Orzeczenie · 2018-07-30

XVI C 2870/16

Sąd

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie

Data

2018-07-30

SAOSCywilneochrona konsumentówWysokarejonowy

kredyt walutowyabuzywnośćochrona konsumentaspread walutowykursy walutdenominacjaindeksacjazarzut zatrzymanianienależne świadczenie

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła roszczenia powodów o zwrot nienależnie pobranych rat kredytu mieszkaniowego denominowanego we frankach szwajcarskich. Powodowie zarzucili bankowi stosowanie abuzywnych klauzul umownych dotyczących sposobu przeliczania kursów walut, co miało prowadzić do rażącego naruszenia ich interesów. Sąd, analizując umowę, uznał ją za ważną umowę kredytu walutowego, ale stwierdził, że klauzule dotyczące przeliczeń kursowych są niedozwolone (abuzywne) i nie wiążą konsumentów. Sąd podkreślił, że nie jest dopuszczalne uzupełnianie umowy przez sąd w miejsce abuzywnych postanowień. W związku z tym, świadczenia spełnione przez powodów zostały uznane za nienależne. Bank podniósł zarzut zatrzymania, argumentując, że ma wierzytelność wobec powodów z tytułu wypłaconego kredytu. Sąd uznał ten zarzut za skuteczny, co skutkowało oddaleniem żądania odsetek od zasądzonej kwoty. Sąd oddalił również żądanie odsetek od zasądzonej kwoty, powołując się na skuteczny zarzut zatrzymania podniesiony przez bank. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadzie wzajemnego zniesienia, z uwagi na częściowe uwzględnienie powództwa i skuteczność zarzutu zatrzymania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie abuzywności klauzul przeliczeniowych w kredytach walutowych, skutków stwierdzenia abuzywności, skuteczności zarzutu zatrzymania i nadużycia prawa przy podnoszeniu zarzutu przedawnienia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy; interpretacja przepisów może ewoluować.

Zagadnienia prawne (4)

Czy postanowienia umowy kredytu denominowanego w walucie obcej, dotyczące sposobu ustalania kursu waluty do przeliczeń, stanowią niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia te są niedozwolone, ponieważ nie były indywidualnie negocjowane, nie były jednoznaczne i rażąco naruszały interesy konsumenta.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że klauzule dotyczące sposobu ustalania kursu waluty nie były indywidualnie negocjowane, nie były jednoznaczne w opisie mechanizmu wymiany waluty i związku z kursem rynkowym, a przez to pozbawiały konsumenta możliwości racjonalnej oceny ekonomicznej i porównania ofert, co rażąco naruszało jego interesy.

Jaki jest skutek stwierdzenia abuzywności klauzul umownych dla całej umowy kredytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Stwierdzenie abuzywności klauzul nie powoduje nieważności całej umowy, ale strony są związane umową w pozostałym zakresie, przy czym sąd nie może uzupełniać luki powstałej po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE i SN, zgodnie z którym sąd nie może modyfikować treści abuzywnych klauzul ani uzupełniać powstałej luki, a umowa obowiązuje w pozostałym zakresie, o ile jest to prawnie możliwe. W tej sprawie, z uwagi na brak możliwości ustalenia wzajemnych świadczeń po wyeliminowaniu klauzul, świadczenia powodów zostały uznane za nienależne.

Czy zarzut zatrzymania podniesiony przez bank jest skuteczny w sytuacji, gdy bank wypłacił kredytobiorcy środki w złotych polskich na podstawie abuzywnych klauzul?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zarzut zatrzymania jest skuteczny, ponieważ bank ma wymagalną wierzytelność wobec powodów z tytułu wypłaconego kredytu, a powodowie podnieśli zarzut przedawnienia, który został uznany za nadużycie prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo stwierdzenia abuzywności klauzul, bank ma wierzytelność wobec powodów z tytułu wypłaconego kredytu. Zarzut przedawnienia podniesiony przez powodów został uznany za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.), co umożliwiło skuteczne podniesienie zarzutu zatrzymania przez bank.

