# Termin złożenia wniosku o upadłość (art. 21 p.u.) — jak go liczyć *Data publikacji: 2026-05-21 · obszar prawa: gospodarcze · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/zarzad-art-21-prawa-upadlosciowego-termin* ## TL;DR Zgodnie z [art. 21 p.u.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-upadosciowe/art-21), dłużnik ma 30 dni od dnia wystąpienia podstawy do ogłoszenia upadłości na złożenie wniosku. Podstawą jest niewypłacalność — utrata zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych ([art. 11 ust. 1 p.u.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-upadosciowe/art-11)). Termin liczy się obiektywnie, od chwili powstania niewypłacalności, a nie od subiektywnej świadomości dłużnika. Przekroczenie terminu rodzi odpowiedzialność odszkodowawczą ([art. 21 ust. 3 p.u.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-upadosciowe/art-21)) oraz — w sferze podatkowej — solidarną odpowiedzialność członka zarządu za zaległości spółki ([art. 116 § 1 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-116)). --- ## 1. Od kiedy biegnie termin 30 dni? Termin z [art. 21 ust. 1 p.u.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-upadosciowe/art-21) rozpoczyna bieg od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, czyli od momentu niewypłacalności. NSA wielokrotnie podkreślał, że „stan niewypłacalności ma charakter obiektywny" — powstaje z chwilą nieuregulowania drugiego z kolei wymagalnego zobowiązania, niezależnie od przyczyny. W wyroku „Stan niewypłacalności, związany z niewykonywaniem wymagalnych zobowiązań pieniężnych powstaje, z chwilą nieuregulowania w terminie określonym ustawą lub umową drugiego z kolei zobowiązania" ([III FSK 4211/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-4211-21/odpowiedzialnosc-czlonka-zarzadu-zaleglosci-podatkowe-upadlosc-450993)) NSA potwierdził, że spółka stała się niewypłacalna z końcem stycznia 2014 r., a wniosek złożony w 2016 r. był rażąco spóźniony. Podobnie w „zaistniała przesłanka do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, a w konsekwencji w ciągu 30 dni powinien zostać złożony wniosek" ([III FSK 833/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-833-24/odpowiedzialnosc-czlonka-zarzadu-za-dlugi-podatkowe-spolki-6-3110808)) — NSA uznał, że spółka niewypłacalna od sierpnia 2017 r. powinna była złożyć wniosek do końca września 2017 r., a nie w październiku 2018 r. ## 2. Domniemanie niewypłacalności po 3 miesiącach opóźnienia [art. 11 ust. 1a p.u.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-upadosciowe/art-11) wprowadza domniemanie niewypłacalności, gdy opóźnienie w wykonaniu zobowiązań przekracza trzy miesiące. To kluczowy punkt odniesienia dla organów podatkowych ustalających „właściwy czas" z [art. 116 § 1 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-116). W „W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że wymienione w art. 11 ust. 1-2 p.u. przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość mają charakter alternatywny i równorzędny" ([III FSK 696/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-696-25/odpowiedzialnosc-podatkowa-osoby-trzeciej-brak-wniosku-o-upadlosc-2183420)) NSA potwierdził, że obie przesłanki (ust. 1 i ust. 2) mają samodzielny charakter. Z kolei w „Nie ma znaczenia, z jakiego powodu dłużnik nie wypełnia swoich wymagalnych zobowiązań, jaki jest okres tego opóźnienia, ani też jaka jest wysokość długu w porównaniu do stanu jego aktywów" ([III FSK 1573/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-1573-23/odpowiedzialnosc-podatkowa-czlonka-zarzadu-po-terminie-wniosku-o-upadlosc-2170344)) NSA wyraźnie stwierdził, że przyczyna niewypłacalności jest irrelewantna. ## 3. Decyzja ratalna a początek biegu terminu Wydanie i częściowe wykonanie decyzji ratalnej przesuwa moment powstania niewypłacalności — a tym samym początek biegu terminu z [art. 21 ust. 1 p.u.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-upadosciowe/art-21). W wyroku „data wygaśnięcia decyzji ratalnej powinna zostać przyjęta jako data w której spółka utraciła zdolność wykonywania ww. zobowiązania" ([III FSK 423/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-423-24/odpowiedzialnosc-czlonka-zarzadu-zaleglosci-podatkowe-decyzja-ratalna-2755510)) NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA, że termin na wniosek o upadłość biegnie od wygaśnięcia decyzji ratalnej, a nie od pierwotnego terminu płatności podatku. Wniosek złożony w styczniu 2019 r. nie był spóźniony, bo decyzja ratalna wygasła dopiero w marcu 2019 r. ## 4. Oddalenie wniosku o upadłość ≠ złożenie po