I ACa 2696/24Zmiana wyroku w sprawie kredytu indeksowanego CHF 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał sprawę z powództwa D. W. i Z. W. przeciwko Bankowi (...) S.A. o ustalenie i zapłatę, na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu. Sąd Okręgowy ustalił nieistnienie stosunku prawnego kredytu i zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwoty w PLN i CHF. Pozwany bank złożył apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących abuzywności klauzul indeksacyjnych, sposobu ustalania kursów walut oraz naruszenie przepisów postępowania. Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i ustalił stan faktyczny. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego co do niedozwolonego charakteru postanowień regulujących mechanizm indeksacji kredytu kursem CHF oraz skutków stwierdzenia abuzywności tych postanowień i ich wyeliminowania, uznając umowę za nieważną. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok jedynie w zakresie sposobu spełnienia świadczenia, eliminując z niego oznaczenie "łącznie (do niepodzielnej ręki)" i nadając prawidłową treść punktowi dotyczącemu kosztów procesu. W pozostałym zakresie apelacja została oddalona. Zasądzono od pozwanego na rzecz powodów koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów indeksowanych CHF z klauzulami opartymi na kursach z tabeli banku, brak wypełnienia obowiązków informacyjnych, konsekwencje abuzywności klauzul dotyczących głównych świadczeń stron.
Dotyczy umów kredytów indeksowanych kursem CHF zawartych przed wejściem w życie ustawy antyspreadowej lub z wadliwymi klauzulami indeksacyjnymi.
Zagadnienia prawne (8)
Czy klauzule indeksacyjne w umowie kredytu bankowego, oparte na kursach waluty z tabeli kursów banku, stanowią niedozwolone postanowienia umowne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule indeksacyjne oparte na kursach waluty z tabeli kursów banku, ustalanych jednostronnie przez bank bez jasnych kryteriów, stanowią niedozwolone postanowienia umowne.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że mechanizm indeksacji oparty na kursach z tabeli banku, ustalanych jednostronnie i bez jasnych kryteriów, narusza dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta, co czyni takie postanowienia abuzywnymi. Brak indywidualnego uzgodnienia i przejrzystości tych klauzul potwierdza ich niedozwolony charakter.
Jaka jest sankcja stwierdzenia abuzywności klauzul dotyczących głównego świadczenia stron w umowie kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących głównych świadczeń stron, które uniemożliwiają dalsze wykonywanie umowy, prowadzi do nieważności całej umowy.
Uzasadnienie
Jeśli wyeliminowanie niedozwolonych postanowień dotyczących głównych świadczeń stron pozbawia umowę jej zasadniczych elementów, umowa jest nieważna na podstawie art. 58 § 1 k.c. Nie jest dopuszczalne zastępowanie abuzywnych klauzul innymi mechanizmami przeliczeniowymi.
Czy bank wypełnił obowiązki informacyjne wobec konsumenta w zakresie ryzyka kursowego związanego z kredytem indeksowanym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie wypełnił należycie obowiązków informacyjnych, nie przedstawiając w sposób jasny i zrozumiały ryzyka kursowego oraz konsekwencji ekonomicznych umowy.
Uzasadnienie
Informacja przekazana przez bank była ogólna i nie zawierała wystarczających kalkulacji ani prognoz, które pozwoliłyby konsumentowi na oszacowanie istotnych konsekwencji ekonomicznych umowy, w tym potencjalnego wzrostu zobowiązania.
Czy umowa kredytu indeksowanego kursem waluty obcej, zawierająca niedozwolone klauzule indeksacyjne, jest nieważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa kredytu indeksowanego kursem waluty obcej, zawierająca niedozwolone klauzule indeksacyjne dotyczące głównego świadczenia stron, jest nieważna.
Uzasadnienie
Niedozwolony charakter klauzul indeksacyjnych, które stanowią główne świadczenie stron, prowadzi do nieważności całej umowy, ponieważ bez tych klauzul umowa nie może być wykonywana.
Czy sąd może zastąpić niedozwolone postanowienia umowne innymi przepisami prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może zastąpić niedozwolonych postanowień umownych innymi mechanizmami przeliczeniowymi, gdyż celem jest sankcja dla banku i ochrona konsumenta.
Uzasadnienie
Zastąpienie abuzywnych klauzul przez sąd osłabiłoby sankcyjny charakter ochrony konsumenta i nie zniechęcałoby banków do stosowania nieuczciwych postanowień.
Czy powodowie mieli interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powodowie mieli interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu, ze względu na niepewność sytuacji prawnej i potrzebę definitywnego zakończenia sporu.
Uzasadnienie
Umowa kredytu zawarta na długi okres (40 lat) generuje niepewność prawną, a ustalenie nieważności umowy definitywnie rozwiązuje problemy powodów i chroni ich na przyszłość.
Czy zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie jest dopuszczalne dla świadczeń w walucie obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie jest dopuszczalne dla świadczeń w walucie obcej.
