XVII AME 188/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka z o.o. odwołała się od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE), która nałożyła na nią karę pieniężną w wysokości 5 889,23 zł za niewywiązanie się z obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia z kogeneracji lub uiszczenia opłaty zastępczej za rok 2016. Spółka wpłaciła brakującą kwotę opłaty zastępczej (4 118,34 zł) z 10-dniowym opóźnieniem, co według niej nie powinno skutkować karą, a także kwestionowała wysokość kary i brak odstąpienia od jej wymierzenia przez Prezesa URE. Spółka podnosiła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym Konstytucji RP, wskazując na naruszenie zasady proporcjonalności i uzasadnionego oczekiwania. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił odwołanie, uznając decyzję Prezesa URE za słuszną. Sąd podkreślił, że termin na uiszczenie opłaty zastępczej (30 czerwca) jest terminem prawa materialnego, a jego przekroczenie skutkuje bezskutecznością czynności. Nieterminowa zapłata nie stanowi realizacji obowiązku, co wyklucza możliwość odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 56 ust. 6a Prawa energetycznego. Sąd uznał również, że szkodliwość czynu nie była znikoma, biorąc pod uwagę znaczenie obowiązku dla bezpieczeństwa energetycznego i ochrony środowiska. Kara została wymierzona zgodnie z przepisami, uwzględniając stopień szkodliwości, zawinienia, dotychczasowe zachowanie (w tym wcześniejsze kary) oraz możliwości finansowe spółki, nie przekraczając przy tym ustawowych limitów. Sąd zasądził od spółki na rzecz Prezesa URE zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja terminów prawa materialnego w prawie energetycznym, zasady wymiaru kar pieniężnych przez Prezesa URE, możliwość odstąpienia od wymierzenia kary.
Dotyczy przepisów Prawa energetycznego w brzmieniu obowiązującym do 24 stycznia 2019 r. w zakresie obowiązku kogeneracji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nieterminowe uiszczenie opłaty zastępczej, związanej z obowiązkiem uzyskania świadectw pochodzenia z kogeneracji, skutkuje obowiązkiem wymierzenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nieterminowe uiszczenie opłaty zastępczej stanowi naruszenie obowiązku i obliguje Prezesa URE do wymierzenia kary pieniężnej, chyba że zachodzą przesłanki do odstąpienia od jej wymierzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że termin na uiszczenie opłaty zastępczej jest terminem prawa materialnego, a jego przekroczenie czyni czynność bezskuteczną. Nieterminowa zapłata nie jest realizacją obowiązku, co wyklucza możliwość odstąpienia od kary na podstawie art. 56 ust. 6a Prawa energetycznego. Sąd podkreślił również, że szkodliwość czynu nie była znikoma, a kara została wymierzona prawidłowo.
Czy sąd powinien ingerować w decyzję Prezesa URE o nieodstąpieniu od wymierzenia kary pieniężnej, gdy przesłanki do odstąpienia są spełnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie powinien ingerować w decyzję organu, jeśli jest ona uzasadniona merytorycznie i nie nosi znamion dowolności, zwłaszcza gdy organ posiada specjalistyczną wiedzę.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że Prezes URE dysponuje pewnym luzem decyzyjnym przy ocenie szkodliwości czynu i wyborze między odstąpieniem od kary a jej wymierzeniem. Decyzja organu regulacyjnego nie powinna być zastępowana przez sąd, jeśli ma racjonalne uzasadnienie i jest ugruntowana w praktyce.
