XVII AMC 1177/12Niedozwolone postanowienie wzorca umowy właściwość sądu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowództwo Stowarzyszenia (...) przeciwko A. H. dotyczyło uznania za niedozwolone i zakazania wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia wzorca umowy regulaminu konkursu „Za co kochasz D. ”, które stanowiło: "Wszelkie ewentualne spory mogące wyniknąć ze stosunków objętych Konkursem będą rozstrzygane przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Organizatora". Pozwany kwestionował, czy regulamin stanowił wzorzec umowy, twierdząc, że jest to jednostronne przyrzeczenie publiczne. Sąd Okręgowy uznał jednak, że przystąpienie do konkursu wymagało złożenia wzajemnych oświadczeń woli, co oznacza zawarcie umowy, a rozbudowany regulamin stanowił ofertę w rozumieniu art. 66 § 1 kc. Sąd odwołał się do orzecznictwa wskazującego, że przyrzeczenie publiczne dotyczy prostych relacji prawnych, a nie złożonych regulaminów. Analizując postanowienie pod kątem klauzuli abuzywnej z art. 385¹ § 1 kc, sąd stwierdził, że nie dotyczy ono głównych świadczeń stron. Kontrola miała charakter abstrakcyjny, oceniając wzorzec ex ante. Sąd uznał, że postanowienie jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, ponieważ odwraca zasadę Actor sequitur forum rei, narzucając konsumentowi niedogodną właściwość sądu i tworząc nierównorzędność stron. Rażące naruszenie interesów konsumenta polegało na ograniczeniu możliwości wyboru sądu, co wiązało się z kosztami podróży, stratą czasu i innymi niedogodnościami, a w skrajnych przypadkach mogło uniemożliwić dochodzenie zasadnych roszczeń. Sąd uznał, że postanowienie wypełnia przesłanki z art. 385¹ § 1 kc, w tym przykładową klauzulę z art. 385³ pkt 23 kc. W konsekwencji sąd uznał postanowienie za niedozwolone, zakazał jego wykorzystywania, nakazał publikację wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz zasądził koszty zastępstwa procesowego od pozwanego na rzecz powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja klauzul niedozwolonych dotyczących właściwości sądu w regulaminach konkursów i innych wzorcach umownych stosowanych wobec konsumentów.
Dotyczy specyficznej sytuacji konkursu, ale zasady są szersze dla wszelkich postanowień ograniczających prawa konsumenta w zakresie wyboru sądu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie regulaminu konkursu, które określa właściwość sądu rozstrzygającego spory dla siedziby organizatora, stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385¹ § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to stanowi niedozwolone postanowienie umowne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie narzuca konsumentowi niedogodną właściwość sądu, odwracając zasadę Actor sequitur forum rei, co jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, ograniczając jego dostęp do sądu i powodując dodatkowe koszty oraz niedogodności.
Czy regulamin konkursu, który wymaga od uczestników zgody na jego zasady i spełnienia określonych świadczeń, stanowi wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 kc, czy też jednostronne przyrzeczenie publiczne z art. 919 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Regulamin konkursu stanowi wzorzec umowy, a nie przyrzeczenie publiczne.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przystąpienie do konkursu wymagało złożenia wzajemnych oświadczeń woli (zgoda na zasady, dokonanie zakupu), co oznacza zawarcie umowy. Rozbudowany regulamin określał istotne postanowienia umowy i stanowił ofertę, a nie prostą relację prawną charakterystyczną dla przyrzeczenia publicznego.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stowarzyszenie (...) w P. | instytucja | powód |
| A. H. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone są postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, nieuzgodnione z nim indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy – z wyłączeniem postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.p.c. art. 479[42]
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz wykorzystywania niedozwolonych postanowień wzorca umowy w obrocie z konsumentami.
Pomocnicze
k.c. art. 384
Kodeks cywilny
Ustalony przez jedną z grup zawodowych albo w inny sposób, wzorzec umowy jest wiążący dla drugiej strony, jeżeli został jej doręczony lub jest powszechnie znany. W razie gdy posługuje się wzorcem umowy, postanowienia niedozwolone nie są wiążące.
k.c. art. 919
Kodeks cywilny
Kto publicznie zobowiąże się do oznaczonej czynności, spełni ją i otrzyma od zobowiązanego przyrzeczoną nagrodę.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej.
k.c. art. 66
Kodeks cywilny
§ 1. Oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy stanowi ofertę, jeżeli określa istotne postanowienia tej umowy.
k.p.c. art. 479[44]
Kodeks postępowania cywilnego
Nakaz publikacji prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Dz.U. nr 167 poz. 1398 ze zm. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazanie pobrania od strony pozwanej opłaty od pozwu.
k.c. art. 385[3]
Kodeks cywilny
Przykładowe postanowienia umowne uznawane za niedozwolone, w tym pkt 23 dotyczący postanowień określających właściwość sądu.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty nieprzyznane przez stronę mogą być przez sąd uznane za przyznane, mając na uwadze wyniki całej rozprawy.
k.p.c. art. 214
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki odroczenia terminu rozprawy.
k.p.c. art. 479[14]
Kodeks postępowania cywilnego
Prekluzja dowodowa w postępowaniu w sprawach gospodarczych.
k.p.c. art. 86
Kodeks postępowania cywilnego
Strony mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd powinien przeciwdziałać przewlekaniu postępowania i dążyć do rozstrzygnięcia sprawy na pierwszym posiedzeniu.
k.p.c. art. 219
Kodeks postępowania cywilnego
Połączenie kilku spraw do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie regulaminu narzuca właściwość sądu dla siedziby organizatora, co jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów. • Regulamin konkursu stanowi wzorzec umowy, a nie przyrzeczenie publiczne. • Konsument jest słabszą stroną umowy i nie powinien być obciążany dodatkowymi niedogodnościami związanymi z wyborem sądu.
Odrzucone argumenty
Regulamin konkursu jest jednostronnym przyrzeczeniem publicznym, a nie wzorcem umowy. • Postanowienie o właściwości sądu nie jest niedozwolone, ponieważ dotyczy głównych świadczeń stron lub jest uzasadnione interesem przedsiębiorcy.
Godne uwagi sformułowania
Obyczajem wywodzącym się już z prawa rzymskiego jest, że to powód udaje się do sądu pozwanego – Actor sequitur forum rei. • Kwestionowane postanowienie odwracając tę zasadę staje w sprzeczności z dobrymi obyczajami, ponieważ kształtuje stosunek zobowiązaniowy w taki sposób, iż pomiędzy stronami powstaje znaczna nierównorzędność. • Złożony stosunek prawny regulowany kilkudziesięcioma postanowieniami, nie mieści się w ramach przewidzianej w art. 919 kc i nast. instytucji przyrzeczenia publicznego.
Skład orzekający
Adam Malinowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul niedozwolonych dotyczących właściwości sądu w regulaminach konkursów i innych wzorcach umownych stosowanych wobec konsumentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konkursu, ale zasady są szersze dla wszelkich postanowień ograniczających prawa konsumenta w zakresie wyboru sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w regulaminach konkursów, które mogą narzucać konsumentom niekorzystne sądy. Pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nadużywaniem pozycji przez przedsiębiorców.
“Czy wiesz, że regulamin konkursu może narzucić Ci sąd? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 360 PLN
Sektor
usługi
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.