terminie Postanowienie sądu o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku na koszty postępowania nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że wniosek złożono po terminie. W „Oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości z tego względu, że majątek spółki nie wystarczał na zaspokojenie nawet kosztów postępowania upadłościowego, nie musi być jednak równoznaczne z tezą, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony we właściwym czasie" ([III FSK 895/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-895-24/odpowiedzialnosc-podatkowa-prezesa-zarzadu-wniosek-o-upadlosc-2801677)) NSA uchylił wyrok WSA i decyzję organu, wskazując, że organy podatkowe nie rzetelnie ustaliły terminu niewypłacalności. Podobnie w „zobowiązanie podatkowe powstające z mocy prawa staje się wymagalne w momencie określonym w art. 47 § 3 o.p." ([III FSK 3824/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-3824-21/odpowiedzialnosc-czlonka-zarzadu-za-dlugi-spolki-wniosek-o-upadlosc-1131604)) — NSA podkreślił, że wymagalność zobowiązania podatkowego nie zależy od wydania decyzji określającej jego wysokość. ## 5. Sankcje za niezłożenie wniosku w terminie Niezłożenie wniosku w terminie z [art. 21 ust. 1 p.u.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-upadosciowe/art-21) pociąga za sobą odpowiedzialność odszkodowawczą z [art. 21 ust. 3 p.u.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-upadosciowe/art-21) — osoby obowiązane do złożenia wniosku ponoszą odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wierzycielom, chyba że nie ponoszą winy. W orzecznictwie SN ugruntowany jest pogląd, że termin ten ma charakter prekluzyjny. W „nie ma powodu ani możliwości, by termin do wystąpienia z wnioskiem o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej liczyć od innej chwili niż dzień powstania po stronie dłużnika podstawy upadłości" ([III CZP 23/11](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-czp-23-11/termin-wniosku-o-zakaz-dzialalnosci-gospodarczej-upadlosc-2076593)) SN potwierdził, że termin na wniosek o zakaz działalności biegnie od dnia powstania obowiązku złożenia wniosku o upadłość. Z kolei w „Termin ten nie może rozpocząć biegu przed wejściem w życie ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze" ([III CZP 13/06](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-czp-13-06/zakaz-dzialalnosci-termin-upadlosci-1983430)) SN dodał ważne zastrzeżenie o zakazie retroaktywności przepisów przejściowych. W „Po jego złożeniu roczny termin z art. 377 p.u.n. biegnie od daty zakończenia - w różny sposób - postępowania upadłościowego" ([III CSK 297/08](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-csk-297-08/uchylenie-zakazu-dzialalnosci-gospodarczej-termin-upadlosciowy-773568)) SN wyjaśnił dwutorowość liczenia terminu — jeśli wniosek o upadłość został złożony, termin na zakaz działalności biegnie od zakończenia postępowania, a nie od obowiązku złożenia wniosku. ## 6. Ustalenie „właściwego czasu" w postępowaniu podatkowym W sprawach o odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe spółki kluczowa jest ocena, czy wniosek o upadłość złożono „we właściwym czasie" ([art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-116)). NSA konsekwentnie orzeka, że jest to okoliczność faktyczna wymagająca rzetelnego postępowania dowodowego. W „Ustalenie czasu właściwego na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości [...] jest przesłanką określoną w przepisie prawa podatkowego [...] Jest to okoliczność faktyczna, która powinna być ustalona w toku postępowania dowodowego" ([III FSK 895/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-895-24/odpowiedzialnosc-podatkowa-prezesa-zarzadu-wniosek-o-upadlosc-2801677)) NSA uchylił decyzję organu właśnie z powodu braku rzetelnej oceny terminu niewypłacalności. To orzeczenie jest przestrogą dla organów — nie można mechanicznie przyjmować najwcześniejszej możliwej daty niewypłacalności bez analizy konkretnego stanu faktycznego. --- **Źródła:** III FSK 4211/21 (NSA, 20.02.2024); III FSK 833/24 (NSA, 28.01.2026); III FSK 696/25 (NSA, 6.11.2025); III FSK 1573/23 (NSA, 5.03.2025); III FSK 423/24 (NSA, 8.07.2025); III FSK 895/24 (NSA, 23.10.2025); III FSK 3824/21 (NSA, 12.04.2024); III CZP 23/11 (SN, 20.05.2011); III CZP 13/06 (SN, 22.03.2006); III CSK 297/08 (SN, 5.03.2009); [art. 21 p.u.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-upadosciowe/art-21); [art. 11 ust. 1 p.u.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-upadosciowe/art-11); [art. 11 ust. 1a p.u.