Uzasadnienie
Świadczenie w walucie obcej jest świadczeniem pieniężnym, a opóźnienie w jego spełnieniu skutkuje uprawnieniem wierzyciela do dochodzenia odsetek za opóźnienie.
Czy umowa kredytu bankowego ma charakter umowy wzajemnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa kredytu bankowego ma charakter umowy wzajemnej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że umowa kredytu ma charakter wzajemny, co jednak nie miało wpływu na możliwość zastosowania zarzutu zatrzymania w przypadku nieważności umowy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. W. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Nieważność umowy w przypadku abuzywności klauzul dotyczących głównych świadczeń stron.
k.c. art. 385¹ § 1-3
Kodeks cywilny
Definicja i skutki stosowania niedozwolonych postanowień umownych.
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Interes prawny w dochodzeniu powództwa o ustalenie.
k.c. art. 481 § 1-2
Kodeks cywilny
Odsetki ustawowe za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
Pomocnicze
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Ocena postanowień umowy pod kątem dobrych obyczajów i interesów konsumenta.
k.c. art. 358¹ § 2
Kodeks cywilny
Zastosowanie przepisu do oceny klauzul indeksacyjnych.
k.c. art. 496
Kodeks cywilny
Zastosowanie do umowy wzajemnej.
k.c. art. 497
Kodeks cywilny
Zastosowanie do umowy wzajemnej.
k.p.c. art. 479⁴⁵ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu rejestrem klauzul niedozwolonych.
k.p.c. art. 479⁴³
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie przepisów dotyczących rejestru klauzul niedozwolonych.
k.p.c. art. 235² § 1 pkt 2 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pominięcie dowodu z opinii biegłego i zeznań świadków.
k.p.c. art. 278 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z opinii biegłego.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
u.o.k.i.k. art. 24
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Niedozwolone postanowienia umowne.
p.b. art. 69 § 2 pkt 4a
Ustawa Prawo bankowe
Zastosowanie do umów kredytu indeksowanego lub denominowanego.
ustawa antyspreadowa art. 4
Ustawa o zmianie ustawy - Prawo bankowe i w zw. z art. 385 2 k.c.
Przywrócenie równowagi kontraktowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedozwolony charakter klauzul indeksacyjnych opartych na kursach z tabeli banku. • Niewypełnienie przez bank obowiązków informacyjnych wobec konsumenta. • Nieważność umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul dotyczących głównych świadczeń stron. • Interes prawny powodów w ustaleniu nieważności umowy.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie przepisów prawa materialnego dotyczących abuzywności klauzul. • Naruszenie przepisów prawa procesowego dotyczących postępowania dowodowego. • Zastosowanie ustawy antyspreadowej jako sposobu przywrócenia równowagi kontraktowej. • Brak interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy. • Naruszenie przepisów dotyczących odsetek ustawowych za opóźnienie. • Umowa kredytu nie jest umową wzajemną. • Związanie sądu rejestrem klauzul niedozwolonych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny w pełni podziela stanowisko Sądu Okręgowego co do niedozwolonego charakteru postanowień regulujących mechanizm indeksacji kredytu kursem CHF oraz skutków stwierdzenia abuzywności tych postanowień i ich wyeliminowania. • Już bowiem samo stosowanie różnych kursów, wyznaczanych jednostronnie przez Bank, dla różnych przeliczeń jest wadliwe, narusza interes konsumenta i nie zostało objęte indywidualnym uzgodnieniem. • Wobec braku oznaczenia w umowie kredytu zasad, w tym kryteriów, wyznaczania kursów walut i braku możliwości weryfikacji tych działań Banku, należy stwierdzić, że Bank działał jednostronnie, co przekłada się na ocenę prawidłowości i skuteczności postanowień umowy kredytu dotyczących mechanizmu indeksacji. • Stosowanie do jakichkolwiek przeliczeń kursu ustalanego przez bank – bez jednoznacznego i pełnego przedstawienia w umowie kredytu metody wyliczania tego kursu poddającej się weryfikacji – jak również stosowanie różnych typów kursu (kursu kupna i kursu sprzedaży) jest wadliwe i nie zostało objęte indywidualnym uzgodnieniem, wobec czego tak skonstruowane klauzule indeksacyjne należy traktować jako niedozwolone postanowienia umowne, sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszające interesy kredytobiorcy. • W aktualnym orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, iż klauzula indeksacyjna dotyczy głównego świadczenia stron umowy kredytu w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. […]
Skład orzekający
Krzysztof Rudnicki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów indeksowanych CHF z klauzulami opartymi na kursach z tabeli banku, brak wypełnienia obowiązków informacyjnych, konsekwencje abuzywności klauzul dotyczących głównych świadczeń stron."
Ograniczenia: Dotyczy umów kredytów indeksowanych kursem CHF zawartych przed wejściem w życie ustawy antyspreadowej lub z wadliwymi klauzulami indeksacyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i ich abuzywności, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów.
“Kredyt frankowy: Sąd Apelacyjny potwierdza nieważność umowy i zmienia wyrok w kluczowej kwestii!”
Dane finansowe
koszty procesu: 5917 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 4050 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.