Orzeczenie · 2026-04-08

I ACa 4698/24Nieważność umowy kredytu denominowanego abuzywność klauzul 2

Sąd

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu

Miejsce

Wrocław

Data

2026-04-08

SAOSCywilneprawo zobowiązańWysokaapelacyjny

kredyt denominowanykredyt CHFabuzywnośćklauzule niedozwoloneprawo bankoweochrona konsumentanieważność umowyzwrot świadczenia

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał apelację strony pozwanej banku od wyroku Sądu Okręgowego, który ustalił nieistnienie stosunku prawnego z umowy kredytu denominowanego w CHF z dnia 22 sierpnia 2007 r. z powodu jej nieważności, a także zasądził od banku na rzecz powodów zwrot świadczeń. Sąd Okręgowy uznał umowę za nieważną z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych, które były nieczytelne, niejasne i rażąco naruszały interesy konsumentów, a bank nie dopełnił obowiązku informacyjnego. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Okręgowego, uznając apelację banku za bezzasadną. Podkreślono, że klauzule przeliczeniowe kształtujące mechanizm indeksacji stanowią główne świadczenie kredytobiorcy i po ich wyeliminowaniu umowa nie może wiązać stron. Sąd odwoławczy nie podzielił zarzutu naruszenia art. 353(1) k.c. w zw. z art. 69 Prawa bankowego, uznając, że umowa nie jest nieważna z samego faktu denominacji, ale potwierdził nieważność z powodu abuzywności klauzul. Oddalono zarzut prawa zatrzymania, powołując się na orzecznictwo TSUE i SN, a także odrzucono teorię salda na rzecz teorii dwóch kondykcji do rozliczenia stron nieważnej umowy. W konsekwencji apelacja została oddalona, a strona pozwana obciążona kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie nieważności umów kredytów denominowanych w walucie obcej z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych, brak możliwości zastosowania prawa zatrzymania przez bank, stosowanie teorii dwóch kondykcji do rozliczenia stron.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy umów zawartych przed wejściem w życie tzw. ustawy antyspreadowej i specyfiki klauzul przeliczeniowych stosowanych przez bank w tamtym okresie. Interpretacja przepisów UE i SN może ewoluować.

Zagadnienia prawne (3)

Czy klauzule przeliczeniowe w umowie kredytu denominowanego w walucie obcej, pozwalające bankowi na swobodne ustalanie kursu waluty, są abuzywne i prowadzą do nieważności umowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, klauzule przeliczeniowe w umowie kredytu denominowanego w walucie obcej, które pozwalają bankowi na swobodne ustalanie kursu waluty, są abuzywne, rażąco naruszają interesy konsumenta i dobre obyczaje, a ich eliminacja prowadzi do nieważności całej umowy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że klauzule przeliczeniowe były nieczytelne, niejasne i niejednoznaczne, uniemożliwiając konsumentowi określenie całkowitej kwoty zadłużenia i wysokości rat. Bank nie wywiązał się z obowiązku informacyjnego, a konsument nie miał możliwości weryfikacji kursu. Brak indywidualnego uzgodnienia tych klauzul potwierdza ich abuzywny charakter. Eliminacja abuzywnych klauzul prowadzi do nieważności całej umowy, ponieważ stanowią one główny element stosunku prawnego.

Czy bank może skorzystać z prawa zatrzymania w przypadku nieważności umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie może skorzystać z prawa zatrzymania w przypadku nieważności umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul, gdyż stoi to w sprzeczności z celem dyrektywy 93/13/EWG i orzecznictwem TSUE.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny powołał się na orzecznictwo TSUE i SN, zgodnie z którym prawo zatrzymania w takich przypadkach jest wykluczone, aby nie uzależniać możliwości konsumenta do uzyskania zwrotu świadczeń od zaofiarowania zwrotu całości otrzymanego od banku.