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-upadosciowe/art-11); [art. 116 § 1 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-116) ## Źródła (orzeczenia) - [III FSK 4211/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-4211-21/odpowiedzialnosc-czlonka-zarzadu-zaleglosci-podatkowe-upadlosc-450993) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-02-20 > „Stan niewypłacalności, związany z niewykonywaniem wymagalnych zobowiązań pieniężnych powstaje, z chwilą nieuregulowania w terminie określonym ustawą lub umową drugiego z kolei zobowiązania" - [III FSK 833/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-833-24/odpowiedzialnosc-czlonka-zarzadu-za-dlugi-podatkowe-spolki-6-3110808) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2026-01-28 > „zaistniała przesłanka do złożenia wniosku o głoszenie upadłości Spółki, a w konsekwencji w ciągu 30 dni powinien zostać złożony wniosek" - [III FSK 696/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-696-25/odpowiedzialnosc-podatkowa-osoby-trzeciej-brak-wniosku-o-upadlosc-2183420) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2025-11-06 > „W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że wymienione w art. 11 ust. 1-2 p.u. przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość mają charakter alternatywny i równorzędny" - [III FSK 1573/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-1573-23/odpowiedzialnosc-podatkowa-czlonka-zarzadu-po-terminie-wniosku-o-upadlosc-2170344) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2025-03-05 > „nie ma znaczenia, z jakiego powodu dłużnik (spółka) nie wypełnia swoich wymagalnych zobowiązań, jaki jest okres tego opóźnienia, ani też jaka jest wysokość długu w porównaniu do stanu jego aktywów" - [III FSK 423/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-423-24/odpowiedzialnosc-czlonka-zarzadu-zaleglosci-podatkowe-decyzja-ratalna-2755510) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2025-07-08 > „data wygaśnięcia decyzji ratalnej powinna zostać przyjęta jako data w której spółka utraciła zdolność wykonywania ww. zobowiązania" - [III FSK 895/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-895-24/odpowiedzialnosc-podatkowa-prezesa-zarzadu-wniosek-o-upadlosc-2801677) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2025-10-23 > „oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie musi być jednak równoznaczne z tezą, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony we właściwym czasie" - [III FSK 3824/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-3824-21/odpowiedzialnosc-czlonka-zarzadu-za-dlugi-spolki-wniosek-o-upadlosc-1131604) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2024-04-12 - [III CZP 23/11](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-czp-23-11/termin-wniosku-o-zakaz-dzialalnosci-gospodarczej-upadlosc-2076593) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2011-05-20 > „o, nie ma powodu ani możliwości, by termin do wystąpienia z wnioskiem o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej liczyć od innej chwili niż dzień powstania po stronie dłużnika podstawy upa" - [III CZP 13/06](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-czp-13-06/zakaz-dzialalnosci-termin-upadlosci-1983430) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2006-03-22 > „Termin ten nie może rozpocząć biegu przed wejściem w życie ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze" - [III CSK 297/08](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-csk-297-08/uchylenie-zakazu-dzialalnosci-gospodarczej-termin-upadlosciowy-773568) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2009-03-05 > „Po jego złożeniu roczny termin z art. 377 p.u.n. biegnie od daty 3 zakończenia - w różny sposób - postępowania upadłościowego" ## Przepisy - [art. 21 p.u.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-upadosciowe/art-21) — Prawo upadłościowe - [art. 11 ust. 1 p.u.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-upadosciowe/art-11) — Prawo upadłościowe - [art. 21 ust. 3 p.u.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-upadosciowe/art-21) — Prawo upadłościowe - [art. 116 § 1 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-116) — Ordynacja podatkowa - [art. 21 ust. 1 p.u.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-upadosciowe/art-21) — Prawo upadłościowe - [art. 11 ust. 1a p.u.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-upadosciowe/art-11) — Prawo upadłościowe - [art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-116) — Ordynacja podatkowa --- **Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt