozumieniu art. 498 § 1 k.c., a w sytuacji nieważności umowy, świadczenia z tytułu dodatkowej opłaty za ubezpieczenie stronie pozwanej by nie przysługiwały.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał zarzut potrącenia zgłoszony przez bank w części dotyczącej opłat za ubezpieczenie (621,46 zł) i prowizji za nieskuteczny. Roszczenie to nie było wymagalne i pewne, a w przypadku nieważności umowy, bankowi nie przysługiwałyby świadczenia z tytułu dodatkowej opłaty za ubezpieczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddala apelację

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
T. F.	osoba_fizyczna	powód
K. F.	osoba_fizyczna	powód
(...) S.A.	spółka	pozwany

Przepisy (18)

Główne

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

Niedozwolonymi postanowieniami umownymi są klauzule umowne, które spełniają łącznie trzy przesłanki pozytywne: zawarte zostały w umowach z konsumentami, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają jego interesy. Kontrola abuzywności wyłączona jest tylko w przypadku spełnienia jednej z dwóch przesłanek negatywnych: indywidualnego uzgodnienia z konsumentem lub określenia głównych świadczeń stron w sposób jednoznaczny.

k.c. art. 410 § 1

Kodeks cywilny

Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się w zakresie, w jakim przepisy o zobowiązaniach nie stanowią inaczej.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a jeżeli nie jest to możliwe, do zwrotu jej wartości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w żadnym aspekcie sprawy i przeprowadził wystarczające postępowanie dowodowe zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 203 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut potrącenia podniesiony przez stronę pozwaną nie zasługiwał na uwzględnienie.

k.c. art. 385 § 4

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje, a zatem na stronie pozwanej.

k.c. art. 58 § 1

Kodeks cywilny

Umowa, która została zawarta w celu obejścia ustawy albo po to, aby połączyć w sobie obejście ustawy z innym celem, jest nieważna.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Prawo bankowe art. 69 § 2

Ustawa Prawo bankowe

Prawo bankowe art. 76

Ustawa Prawo bankowe

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

k.c. art. 481 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 498

Kodeks cywilny

k.c. art. 499

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 387 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji, jako prawidłowe i znajdujące oparcie w zebranym materiale dowodowym.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddalił apelację strony pozwanej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Abuzywność klauzul indeksacyjnych w umowie kredytu. • Niewypełnienie przez bank obowiązku informacyjnego co do ryzyka kredytu waloryzowanego do waluty obcej. • Nieważność umowy kredytu od daty jej zawarcia z powodu abuzywności klauzul i braku możliwości dalszego obowiązywania umowy. • Rozliczenie stron na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c.). • Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego kwestionujące abuzywność klauzul. • Skuteczność zarzutu potrącenia zgłoszonego przez bank w zakresie opłat za ubezpieczenie i prowizji. • Możliwość zastąpienia abuzywnych klauzul innymi mechanizmami prawnymi lub uzupełnienia umowy przez sąd.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji, jako prawidłowe i znajdujące oparcie w zebranym materiale dowodowym. • Niedozwolonymi postanowieniami umownymi są klauzule umowne, które spełniają łącznie trzy przesłanki pozytywne... • Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje... • Brak jednoznaczności klauzul waloryzacyjnych zastosowanych przez stronę pozwaną w spornej umowie kredytowej, nie poddających się obiektywnej weryfikacji, wypełnia przesłankę ich abuzywności. • Konsekwencją stwierdzenia abuzywności wskazanych postanowień umownych jest sankcja bezskuteczności niedozwolonych postanowień i zgodnie z art. 385 1 § 1 zd. 1 k.c. postanowienia te nie wiążą powodów. • Po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień odnoszących się do klauzuli waloryzacyjnej nie jest możliwe ustalenie świadczenia konsumenta. • Skoro klauzule indeksacyjne w przedmiotowej umowie były bezskuteczne, zaś bez tych klauzul umowa nie mogłaby obowiązywać, z uwagi na sprzeczność z naturą stosunku prawnego, następstwem wyeliminowania z umowy klauzul przeliczeniowych jest nieważność ex tunc całej czynności prawnej.

Skład orzekający

Jolanta Solarz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej abuzywności klauzul w umowach kredytów indeksowanych i konsekwencji w postaci nieważności umowy oraz rozliczeń na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści umowy kredytu, ale jego argumentacja ma szersze zastosowanie w sprawach o podobnym charakterze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7.5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów. Wyrok potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą i wyjaśnia konsekwencje nieważności umowy.

“Kredyt frankowy okazał się nieważny od początku? Sąd Apelacyjny potwierdza: bank musi oddać pieniądze!”

Dane finansowe

WPS: 92 076,28 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 4050 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników