Orzeczenie · 2021-06-10

XVII AMZ 49/18

Sąd

Sąd Okręgowy w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2021-06-10

SAOSAdministracyjneprawo administracyjneŚredniaokręgowy

tajemnica przedsiębiorstwaprawo wglądu do aktUTKSąd Ochrony Konkurencji i Konsumentówkoszty postępowaniainterwenient ubocznyważny interes państwowynieuczciwa konkurencja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła zażalenia Fundacji (...) na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie, które oddaliło zażalenie Związku (...) na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (UTK) o ograniczeniu prawa wglądu do materiałów objętych tajemnicą przedsiębiorstwa. Związek (...) kwestionował decyzję Prezesa UTK, zarzucając naruszenie przepisów KPA, Konstytucji oraz ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (uznk) poprzez odmowę udostępnienia akt sprawy. Sąd Okręgowy uznał, że ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa stanowi ważny interes państwowy, uzasadniający ograniczenie prawa wglądu, a dokumenty te faktycznie zawierały informacje techniczne, technologiczne i organizacyjne o wartości gospodarczej. Fundacja wniosła zażalenie, zarzucając Sądowi Okręgowemu m.in. naruszenie przepisów o kosztach postępowania (obciążenie jej kosztami mimo braku wniosku Prezesa UTK) oraz ponawiając argumenty dotyczące braku podstaw do utajnienia dokumentów. Sąd Apelacyjny, rozpatrując zażalenie, uchylił punkt postanowienia Sądu Okręgowego dotyczący zasądzenia od Fundacji kosztów procesu na rzecz Prezesa UTK. Uzasadniono to tym, że Fundacja działała jako interwenient uboczny, a zgodnie z przepisami (art. 107 KPC), nie można jej obciążać kosztami bez wniosku strony wygrywającej, chyba że jej czynności były samoistne. Sąd Apelacyjny uznał, że Fundacja nie podjęła takich czynności i nie można jej traktować jako strony w rozumieniu art. 98 KPC. W pozostałym zakresie Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego co do możliwości ograniczenia prawa wglądu do akt w celu ochrony ważnego interesu państwowego, jakim jest ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa. Uznano, że informacje zawarte w dokumentach (plany kosztów, polityka rachunkowości, opinie, raporty) mają wartość gospodarczą i ich ujawnienie mogłoby naruszyć zasady uczciwej konkurencji oraz reputację państwa praworządnego. Koszty postępowania zażaleniowego zostały wzajemnie zniesione z uwagi na częściowe uwzględnienie zażalenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Uzasadnienie dopuszczalności ograniczenia prawa wglądu do akt w postępowaniu administracyjnym ze względu na ważny interes państwowy (ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa) oraz zasady obciążania kosztami postępowania interwenienta ubocznego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowań przed Prezesem UTK i stosowania przepisów KPA w sprawach transportowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy Prezes UTK ma kompetencje do ograniczenia prawa wglądu do akt sprawy zawierających tajemnicę przedsiębiorstwa, powołując się na ważny interes państwowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Prezes UTK ma kompetencje do ograniczenia prawa wglądu do akt sprawy, jeśli zawierają one informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, a ich ujawnienie naruszałoby ważny interes państwowy, rozumiany m.in. jako ochrona reputacji państwa praworządnego i uniknięcie odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa, zgodnie z art. 11 uznk, może być uznana za ważny interes państwowy w rozumieniu art. 74 § 1 KPA. Ujawnienie takich informacji mogłoby naruszyć zasady uczciwej konkurencji i reputację państwa. Przepis art. 13 ust. 1 u.t.k. pozwala na stosowanie przepisów KPA, w tym art. 74 § 1 KPA, który umożliwia ograniczenie jawności postępowania w sytuacjach wyjątkowych.

Czy Fundacja, jako zainteresowany w sprawie, może zostać obciążona kosztami postępowania zażaleniowego na rzecz Prezesa UTK, mimo braku wniosku o zasądzenie tych kosztów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Fundacja jako interwenient uboczny nie może zostać obciążona kosztami postępowania na rzecz przeciwnika strony, do której przystąpiła, jeśli strona ta nie złożyła wniosku o zasądzenie tych kosztów. Sąd może przyznać od interwenienta koszty tylko w wyjątkowych sytuacjach, np. za samoistne czynności procesowe.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że Fundacja działała jako interwenient uboczny. Zgodnie z art. 107 KPC, interwenient uboczny nie zwraca kosztów przeciwnikowi strony, do której przystąpił, chyba że sąd przyzna mu koszty od interwenienta. Brak wniosku Prezesa UTK o zasądzenie kosztów od Fundacji oraz fakt, że Fundacja nie podjęła znaczących czynności procesowych, uniemożliwiły obciążenie jej kosztami.

Czy dokumenty zawierające plany kosztów, politykę rachunkowości, opinie i raporty dotyczące kalkulacji stawek opłat za infrastrukturę kolejową stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 uznk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dokumenty te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, ponieważ zawierają informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, a przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podzielił ocenę Sądu Okręgowego, że przedstawione dokumenty, w tym plany kosztów, polityka rachunkowości, opinia dotycząca kalkulacji kosztów bezpośrednich oraz raport z badań rynku, stanowią know-how przedsiębiorcy i mają realną wartość gospodarczą. Ich ujawnienie mogłoby pozwolić innym podmiotom na zaoszczędzenie wydatków lub zwiększenie zysków, a także wpłynąć na przyszłą chęć współpracy z przedsiębiorcą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylenie punktu czwartego zaskarżonego postanowienia i oddalenie zażalenia w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