Jak należy rozliczyć strony w przypadku nieważności umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul – teoria salda czy teoria dwóch kondykcji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku nieważności umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul stosuje się teorię dwóch kondykcji, a nie teorię salda.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny oparł się na uchwale SN, która odrzuciła teorię salda na rzecz teorii dwóch kondykcji, zgodnie z którą powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron. Wyrok TSUE C-396/24 nie zmienia tego stanowiska w odniesieniu do żądań konsumenta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
T. E.	osoba_fizyczna	powód
E. E.	osoba_fizyczna	powód
...	spółka	pozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Klauzule przeliczeniowe w umowie kredytu denominowanego w walucie obcej, pozwalające bankowi na swobodne ustalanie kursu waluty, są abuzywne, rażąco naruszają interesy konsumenta i dobre obyczaje.

Pomocnicze

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Nieważność umowy z powodu sprzeczności z prawem lub zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów, ograniczona przez właściwości (rodzaj) stosunku prawnego, ustawy i zasady współżycia społecznego.

pr. bank. art. 69 § ust. 1 i 2

Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu bankowego i jej obligatoryjne postanowienia.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena dowodów według swobodnego przekonania sądu.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Nienależne świadczenie.

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Zwrot nienależnego świadczenia.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasądzenie kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Abuzywność klauzul przeliczeniowych w umowie kredytu denominowanego w CHF. • Niewywiązanie się banku z obowiązku informacyjnego wobec konsumenta. • Nieważność umowy kredytu w całości po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul. • Prawo konsumenta do zwrotu nienależnego świadczenia na podstawie teorii dwóch kondykcji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa procesowego (art. 233 § 1 k.p.c., art. 228 § 2 k.p.c., art. 227 w zw. z art. 235 k.p.c.). • Zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące braku nieważności umowy (art. 353¹ k.c. w zw. z art. 69 Prawa bankowego, art. 58 § 1 k.c.). • Zarzut prawa zatrzymania. • Zastosowanie teorii salda do rozliczenia stron.

Godne uwagi sformułowania

klauzule przeliczeniowe pozostawały nieczytelne, niejasne i niejednoznaczne • przeciętny konsument nie był w stanie określić całkowitej kwoty zadłużenia oraz wysokości poszczególnych rat • warunki określania kursu kupna i sprzedaży waluty przez Bank były niezrozumiałe i nieweryfikowalne • strona pozwana nie wywiązała się należycie z ciążącego na niej, jako przedsiębiorcy, obowiązku informacyjnego • konsument miał możliwość wyboru kredytu również w innej walucie • nie można mówić o bezwzględnej nieważności umowy • nie można uznać, że umowa zawarta przez strony nie spełniała wymogów umowy kredytu bankowego • spread może być źródłem dodatkowej korzyści banku • kwestionowane postanowienia kształtują prawa i obowiązki powodów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają ich interesy • nie sposób tez przyjąć by kwestionowane postanowienia umowne zostały indywidualnie uzgodnione • eliminacja ze stosunku prawnego postanowień uznanych za abuzywne (...) w realiach rozpoznawanej sprawy prowadzić musiała do zniweczenia całego stosunku prawnego • nie jest możliwe zastąpienie abuzywnych postanowień umowy kredytowej, przepisem o charakterze dyspozytywnym • stronie, która w wykonaniu umowy kredytu, dotkniętej nieważnością, spłacała kredyt, przysługuje roszczenie o zwrot spłaconych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego • przyczyną nieważności spornej umowy było to, że po wyeliminowaniu z niej postanowień (...) nie mogła ona wiązać stron w pozostałym zakresie •…

Skład orzekający

Jacek Saramaga

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów denominowanych w walucie obcej z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych, brak możliwości zastosowania prawa zatrzymania przez bank, stosowanie teorii dwóch kondykcji do rozliczenia stron."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy umów zawartych przed wejściem w życie tzw. ustawy antyspreadowej i specyfiki klauzul przeliczeniowych stosowanych przez bank w tamtym okresie. Interpretacja przepisów UE i SN może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów. Orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w zakresie ochrony konsumentów.

“Kredyt frankowy nieważny przez abuzywne klauzule! Bank nie może zasłonić się prawem zatrzymania.”

Dane finansowe

zwrot świadczenia: 109 335,71 PLN

zwrot świadczenia: 102 407,2 CHF

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników