I CSK 674/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną N.M. od postanowienia Sądu Okręgowego w Elblągu dotyczącego działu spadku. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 233 § 1 k.p.c. (naruszenie zasad oceny dowodów) i art. 378 § 1 k.p.c. (rozpoznanie sprawy w granicach apelacji), twierdząc, że sąd drugiej instancji bezkrytycznie przyjął ustalenia sądu pierwszej instancji, mimo zarzutów apelacji dotyczących sprzeczności ustaleń z materiałem dowodowym. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, podkreślając, że zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 398^3 § 3 k.p.c. i art. 398^13 § 2 k.p.c. po nowelizacji z 2005 r.) zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych są niedopuszczalne w skardze kasacyjnej. Sąd wskazał również, że skarżąca nie przedstawiła istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., a jej argumentacja w dużej mierze opierała się na kwestionowaniu oceny dowodów, co jest niedopuszczalne. W konsekwencji, skarga kasacyjna została odrzucona, a skarżącej przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie niedopuszczalności zarzutów dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych w skardze kasacyjnej po zmianach z 2005 roku.
Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego i specyfiki zarzutów podnoszonych w jego ramach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzuty dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 378 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie przez sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji bez merytorycznych rozważań, mogą stanowić podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych są niedopuszczalne w skardze kasacyjnej po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że po nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego w 2005 roku, zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych, w tym naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., są niedopuszczalne w skardze kasacyjnej. Skarżąca opierała swoją skargę głównie na tych niedopuszczalnych zarzutach, co skutkowało odmową przyjęcia skargi do rozpoznania.
Czy sformułowane przez skarżącą zagadnienie prawne spełnia wymogi istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedstawione zagadnienie nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że istotne zagadnienie prawne powinno być nowe, nierozwiązane dotychczas, sformułowane w sposób abstrakcyjny i wymagać odpowiedzi na pytanie zaczynające się od partykuły 'czy'. Zagadnienie przedstawione przez skarżącą było zbyt ogólne, nie spełniało wymogów formalnych i stanowiło powielenie niedopuszczalnych zarzutów kasacyjnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N.M. | inne | wnioskodawczyni |
| W.M. | inne | uczestnik |
| J.M. | inne | uczestnik |
| K.F. | inne | uczestnik |
| M.S. | inne | pełnomocnik wnioskodawczyni (z urzędu) |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyklucza dopuszczalność podnoszenia w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym brak istotnego zagadnienia prawnego.
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wyklucza możliwość oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na ustalenie stanu faktycznego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten określa reguły oceny dowodów przez sądy meriti i nie może być podstawą zarzutu w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie tego przepisu przez sąd drugiej instancji, polegające na przyjęciu ustaleń sądu pierwszej instancji bez merytorycznych rozważań, nie może być podstawą skargi kasacyjnej, jeśli zarzut dotyczy oceny dowodów.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji na podstawie dowodów zebranych w postępowaniu w pierwszej instancji. Zarzut naruszenia może być niedopuszczalny, jeśli zmierza do podważenia ustaleń faktycznych.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
W kontekście zarzutów skarżącej, dotyczy kwestii związanych z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym. Zarzut naruszenia może być niedopuszczalny, jeśli dotyczy oceny dowodów.
Ustawa z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Ustawa wprowadzająca zmiany w modelu skargi kasacyjnej, wykluczające zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu § § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 12 pkt 3 w zw. z § 8 pkt 7 oraz § 4 ust. 3
Podstawa prawna do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych są niedopuszczalne w skardze kasacyjnej po nowelizacji k.p.c. z 2005 r. • Przedstawione przez skarżącą zagadnienie prawne nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez sąd drugiej instancji. • Naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. przez sąd drugiej instancji. • Naruszenie art. 382 k.p.c. przez sąd drugiej instancji. • Naruszenie art. 385 w związku z art. 391 § 1 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. • podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów bądź oceny dowodów. • każdy zarzut kasacyjny, który ma na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji bądź zmierza do podważanie tej oceny, chociażby pod pozorem kwestionowania błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania określonych przepisów prawa materialnego, z uwagi na jego sprzeczność z art. 398^3 § 3 k.p.c. jest a limine niedopuszczalny.
Skład orzekający
Marcin Łochowski
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności zarzutów dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych w skardze kasacyjnej po zmianach z 2005 roku."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego i specyfiki zarzutów podnoszonych w jego ramach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe ograniczenia skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć samo zagadnienie prawne nie jest przełomowe.
“Koniec z podważaniem dowodów w Sądzie Najwyższym? Kluczowe ograniczenia skargi kasacyjnej.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.