Jak należy interpretować przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 56 ust. 6a Prawa energetycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przesłanki te (znikoma szkodliwość czynu, zaprzestanie naruszania prawa lub realizacja obowiązku) muszą być spełnione łącznie, a odstąpienie od wymierzenia kary ma charakter fakultatywny i zależy od uznania administracyjnego organu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że brak realizacji obowiązku w terminie uniemożliwia uznanie, że obowiązek został zrealizowany, co jest jedną z przesłanek odstąpienia od kary. Ponadto, szkodliwość czynu nie została uznana za znikomą ze względu na znaczenie celu regulacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) sp. z o.o. | spółka | powód |
| Prezes Urzędu Regulacji Energetyki | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (19)
Główne
p.e. art. 56 § ust. 1 pkt 1a
Ustawa – Prawo energetyczne
Kara pieniężna za nieuiszczenie opłaty zastępczej.
p.e. art. 56 § ust. 2a
Ustawa – Prawo energetyczne
Kara pieniężna za nieuiszczenie opłaty zastępczej.
p.e. art. 9a § ust. 1
Ustawa – Prawo energetyczne
Obowiązek uzyskania świadectwa pochodzenia z kogeneracji lub uiszczenia opłaty zastępczej.
p.e. art. 9a § ust. 2 pkt 2
Ustawa – Prawo energetyczne
Podmiot zobowiązany do realizacji obowiązku z art. 9a ust. 1.
p.e. art. 9a § ust. 15
Ustawa – Prawo energetyczne
Termin uiszczenia opłaty zastępczej.
p.e. art. 9l § ust. 1
Ustawa – Prawo energetyczne
Świadectwo pochodzenia z kogeneracji.
Pomocnicze
u.p.e.w.k. art. 100 § ust. 2
Ustawa o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji
Stosowanie przepisów dotychczasowych do obowiązku i kar za okres przed 25 stycznia 2019 r.
k.p.a. art. 104
Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 405
Ustawa – Kodeks cywilny
Zwrot nienależnego świadczenia.
k.c. art. 410
Ustawa – Kodeks cywilny
Zwrot nienależnego świadczenia.
k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt 2
Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 479 § 53 § 1
Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
ustawa COVID-19 art. 15 zzr
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieterminowe uiszczenie opłaty zastępczej nie stanowi realizacji obowiązku. • Przekroczenie terminu na uiszczenie opłaty zastępczej jest czynem podlegającym karze pieniężnej. • Szkodliwość czynu nie była znikoma, a odstąpienie od wymierzenia kary ma charakter fakultatywny. • Kara została wymierzona prawidłowo, z uwzględnieniem wszystkich ustawowych kryteriów.
Odrzucone argumenty
Uchybienie terminu nie powinno skutkować karą. • Nieterminowa zapłata opłaty zastępczej powinna być traktowana jako realizacja obowiązku. • Należało odstąpić od wymierzenia kary ze względu na znikomą szkodliwość czynu i realizację obowiązku. • Kara została wymierzona w nadmiernej wysokości. • Naruszenie zasady proporcjonalności i uzasadnionego oczekiwania.
Godne uwagi sformułowania
termin określony w art. 9a ust 15 p.e. jest terminem prawa materialnego • czynność dokonana po jego upływie jest zatem bezskuteczna • Prezes Urzędu Regulacji Energetyki dysponuje więc pewnym luzem decyzyjnym przy interpretacji przesłanki znikomości szkodliwości społecznej czynu • kara administracyjna nie stanowi odpłaty za popełniony czyn, lecz ma charakter środka przymusu służącego zapewnieniu realizacji wykonawczo – zarządzających zadań administracji
Skład orzekający
Maciej Kruszyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów prawa materialnego w prawie energetycznym, zasady wymiaru kar pieniężnych przez Prezesa URE, możliwość odstąpienia od wymierzenia kary."
Ograniczenia: Dotyczy przepisów Prawa energetycznego w brzmieniu obowiązującym do 24 stycznia 2019 r. w zakresie obowiązku kogeneracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa energetycznego – obowiązku kogeneracji i kar za jego naruszenie. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania przepisów i interpretacji terminów przez sądy, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Nieterminowa zapłata opłaty za energię z kogeneracji kosztowała spółkę tysiące złotych kary. Sąd potwierdza – terminy są kluczowe.”
Dane finansowe
WPS: 5889,23 PLN
zwrot kosztów procesu: 720 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.