I CSK 3855/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wniesionej przez powoda M.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 maja 2023 r. (sygn. akt I ACa 817/22). Skarżący domagał się przyjęcia skargi, wskazując na jej oczywistą uzasadnienie w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, podkreślił, że przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej zachodzi jedynie w przypadku elementarnych uchybień, wynikających prima facie bez potrzeby pogłębionej analizy. W niniejszej sprawie skarżący oparł skargę na naruszeniu przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 245 k.p.c.) poprzez błędną ocenę dowodów, w szczególności znaczenia "zapisek" spadkodawczyni, oraz naruszeniu prawa materialnego (art. 996 § 1 k.c.). Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym na mocy art. 398^3 § 3 k.p.c. Podkreślono, że kontrola kasacyjna nie obejmuje ponownej oceny materiału dowodowego. Zarzut naruszenia art. 245 k.p.c. również został uznany za niedopuszczalny, gdy wiąże się wyłącznie z oceną mocy dowodowej dokumentu prywatnego. Ponadto, zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 996 § 1 k.c.) został uznany za wtórny wobec niedopuszczalnej polemiki z ustaleniami faktycznymi. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał przesłanki z art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c., a jego argumentacja zmierzała do ponownej kontroli instancyjnej. Nie stwierdzono również nieważności postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w skardze kasacyjnej oraz interpretacja przesłanki oczywistej zasadności skargi.
Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego i procedury przyjmowania skargi do rozpoznania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych mogą stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym na mocy art. 398^3 § 3 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją i nie służy ponownej ocenie materiału dowodowego ani kwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji. Kontrola kasacyjna obejmuje jedynie legalność oceny dowodów, a nie samą ocenę.
Czy naruszenie art. 245 k.p.c. w kontekście oceny dokumentu prywatnego może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli naruszenie art. 245 k.p.c. jest wiązane wyłącznie z oceną wiarygodności i mocy dowodowej dokumentu prywatnego, jest ono niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zakaz wynikający z art. 398^3 § 3 k.p.c. obejmuje również przepisy takie jak art. 245 k.p.c., jeśli skarżący przywołuje je jedynie w celu zakwestionowania ustaleń faktycznych sądu meriti dotyczących oceny dokumentu prywatnego.
Czy zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 996 § 1 k.c.) może być podstawą do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli opiera się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zarzut naruszenia prawa materialnego jest wtórny wobec niedopuszczalnej polemiki z ustaleniami faktycznymi, nie może stanowić podstawy do uznania skargi za oczywiście uzasadnioną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że ocena prawidłowości zastosowania przepisu prawa materialnego wymaga oparcia się na ustaleniach faktycznych sądu drugiej instancji. Jeśli skarżący usiłuje podważyć te ustalenia, formułując niedopuszczalne zarzuty dotyczące oceny dowodów, zarzut naruszenia prawa materialnego traci charakter oczywistej zasadności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.K. | osoba_fizyczna | powód |
| A.S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywistą uzasadnienie skargi.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy jest ona "oczywiście uzasadniona", co oznacza, że jej zasadność wynika prima facie, bez potrzeby pogłębionej analizy prawnej.
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zakazuje opierania skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.
k.c. art. 996 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy zachowku. Niewłaściwe zastosowanie tego przepisu może być podstawą skargi kasacyjnej, ale tylko jeśli nie jest związane z kwestionowaniem ustaleń faktycznych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymaga uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania poprzez wykazanie istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej uzasadnienia skargi.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny wiarygodności i mocy dowodów. Naruszenie tego przepisu jest niedopuszczalne jako podstawa skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy mocy dowodowej dokumentu prywatnego. Jego naruszenie nie może być podstawą skargi kasacyjnej, jeśli wiąże się z oceną ustaleń faktycznych.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zwrotu kosztów procesu.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zwrotu kosztów procesu.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym, stosowany odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398^13 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania.
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi przyjętymi za podstawę zaskarżonego orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą oceny dowodów i ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym (art. 398^3 § 3 k.p.c.). • Skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. • Argumentacja skarżącego zmierza do ponownej kontroli instancyjnej, a nie do kontroli legalności orzeczenia.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z powodu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 245 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów (zapisek spadkodawczyni). • Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z powodu naruszenia art. 996 § 1 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym • Wyróżniona w art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zachodzi jedynie wtedy, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze wynika prima facie, bez potrzeby pogłębionej analizy prawnej. • Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. – jako odnoszący się bezpośrednio do oceny dowodów – jest w postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalny. • Kontrola kasacyjna nie obejmuje ponownej oceny materiału dowodowego, lecz jedynie legalność tej oceny. • Sąd Najwyższy nie jest bowiem trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy co do jej istoty, lecz jedynie skargę kasacyjną jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, służący przede wszystkim ochronie interesu publicznego.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w skardze kasacyjnej oraz interpretacja przesłanki oczywistej zasadności skargi."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego i procedury przyjmowania skargi do rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie precyzyjnie wyjaśnia kluczowe zasady postępowania kasacyjnego, co jest niezwykle ważne dla praktyków prawa. Pokazuje, dlaczego sądy odrzucają skargi, nawet jeśli strona uważa je za zasadne.
“Dlaczego Twoja skarga kasacyjna może zostać odrzucona? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe błędy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.