Fundacja (...) w W. (w zakresie kosztów)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Związek (...) w W.	inne	skarżący (wnoszący zażalenie)
Prezes Urzędu Transportu Kolejowego	organ_państwowy	organ wydający decyzję
(...) S.A. w W.	spółka	zainteresowany
Izba Gospodarcza Transportu Lądowego w W.	inne	uczestnik postępowania
Fundacja (...) w W.	inne	skarżący (wnoszący zażalenie), zainteresowany
Stowarzyszenie (...) w W.	inne	uczestnik postępowania

Przepisy (29)

Główne

k.p.c. art. 107

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada dotycząca kosztów interwenienta ubocznego, zastosowana przez Sąd Apelacyjny.

uznk art. 11 § ust. 4

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Uznanie dokumentów za tajemnicę przedsiębiorstwa mimo niespełnienia przesłanek.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia w części.

k.p.c. art. 397 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa stosowania przepisów o apelacji do postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia zażalenia w pozostałym zakresie.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wzajemnego zniesienia kosztów postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania zażaleniowego.

u.t.k. art. 13 § ust. 1

Ustawa o transporcie kolejowym

Przepis umożliwiający stosowanie przepisów KPA w sprawach regulacji transportu kolejowego.

Pomocnicze

Konstytucja art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie poprzez odmowę udostępnienia akt mimo braku klauzuli tajności i przesłanek do wyłączenia akt.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie poprzez odmowę udostępnienia akt mimo braku klauzuli tajności i przesłanek do wyłączenia akt.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie poprzez odmowę udostępnienia akt mimo braku klauzuli tajności i przesłanek do wyłączenia akt.

k.p.a. art. 73 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie poprzez odmowę udostępnienia akt mimo braku klauzuli tajności i przesłanek do wyłączenia akt. Prawo strony do wglądu w akta sprawy.

k.p.a. art. 74 § § 1 i § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie poprzez odmowę udostępnienia akt mimo braku klauzuli tajności i przesłanek do wyłączenia akt. Wyłączenie akt sprawy zawierających informacje niejawne lub ze względu na ważny interes państwowy.

uznk art. 11 § ust. 1, 18 ust. 1 oraz 23 ust. 1

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Błędna interpretacja, uznanie że udostępnienie akt stanowiłoby naruszenie przepisów uznk i że odpowiedzialność za naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa ponoszą organy administracji.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej art. 61

Błędna interpretacja, kreowanie nieprzewidzianej kompetencji Prezesa UTK do ograniczenia prawa wglądu.

uznk art. 11 § ust. 1 i ust. 4

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Błędna interpretacja przepisów materialnych.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE art. 32 § ust. 5

Błędna interpretacja.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie poprzez utajnienie kluczowych załączników, uniemożliwiające wyjaśnienie stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie poprzez utajnienie kluczowych załączników, uniemożliwiające wyjaśnienie stanu faktycznego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie poprzez utajnienie kluczowych załączników, uniemożliwiające wyjaśnienie stanu faktycznego.

uznk art. 11 § ust. 4

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Naruszenie poprzez utajnienie kluczowych załączników, uniemożliwiające wyjaśnienie stanu faktycznego. Uznanie dokumentów za tajemnicę przedsiębiorstwa mimo niespełnienia przesłanek.

k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach procesu przez Sąd I instancji.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach procesu przez Sąd I instancji.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 2 pkt 3

Podstawa orzekania o kosztach procesu przez Sąd I instancji.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez brak wskazania i wyjaśnienia podstawy obciążenia Fundacji kosztami.

k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pominięcie dowodów zgłaszanych przez (...) mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

utk art. 14 § ust. 4

Ustawa o transporcie kolejowym

Zastosowanie przepisów KPA w postępowaniach prowadzonych przez Prezesa UTK.

utk art. 479 § 72 § 1

Ustawa o transporcie kolejowym

Strony w sprawach z zakresu regulacji transportu kolejowego.

utk art. 479 § 72 § 2

Ustawa o transporcie kolejowym

Definicja zainteresowanego w sprawach z zakresu regulacji transportu kolejowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Fundacja jako interwenient uboczny nie powinna być obciążana kosztami postępowania bez wniosku strony wygrywającej. • Brak podstaw do utajnienia dokumentów jako tajemnicy przedsiębiorstwa.

Odrzucone argumenty

Prezes UTK miał prawo ograniczyć wgląd do akt ze względu na ważny interes państwowy. • Dokumenty zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa o wartości gospodarczej. • Zażalenie Fundacji w zakresie merytorycznym było bezzasadne.

Godne uwagi sformułowania

ochrona uczciwych warunków konkurowania na wolnym rynku leży w interesie państwa • czyn tego rodzaju godziłby niewątpliwie w reputację państwa praworządnego • narażałby Skarb Państwa na odpowiedzialność odszkodowawczą • ważny interes państwowy wyrażający się w ochronie podstawowych reguł funkcjonowania rynku konkurencyjnego • interwenient uboczny, do którego nie mają zastosowania przepisy o współuczestnictwie jednolitym, nie zwraca kosztów przeciwnikowi strony, do której przystąpił

Skład orzekający

Tomasz Wojciechowski

przewodniczący

Dorota Wybraniec

sprawozdawca

Małgorzata Mączkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności ograniczenia prawa wglądu do akt w postępowaniu administracyjnym ze względu na ważny interes państwowy (ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa) oraz zasady obciążania kosztami postępowania interwenienta ubocznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań przed Prezesem UTK i stosowania przepisów KPA w sprawach transportowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa w kontekście dostępu do informacji publicznych oraz zasad obciążania kosztami postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i gospodarczego.

“Czy tajemnica przedsiębiorstwa może blokować dostęp do akt? Sąd Apelacyjny wyjaśnia granice.”

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 720 PLN

zwrot kosztów procesu: 737 PLN

zwrot kosztów procesu: 720 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników