XVII AMC 2782/11Zakaz stosowania opłat windykacyjnych przez skok
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa stowarzyszenia ochrony konsumentów przeciwko SKOK we W. o uznanie za niedozwolone i zakazanie wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia wzorca umowy dotyczącego opłat za czynności windykacyjne. Powódka zarzuciła, że klauzula ta jest rażąco sprzeczna z dobrymi obyczajami i narusza uzasadnione interesy konsumentów, przerzucając na nich ryzyko związane z działalnością gospodarczą pozwanej. Pozwana SKOK wniosła o oddalenie powództwa, kwestionując legitymację powódki oraz podnosząc, że opłata stanowi rekompensatę kosztów związanych z dochodzeniem zwrotu zadłużenia, co jest przewidziane w ustawie o kredycie konsumenckim. Sąd Okręgowy ustalił, że pozwana posługuje się wzorcem umowy "Tabela opłat i prowizji", zawierającym zakwestionowane postanowienie. Sąd uznał powództwo za zasadne, potwierdzając legitymację powódki na podstawie art. 479^38 § 1 k.p.c. Analizując klauzulę pod kątem art. 385^1 § 1 k.c., sąd stwierdził, że nie została ona uzgodniona indywidualnie, nie dotyczy głównych świadczeń stron i kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszający jego interesy. Sąd wskazał, że pojęcie "czynności windykacyjnych" nie jest zdefiniowane, wysokość opłat nie jest uzależniona od nakładu pracy, a zróżnicowanie opłat ze względu na wysokość kwoty wymagalnej jest nieuzasadnione. Brak precyzyjnego poinformowania konsumenta o ciążących na nim obowiązkach i przeznaczeniu opłat jest sprzeczny z dobrymi obyczajami. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., zasądzając od pozwanej na rzecz powódki jedynie 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd uzasadnił to tym, że powódka wytoczyła sześć oddzielnych powództw dotyczących w istocie tej samej klauzuli, co było niecelowe i sprzeczne z zasadami uczciwego postępowania, prowadząc do nieuzasadnionego zwiększenia kosztów procesowych dla pozwanego oraz obciążenia konsumentów. Sąd nakazał również publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt pozwanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja klauzul abuzywnych dotyczących opłat windykacyjnych, stosowanie art. 102 kpc w przypadku niecelowego mnożenia pozwów przez organizacje konsumenckie.
Dotyczy specyficznej klauzuli i okoliczności sprawy, w tym sposobu prowadzenia postępowania przez powoda.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie wzorca umowy dotyczące opłat za czynności windykacyjne, uzależnione od wysokości kwoty wymagalnej, jest niedozwolonym postanowieniem umownym w rozumieniu art. 385^1 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to jest niedozwolone.
Uzasadnienie
Sąd uznał klauzulę za abuzywną, ponieważ nie była indywidualnie uzgodniona, nie dotyczyła głównych świadczeń, nie precyzowała pojęcia "czynności windykacyjnych", nie uzależniała opłat od nakładu pracy, a zróżnicowanie opłat ze względu na kwotę wymagalną było nieuzasadnione. Brak jasnego poinformowania konsumenta o obowiązkach i przeznaczeniu opłat jest sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta.
Czy stowarzyszenie ochrony konsumentów ma legitymację do wytoczenia powództwa o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stowarzyszenie ma legitymację.
Uzasadnienie
Legitymacja powódki znajduje oparcie w art. 479^38 § 1 k.p.c., zgodnie z którym organizacje pozarządowe chroniące interesy konsumentów są uprawnione do wytaczania takich powództw.
Czy sąd może ograniczyć zasądzenie kosztów postępowania od strony wygrywającej na podstawie art. 102 k.p.c. w przypadku niecelowego mnożenia pozwów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może zastosować art. 102 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 102 k.p.c. ze względu na niecelowe dzielenie jednej klauzuli umownej na sześć odrębnych powództw, co było sprzeczne z zasadami uczciwego postępowania i prowadziło do nieuzasadnionego zwiększenia kosztów procesowych, obciążając ostatecznie konsumentów. Działanie powódki było postrzegane jako mające na celu korzyść materialną, a nie tylko ochronę interesów konsumentów.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | instytucja | powód |
| (...) | instytucja | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Za niedozwolone uznaje się postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.p.c. art. 479³⁸ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Organizacje pozarządowe, do których zadań statutowych należy ochrona konsumentów, są uprawnione do wytoczenia powództwa o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone.
k.p.c. art. 479⁴² § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ochrony konkurencji zakazuje wykorzystywania w obrocie z konsumentami niedozwolonych postanowień wzorców umów.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Pomocnicze
k.c. art. 385³
Kodeks cywilny
Lista niedozwolonych postanowień umownych, mająca charakter przykładowy i pomocniczy.
u.k.k. art. 4 § ust. 2 pkt 13
Ustawa o kredycie konsumenckim
Umowa o kredyt konsumencki powinna zawierać informację o innych kosztach ponoszonych przez konsumenta w związku z niewykonaniem zobowiązań, w tym o kosztach upomnień lub wezwań do zapłaty.
u.k.k. art. 4 § ust. 3
Ustawa o kredycie konsumenckim
W razie braku możliwości podania kosztów, do których poniesienia zobowiązany jest konsument, należy określić ich szacunkową wysokość oraz okoliczności, od których zależy ich ostateczna wysokość i obowiązek zapłaty.
u.k.s.c. art. 96 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwolnienie od kosztów sądowych dla organizacji pozarządowych.
u.k.s.c. art. 26 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obciążenie opłatą sądową w przypadku zwolnienia strony, która wygrała sprawę.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obciążenie opłatą sądową w przypadku zwolnienia strony, która wygrała sprawę.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 14 § ust. 3 pkt 1
Określenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak indywidualnego uzgodnienia klauzuli z konsumentem. • Klauzula nie dotyczy głównych świadczeń stron. • Niejasne zdefiniowanie "czynności windykacyjnych". • Brak uzależnienia wysokości opłat od nakładu pracy. • Nieuzasadnione zróżnicowanie opłat ze względu na wysokość kwoty wymagalnej. • Niedoinformowanie konsumenta o ciążących obowiązkach i przeznaczeniu opłat. • Rażące naruszenie interesów konsumenta.
Odrzucone argumenty
Powód nie wykazał legitymacji do wniesienia powództwa. • Opłata za czynności windykacyjne stanowi rekompensatę kosztów SKOK. • Ustawa o kredycie konsumenckim przewiduje możliwość szacowania kosztów. • SKOK świadczy usługi wyłącznie na rzecz członków, którzy mają wpływ na funkcjonowanie spółdzielni.
Godne uwagi sformułowania
"dobre obyczaje" to reguły postępowania niesprzeczne z etyką, moralnością i aprobowanymi społecznie obyczajami. • Pojęcie "interesów konsumenta" należy rozumieć szeroko, nie tylko jako interes ekonomiczny. • Niedopuszczalna jest sytuacja, w której okoliczność taka generowałaby dodatkowe źródło dochodów pozwanej kosztem konsumentów. • Powód czyni ze swojego prawa do żądania zwrotu kosztów procesu użytek niezgodny z celem przepisu, który ma zapewnić realnie zwrot kosztów poniesionych przez stronę do celowego dochodzenia swoich praw.
Skład orzekający
Małgorzata Perdion-Kalicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul abuzywnych dotyczących opłat windykacyjnych, stosowanie art. 102 kpc w przypadku niecelowego mnożenia pozwów przez organizacje konsumenckie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej klauzuli i okoliczności sprawy, w tym sposobu prowadzenia postępowania przez powoda.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat windykacyjnych i pokazuje, jak sądy oceniają klauzule abuzywne. Dodatkowo, aspekt niecelowego mnożenia pozwów przez organizacje konsumenckie i zastosowanie art. 102 kpc dodaje jej praktycznego znaczenia dla prawników.
“SKOK nie może pobierać "opłat windykacyjnych" w dowolny sposób – sąd wyjaśnia dlaczego.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 60 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.