Ocena dowodów, w orzecznictwie.
Zarzut naruszenia art. 233 § 1 KPC to najczęściej stawiany zarzut apelacyjny — i zarazem najczęstsze rozczarowanie w skardze kasacyjnej. Granica jest cienka: skuteczna kontrola oceny dowodów to nie przedstawienie własnej wersji, lecz wykazanie, że sąd naruszył zasady logiki i doświadczenia. Oto, jak ten przepis żyje w aktach.
80 380 orzeczeń powołuje art. 233 KPC · Kodeks postępowania cywilnego · akt. 4 czerwca 2026
Najczęstszy zarzut w drugiej instancji.
- Sąd Okręgowy34 725
- Sąd Apelacyjny29 910
- Sąd Najwyższy11 577
- Sąd Rejonowy3046
- NSA1008
Art. 233 KPC pojawia się niemal wszędzie — 80 380 orzeczeń — bo prawie każda apelacja cywilna stawia zarzut wadliwej oceny dowodów. Najwięcej w sądach okręgowych (34 725) i apelacyjnych (29 910). To w drugiej instancji ten zarzut realnie się waży; w Sądzie Najwyższym (11 577) wątek wraca głównie po to, by przypomnieć jego granice.
Art. 233 KPC to najczęściej powoływany przepis proceduralny — 80 380 orzeczeń. Prawie każda apelacja cywilna zaczyna się od zarzutu oceny dowodów.
Metodologia
Kohorta obejmuje orzeczenia, które powołują art. 233 KPC. To najczęściej powoływany przepis proceduralny — pojawia się niemal w każdej sprawie cywilnej, więc samo powołanie nie oznacza, że ocena dowodów była sporna. Liczby to orzeczenia dostępne w bazie, nie pełna statystyka — traktuj je jako rząd wielkości.
W kasacji ten zarzut nie przejdzie.
- I CSK 3712/24SN · 12 grudnia 2025
Niedopuszczalność kwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych w skardze kasacyjnej.
- I CSK 674/25SN · 30 października 2025
Niedopuszczalność zarzutów dotyczących oceny dowodów w skardze kasacyjnej po zmianach z 2005 r.
- I CSK 3855/23SN · 23 października 2025
Zasada niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w skardze kasacyjnej; przesłanka oczywistej zasadności.
- I CNP 86/24SN · 29 stycznia 2026
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia — niedopuszczalność zarzutów dotyczących oceny dowodów.
- I ACA 1089/22SA Lublin · 10 lipca 2025
Znaczenie opinii biegłych i prawidłowość postępowania dowodowego w sprawach o błąd medyczny — przykład skutecznej kontroli oceny dowodów w apelacji.
- III AUa 45/25SA Poznań · 30 lipca 2025
Ocena dowodów przy ustalaniu godziwości wynagrodzenia jako podstawy wymiaru składek (sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych).
Metodologia
Wybór orzeczeń jest kuratorski: spośród orzeczeń o wysokiej doniosłości, oznaczonych jako użyteczne dla prawnika. Krótkie opisy streszczają, czego dane orzeczenie dotyczy — przed wykorzystaniem w piśmie sprawdź pełną treść i aktualność uzasadnienia.
Najwyraźniejsza linia Sądu Najwyższego jest negatywna i konsekwentna: zarzuty wymierzone w ocenę dowodów i ustalenia faktyczne są niedopuszczalne w skardze kasacyjnej (art. 398³ § 3 KPC) — SN potwierdza to raz po raz (I CSK 3712/24, I CSK 674/25, I CSK 3855/23), a także w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem (I CNP 86/24). Realna kontrola oceny dowodów odbywa się więc w apelacji — i tam działa, gdy wykażesz naruszenie zasad logiki czy doświadczenia, np. przy opiniach biegłych (I ACA 1089/22) albo w sprawach składkowych (III AUa 45/25).
Zarzut naruszenia art. 233 § 1 KPC to broń apelacji, nie kasacji. W skardze kasacyjnej kwestionowanie oceny dowodów jest niedopuszczalne — i SN przypomina to konsekwentnie.
Budujesz zarzut oceny dowodów?
Lexedit Research przeszukuje 1,4 mln orzeczeń i zwraca raport z sygnaturami i tezami — znajdź orzeczenia, w których kontrola art. 233 § 1 KPC okazała się skuteczna w Twoim typie sprawy.
Otwórz Lexedit ResearchO danych
Kohorta obejmuje 80 380 orzeczeń powołujących art. 233 KPC (Kodeks postępowania cywilnego), według stanu bazy na 4 czerwca 2026. To najczęściej powoływany przepis proceduralny — samo powołanie nie oznacza, że ocena dowodów była sporna. Liczby traktuj jako rząd wielkości; wybór kluczowych orzeczeń jest kuratorski — przed wykorzystaniem w piśmie sprawdź pełną treść i aktualność uzasadnienia.