III FSK 4211/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. Decyzja ta orzekała o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki G. sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2013 r. do grudnia 2014 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły spełnienie przesłanek odpowiedzialności członka zarządu, w tym bezskuteczność egzekucji z majątku spółki oraz fakt, że spółka zaprzestała regulowania swoich zobowiązań, co uzasadniało uznanie jej za niewypłacalną. Sąd wskazał, że wniosek o ogłoszenie upadłości powinien zostać złożony do 11 marca 2014 r., podczas gdy faktycznie złożono go w 2016 r. i został on oddalony z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując błędną wykładnię art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, a w szczególności przyjęcie, że wniosek o ogłoszenie upadłości oddalony z uwagi na brak środków na pokrycie kosztów oznacza spóźnione jego złożenie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że spór sprowadza się do prawidłowości ustalenia "właściwego czasu" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami prawa upadłościowego, dłużnik jest obowiązany zgłosić wniosek o upadłość nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia wystąpienia podstawy do jej ogłoszenia, którą jest niewypłacalność. Niewypłacalność powstaje z chwilą nieuregulowania w terminie drugiego z kolei zobowiązania. W niniejszej sprawie spółka stała się niewypłacalna z końcem stycznia 2014 r., a wniosek o upadłość złożono w 2016 r., co było znacząco spóźnione. Sąd uznał również, że organy podatkowe zebrały istotny materiał dowodowy i prawidłowo oceniły stan faktyczny, a zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych były bezpodstawne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu niewypłacalności spółki i "właściwego czasu" na złożenie wniosku o upadłość w kontekście odpowiedzialności członków zarządu.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 1 stycznia 2016 r. w zakresie art. 116 o.p., choć zasady dotyczące niewypłacalności i terminu złożenia wniosku o upadłość pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o ogłoszenie upadłości oddalony z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania oznacza, że został złożony po terminie, co skutkuje brakiem możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o ogłoszenie upadłości oddalony z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania oznacza, że został złożony po terminie, co nie pozwala na uwolnienie się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka stała się niewypłacalna z końcem stycznia 2014 r. z powodu nieuregulowania drugiego z kolei zobowiązania podatkowego. Wniosek o upadłość powinien zostać złożony do 11 marca 2014 r., jednak złożono go w 2016 r., co było spóźnione. Oddalenie wniosku z powodu braku środków na koszty postępowania potwierdza jego spóźnione złożenie.
Czy organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy w sprawie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że był on wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, a zebrany materiał był wystarczający do ustalenia stanu faktycznego i zastosowania norm prawa materialnego. Nie stwierdzono naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących gromadzenia i oceny dowodów.
Przepisy (15)
Główne
o.p. art. 116 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 116 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 116 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.u.n. art. 10
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
p.u.n. art. 11 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
p.u.n. art. 11 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
p.u.n. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
p.u.n. art. 21 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Pomocnicze
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa COVID art. 15 zzs4 § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID art. 15 zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy organy podatkowe dopuściły się naruszenia art. 180 § 1, 181, 188, 197 § 1 w zw. z art. 122, 187 § 1, 191 oraz 235 o.p. poprzez zaniechanie bądź błędną kontrolę sądową postępowania przed organami administracyjnymi pierwszej i drugiej instancji zmierzającą do oceny prawidłowości tego postępowania w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego oraz dokonanych ustaleń faktycznych, a w szczególności ustalenia czasu właściwego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, jak również błędną ocenę, że ustalenie okoliczności związanych z powstaniem niewypłacalności spółki nie wymagały wiedzy specjalnej i zasadnie zostało przeprowadzone bez wiedzy i udziału biegłego z zakresu rachunkowości i finansów. • Naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 116 § 2 o.p. poprzez przyjęcie, że wniosek o ogłoszenie upadłości oddalony z uwagi na brak środków na pokrycie kosztów postępowania oznacza spóźnione jego złożenie, a w efekcie przyjęcie, że skarżąca nie uwolniła się skutecznie od odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytuł podatku od towarów i usług spółki, gdyż wniosek i upadłość nie został złożony we właściwym czasie.
Godne uwagi sformułowania
"właściwy czas" do zgłoszenia wniosku o upadłość należy oceniać poprzez odniesienie się do pojęcia niewypłacalności • "Czas właściwy" to czas, w jakim zarząd spółki, niebędący w stanie zrealizować zobowiązań względem wszystkich jej wierzycieli, winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości • Każda z dwóch przyczyn ogłoszenia upadłości wskazanych w art. 11 ust. 1 i 2 p.u.n. ma samodzielny charakter. • Stan niewypłacalności ma charakter obiektywny, toteż dla jego stwierdzenia bez znaczenia jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. • Stan niewypłacalności, związany z niewykonywaniem wymagalnych zobowiązań pieniężnych powstaje, z chwilą nieuregulowania w terminie określonym ustawą lub umową drugiego z kolei zobowiązania.
Skład orzekający
Anna Dalkowska
sprawozdawca
Bogusław Dauter
przewodniczący
Paweł Borszowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu niewypłacalności spółki i \"właściwego czasu\" na złożenie wniosku o upadłość w kontekście odpowiedzialności członków zarządu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 1 stycznia 2016 r. w zakresie art. 116 o.p., choć zasady dotyczące niewypłacalności i terminu złożenia wniosku o upadłość pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi spółki, co jest tematem budzącym zainteresowanie przedsiębiorców i członków zarządów. Kluczowe jest ustalenie momentu niewypłacalności i konsekwencji spóźnionego wniosku o upadłość.
“Czy spóźniony wniosek o upadłość spółki może oznaczać osobistą odpowiedzialność za jej długi? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.