Czy zarzut przedawnienia roszczenia banku o zwrot wypłaconego kredytu jest zasadny, gdy powodowie domagają się zwrotu nienależnie pobranych rat?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut przedawnienia nie jest zasadny w tej sytuacji, ponieważ podniesienie go przez powodów stanowi nadużycie prawa podmiotowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powodowie, nie kwestionując umowy przez lata i nie domagając się zwrotu środków, gdy kursy były dla nich korzystne, a następnie podnosząc zarzut przedawnienia po stwierdzeniu abuzywności klauzul, nadużywają prawa. Uwzględnienie zarzutu przedawnienia skutkowałoby darowizną środków przez bank.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zasądzono

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
T. S.	osoba_fizyczna	powód
M. S.	osoba_fizyczna	powód
Bank (...) S.A.	spółka	pozwany

Przepisy (15)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.

pr. bank. art. 69 § ust. 1

Ustawa Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu bankowego.

pr. bank. art. 69 § ust. 2 pkt 2

Ustawa Prawo bankowe

Wymóg określenia waluty kredytu w umowie.

Pomocnicze

k.c. art. 385²

Kodeks cywilny

Ocena zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową.

k.c. art. 385 § § 2 zd. 2

Kodeks cywilny

W razie wątpliwości interpretacja umowy na korzyść konsumenta.

k.c. art. 58 § § 1 i 3

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 58 § § 2

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 358 § § 2

Kodeks cywilny

Wartość waluty obcej określa się według kursu średniego NBP (wprowadzony po zawarciu umowy).

pr. bank. art. 69 § ust. 4 i 4a

Ustawa Prawo bankowe

Regulacje dotyczące kredytów denominowanych i indeksowanych (wprowadzone po zawarciu umowy).

k.c. art. 410 § § 2

Kodeks cywilny

Nienależne świadczenie.

k.c. art. 496

Kodeks cywilny

Zarzut zatrzymania.

k.c. art. 497

Kodeks cywilny

Zarzut zatrzymania w przypadku rozwiązania umowy.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Nadużycie prawa podmiotowego.

k.p.c. art. 101

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady orzekania o kosztach postępowania.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Obowiązek uiszczenia opłaty od rozszerzonego powództwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Klauzule przeliczeniowe stosowane przez bank są niedozwolone (abuzywne) z uwagi na brak indywidualnego uzgodnienia, niejednoznaczność i rażące naruszenie interesów konsumenta. • Stwierdzenie abuzywności klauzul nie powoduje nieważności całej umowy, ale wyłącza ich stosowanie. • Świadczenia spełnione przez powodów na podstawie abuzywnych klauzul są nienależne i podlegają zwrotowi. • Zarzut przedawnienia roszczenia banku o zwrot wypłaconego kredytu stanowi nadużycie prawa podmiotowego.

Odrzucone argumenty

Umowa kredytu jest ważna i zgodna z prawem, a stosowane kursy są rynkowe. • Kwestionowane zapisy nie są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ani nie są abuzywne. • Spready walutowe są zgodne z rynkową praktyką i powszechnie akceptowane. • Kwestionowane postanowienia były przedmiotem indywidualnych uzgodnień. • Wykorzystanie klauzul denominacyjnych stanowi główne świadczenie stron i jest jednoznaczne. • Zastosowanie klauzul przeliczeniowych nie podważa możliwości spełnienia świadczeń. • Doszło do uzgodnienia zmiany przedmiotu świadczenia, co najmniej w sposób dorozumiany. • Zarzut przedawnienia roszczenia banku nie jest zasadny, a powodowie zrzekli się zarzutu przedawnienia. • Zarzut zatrzymania nie jest skuteczny wobec przedawnionego roszczenia banku.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie może uzupełniać luki powstałej po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień. • Zarzut przedawnienia podniesiony przez powodów stanowi nadużycie prawa podmiotowego. • Kwestionowane klauzule nie były indywidualnie negocjowane, nie były jednoznaczne i rażąco naruszały interesy konsumenta. • Świadczenia spełnione przez powodów na podstawie abuzywnych klauzul są nienależne.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul przeliczeniowych w kredytach walutowych, skutków stwierdzenia abuzywności, skuteczności zarzutu zatrzymania i nadużycia prawa przy podnoszeniu zarzutu przedawnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy; interpretacja przepisów może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywnych klauzul w kredytach walutowych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników. Rozstrzygnięcie sądu w kwestii zarzutu zatrzymania i nadużycia prawa dodaje jej praktycznej wartości.

“Bank przegrywa sprawę o abuzywne klauzule w kredycie walutowym – co to oznacza dla Twoich finansów?”

Dane finansowe

WPS: 4581,22 PLN

zwrot nienależnego świadczenia: 4938,33 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników