Orzeczenie · 2026-05-06

I ACA 282/25Oddalenie apelacji banku w sprawie kredytu frankowego 10

Sąd

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie

Miejsce

Rzeszów

Data

2026-05-06

SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaapelacyjny

kredyt frankowyabuzywnośćklauzule niedozwoloneochrona konsumentaprawo bankowedenominacjaindeksacjaTSUESąd Najwyższy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła powództwa Z. E. przeciwko Bankowi (...) S.A. o zapłatę, w którym powód kwestionował postanowienia umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do franka szwajcarskiego, uznając je za abuzywne. Sąd Okręgowy w Rzeszowie wydał wyrok, zasądzając na rzecz powoda kwotę 81.503,63 zł wraz z odsetkami oraz zwrot kosztów procesu. Bank złożył apelację, domagając się zmiany wyroku i oddalenia powództwa lub uchylenia wyroku. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił apelację, uznając ją za niezasadną. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i argumentację Sądu Okręgowego, wskazując na brak wpływu powoda na treść umowy, brak rzetelnej informacji o ryzyku kursowym oraz abuzywność klauzul indeksacyjnych. Sąd Apelacyjny podkreślił, że bank nie wykazał, iż przekazał powodowi istotne informacje pozwalające na ocenę ryzyka i całkowitego kosztu kredytu. Stwierdzono, że klauzule indeksacyjne, które pozwalają bankowi na jednostronne ustalanie kursów walut, są niedozwolone w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. Sąd Apelacyjny uznał, że eliminacja abuzywnych postanowień prowadzi do sytuacji, w której umowa nie może dalej obowiązywać, ponieważ brak jest mechanizmu pozwalającego na określenie wysokości świadczeń. Nie jest możliwe zastąpienie spornych zapisów innymi przepisami prawa. Rozliczenie stron następuje na zasadzie teorii dwóch kondykcji, co oznacza, że bank ma obowiązek zwrócić powodowi spłacone raty, a powód zwrócić bankowi wypłacony kapitał. Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów frankowych, skutków ich eliminacji oraz zasad rozliczeń stron.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej umowy i stanu faktycznego, ale jego argumentacja ma szerokie zastosowanie w podobnych sprawach.

Zagadnienia prawne (4)

Czy klauzule indeksacyjne w umowie kredytu hipotecznego, pozwalające bankowi na jednostronne ustalanie kursu waluty, są abuzywne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, klauzule te są abuzywne, ponieważ kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy, a bank nie wykazał, że przekazał konsumentowi wystarczające informacje o ryzyku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że klauzule indeksacyjne, które pozwalają bankowi na swobodne ustalanie kursów walut bez obiektywnych kryteriów, naruszają równowagę kontraktową i są sprzeczne z dobrymi obyczajami. Brak rzetelnej informacji o ryzyku kursowym ze strony banku dodatkowo potwierdza abuzywność tych postanowień.

Jaki jest skutek stwierdzenia abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowie kredytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Umowa, z której wyeliminowano abuzywne postanowienia, nie może dalej obowiązywać, jeśli nie jest możliwe odtworzenie treści praw i obowiązków stron na podstawie pozostałych zapisów lub przepisów prawa.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo TSUE i SN, stwierdził, że nie można zastąpić abuzywnych klauzul innymi przepisami prawa (np. art. 358 § 2 k.c.) ani uzupełniać umowy w sposób dowolny. Eliminacja klauzul indeksacyjnych prowadzi do sytuacji, w której nie można określić wysokości świadczeń, co skutkuje nieważnością umowy w całości.

Jak należy rozliczyć strony w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu walutowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Strony powinny rozliczyć się na zasadzie teorii dwóch kondykcji, co oznacza, że bank zwraca konsumentowi spłacone raty wraz z odsetkami, a konsument zwraca bankowi wypłacony kapitał.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny, opierając się na uchwale SN III CZP 6/21, potwierdził stosowanie teorii dwóch kondykcji, odrzucając teorię salda jako nie mającą podstaw normatywnych i niekorzystną dla konsumentów. Wyrok TSUE C-396/24 nie zmienia tej zasady, a jedynie precyzuje zasady rozliczeń po stronie banku.

Czy konsument, który zawarł umowę kredytu, ale prowadził jednocześnie działalność gospodarczą, może być traktowany jako konsument w rozumieniu przepisów o ochronie konsumentów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli związek umowy z działalnością gospodarczą jest marginalny i nie odgrywa znaczącej roli w kontekście całej transakcji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód, mimo prowadzenia działalności gospodarczej, korzystał z przymiotu konsumenta, ponieważ kredyt był przeznaczony na zakup lokalu mieszkalnego, a związek z działalnością (sprzedaż środków smarnych) był nikły i nie dotyczył bezpośrednio finansowania tej działalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powód

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Z. E.	osoba_fizyczna	powód
Bank (...) S. A.	spółka	pozwany

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).

Pomocnicze

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Obowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej wartości w przypadku bezpodstawnego wzbogacenia.

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Przepis stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 387 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek sądu II instancji w zakresie ustaleń faktycznych.

k.p.c. art. 299

Kodeks postępowania cywilnego

Dowód z przesłuchania stron.

Prawo bankowe art. 69

Definicja i elementy umowy kredytu bankowego.

k.c. art. 22¹

Kodeks cywilny

Definicja konsumenta.

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów.

Ustawa o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw art. 5

Stosowanie nowych wymagań dotyczących umów kredytu indeksowanego/denominowanego.

k.c. art. 58 § § 3

Kodeks cywilny

Skutki nieważności czynności prawnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Abuzywność klauzul indeksacyjnych ze względu na brak przejrzystości i jednostronne ustalanie kursów przez bank. • Niewywiązanie się banku z obowiązku informacyjnego wobec konsumenta. • Niemożność utrzymania umowy w mocy po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul. • Stosowanie teorii dwóch kondykcji do rozliczeń stron.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych (art. 233 k.p.c.). • Kwestia możliwości zastąpienia abuzywnych klauzul innymi przepisami prawa. • Zarzut, że odsetki powinny być zasądzone od prawomocności wyroku.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Apelacyjny w pełni podziela rozważania Sądu I instancji w zakresie kwestii abuzywności klauzul denominacyjnych oraz skutku ich abuzywności i przyjmuje je za własne. • Eliminacja niedozwolonych postanowień umownych doprowadziłaby nie tylko do zniesienia mechanizmu indeksacji oraz różnic kursów walutowych, ale również pośrednio do zaniknięcia ryzyka kursowego, które jest bezpośrednio związane z indeksacją kredytu do waluty. • W obrocie gospodarczym sprecyzowanie przelicznika służącego do waloryzacji świadczenia pieniężnego nie jest konieczne, takie doprecyzowanie nie należy do essentialia negotii umowy. • Sama świadomość powoda, że zawiera kredyt indeksowany, nie oznacza w żadnym razie należytego wykonania przez Bank spoczywających na nim jako przedsiębiorcy obowiązków względem konsumenta.

Skład orzekający

Witold Benicki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów frankowych, skutków ich eliminacji oraz zasad rozliczeń stron."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej umowy i stanu faktycznego, ale jego argumentacja ma szerokie zastosowanie w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy popularnego problemu kredytów frankowych, który nadal budzi duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników. Orzeczenie potwierdza kluczowe zasady rozstrzygania takich sporów.

“Kredyt frankowy: Sąd Apelacyjny potwierdza – bank musi oddać nadpłatę, a umowa może upaść!”

Dane finansowe

WPS: 81 503,63 PLN

zapłata: 81 503,63 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 8100 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników