III AUA 45/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kwestionowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne pracownicy D. P., która została zatrudniona z wynagrodzeniem 5000 zł netto. ZUS uznał, że wynagrodzenie to było rażąco wygórowane, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i miało na celu obejście prawa w celu uzyskania wyższych świadczeń. Sąd Okręgowy w Poznaniu zmienił decyzję ZUS, stwierdzając, że podstawa wymiaru składek powinna być ustalona na zadeklarowanym przez pracodawcę poziomie. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, rozpoznając apelację ZUS, podzielił stanowisko Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny szczegółowo analizował kryteria godziwości wynagrodzenia, w tym ekwiwalentność wobec pracy, kwalifikacje, ilość i jakość świadczonej pracy, a także realia rynkowe i dostępność kadr. Stwierdzono, że zakres obowiązków D. P. rozszerzył się, obejmując m.in. stosunki zagraniczne, negocjacje i poszukiwanie nowych partnerów biznesowych. Sąd uznał, że wynagrodzenie 5000 zł netto było adekwatne do jej doświadczenia, kwalifikacji i zakresu obowiązków, a także zgodne z realiami rynkowymi dla specjalisty ds. handlowych. ZUS nie wykazał, że strony działały wyłącznie w celu uzyskania wyższych świadczeń lub że wynagrodzenie było rażąco wygórowane. W konsekwencji apelacja ZUS została oddalona, a pracownicy zasądzono zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie godziwości wynagrodzenia pracownika w kontekście podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, stosowanie art. 58 k.c. i art. 78 k.p. w sprawach dotyczących składek ZUS, ocena dowodów w postępowaniu sądowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego argumentacja dotycząca oceny wynagrodzenia i zasad współżycia społecznego ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wynagrodzenie pracownika ustalone w umowie o pracę, które jest wyższe od poprzedniego wynagrodzenia i wyższe od najniższego wynagrodzenia krajowego, może być uznane za rażąco wygórowane i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, co uzasadniałoby obniżenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wynagrodzenie pracownika ustalone w umowie o pracę, które jest wyższe od poprzedniego i wyższe od najniższego wynagrodzenia, nie może być uznane za rażąco wygórowane i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jeśli jest adekwatne do kwalifikacji, zakresu obowiązków, ilości i jakości pracy oraz realiów rynkowych, a organ rentowy nie udowodnił naruszenia prawa lub zasad współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wynagrodzenie 5000 zł netto było godziwe i ekwiwalentne do pracy świadczonej przez D. P., biorąc pod uwagę jej rozszerzone obowiązki (w tym stosunki zagraniczne), wieloletnie doświadczenie, kwalifikacje oraz realia rynkowe dla specjalisty ds. handlowych. ZUS nie wykazał, że strony działały w celu obejścia prawa lub uzyskania nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych.
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego, w tym art. 58 k.c. i przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przy rozstrzyganiu sporu o podstawę wymiaru składek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd Okręgowy przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób staranny, a ocena dowodów była wszechstronna i zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. zostały uznane za niezasadne, ponieważ pozwany nie wykazał wadliwości oceny dowodów przez sąd.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. P. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. | instytucja | pozwany |
| (...) sp. z o.o. | spółka | płatnik składek |
Przepisy (10)
Główne
u.s.u.s. art. 18 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 6 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 20 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 4 § 9
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.c. art. 58 § 1-3
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego, w tym ustanowienie rażąco wygórowanego wynagrodzenia.
k.p. art. 78 § 1
Kodeks pracy
Wynagrodzenie powinno odpowiadać w szczególności rodzajowi pracy i kwalifikacjom, a także uwzględniać ilość i jakość świadczonej pracy.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 18 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 98 § 1, 3, 4
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady orzekania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynagrodzenie 5000 zł netto było adekwatne do rozszerzonego zakresu obowiązków pracownicy, obejmującego m.in. stosunki zagraniczne, negocjacje i poszukiwanie nowych partnerów biznesowych. • Pracownica posiadała odpowiednie kwalifikacje i wieloletnie doświadczenie, które uzasadniały wyższe wynagrodzenie. • Wynagrodzenie było zgodne z realiami rynkowymi dla stanowiska specjalisty ds. handlowych. • Organ rentowy nie wykazał, że strony działały w celu obejścia prawa lub uzyskania nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa.
Odrzucone argumenty
Wynagrodzenie 5000 zł netto było rażąco wygórowane i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. • Podpisanie umowy o pracę z wyższym wynagrodzeniem miało na celu uzyskanie wyższych świadczeń z ubezpieczeń społecznych. • Zakres obowiązków pracownicy nie uległ rzeczywistemu zwiększeniu od stycznia 2023 r.
Godne uwagi sformułowania
podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne • ustalenie dla D. P. podstawy wymiaru składek w wysokości 5.000 zł netto nastąpiło z naruszeniem art. 58 § 2 i 3 KC, tj. było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego • wynagrodzenie w kwocie 5000 zł netto miesięcznie było ekwiwalentne i godziwe, a zatem nie było przesłanek do obniżenia podstaw wymiaru składek ubezpieczonej • nie ma przeszkód do umówienia się przez strony na wynagrodzenie wyższe od najniższego wynagrodzenia za pracę, jednakże ustalenie w umowie o pracę rażąco wysokiego wynagrodzenia za pracę może być w konkretnych okolicznościach, uznane za nieważne jako dokonane z naruszeniem zasad współżycia społecznego • co prawda z punktu widzenia art. 18 § 1 k.p. i 22 § 1 k.p. nie ma przeszkód do umówienia się przez strony na wynagrodzenie wyższe od najniższego wynagrodzenia za pracę, jednakże ustalenie w umowie o pracę rażąco wysokiego wynagrodzenia za pracę może być w konkretnych okolicznościach, uznane za nieważne jako dokonane z naruszeniem zasad współżycia społecznego, polegającym na świadomym osiąganiu nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych uczestników tego systemu
Skład orzekający
Marta Sawińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie godziwości wynagrodzenia pracownika w kontekście podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, stosowanie art. 58 k.c. i art. 78 k.p. w sprawach dotyczących składek ZUS, ocena dowodów w postępowaniu sądowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego argumentacja dotycząca oceny wynagrodzenia i zasad współżycia społecznego ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ZUS może kwestionować wynagrodzenie pracownika, a także jak sądy oceniają, czy takie wynagrodzenie jest 'godziwe'. Jest to istotne dla pracodawców i pracowników, zwłaszcza w kontekście optymalizacji kosztów i świadczeń.
“ZUS kwestionuje Twoje wysokie wynagrodzenie? Sprawdź, jak sąd ocenił sprawę pracownicy z pensją 5000 zł netto.”
Dane finansowe
WPS: 2542 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 675 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.