XIV C 1168/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie B.S. i A.S. wystąpili do Sądu Okręgowego w Poznaniu z pozwem o ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF oraz o zasądzenie od pozwanego (...) Banku (...) SA kwot 146.268,16 zł i 44.847,66 CHF z odsetkami, jako zwrotu nienależnych świadczeń. W toku postępowania powodowie rozszerzyli powództwo o zapłatę do kwoty 146.268,16 zł oraz 56.651,48 CHF, poinformowali o całkowitej spłacie kredytu i cofnęli pozew w zakresie żądań ustalenia. Sąd Okręgowy w Poznaniu, po przeprowadzeniu postępowania, uznał umowę kredytu za nieważną z dwóch powodów. Po pierwsze, uznał, że postanowienia dotyczące indeksacji i tabel kursowych są sprzeczne z naturą stosunku prawnego (art. 353[1] KC), ponieważ pozwalały bankowi na jednostronne i dowolne ustalanie kursów walut, co naruszało równowagę kontraktową. Po drugie, stwierdził, że te same postanowienia stanowią klauzule abuzywne (art. 385[1] KC), ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione, nie były jednoznacznie sformułowane i rażąco naruszały interesy konsumentów, przerzucając na nich całe ryzyko walutowe. Sąd oddalił zarzuty potrącenia i zatrzymania podniesione przez pozwanego. W związku z nieważnością umowy, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powodów zwrot wszystkich spełnionych świadczeń (146.268,16 zł i 56.651,48 CHF) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu naruszenia zasady swobody umów i klauzul abuzywnych. Ugruntowanie stanowiska w zakresie oceny postanowień dotyczących indeksacji i tabel kursowych.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w dyskusji nad kredytami frankowymi.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa kredytu indeksowanego do waluty obcej, w której bank jednostronnie ustala kursy walut, jest ważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa taka jest nieważna z powodu sprzeczności z naturą stosunku prawnego (art. 353[1] KC).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że jednostronne ustalanie kursów walut przez bank narusza istotę umowy kredytu, która wymaga uzgodnienia woli stron. Pozwala to bankowi na dowolne kształtowanie zobowiązania kredytobiorcy.
Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego do CHF dotyczące indeksacji i tabel kursowych, nieuzgodnione indywidualnie, stanowią klauzule abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nie zostały indywidualnie uzgodnione, nie były jednoznacznie sformułowane i rażąco naruszają interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że klauzule te nie były indywidualnie negocjowane, nie były jednoznaczne (skomplikowany żargon, rozproszenie w umowie) i przerzucały całe ryzyko walutowe na konsumenta, co stanowi rażące naruszenie jego interesów i sprzeczność z dobrymi obyczajami.
Jaka jest konsekwencja stwierdzenia nieważności umowy kredytu indeksowanego do CHF lub abuzywności jej klauzul?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa jest nieważna, a strony zobowiązane są do zwrotu wzajemnych świadczeń jako nienależnych.
Uzasadnienie
Wyeliminowanie klauzul abuzywnych lub stwierdzenie nieważności umowy z powodu sprzeczności z naturą stosunku prawnego prowadzi do jej nieważności. W takiej sytuacji kredytobiorcy przysługuje roszczenie o zwrot spełnionych świadczeń na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Czy zarzuty potrącenia i zatrzymania podniesione przez bank w sprawie o zwrot świadczeń z nieważnej umowy kredytu są skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te okazały się nieskuteczne.
Uzasadnienie
Zarzut potrącenia był nieskuteczny z powodu wadliwości oświadczenia woli. Zarzut zatrzymania nie miał zastosowania, gdyż umowa kredytu nie jest umową wzajemną, a jego uwzględnienie byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i celem ochrony konsumentów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. S. | osoba_fizyczna | powód |
| A. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 353[1]
Kodeks cywilny
Granice swobody umów (zasada swobody umów, zasada zgodności z naturą stosunku, ustawą i zasadami współżycia społecznego). Klauzule pozwalające bankowi na jednostronne i dowolne określanie kursu waluty dla celów indeksacji i spłaty rat są sprzeczne z naturą umowy kredytu.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności nieważność czynności prawnej. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 385[1] § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne). Dotyczy postanowień umowy z konsumentem nieuzgodnionych indywidualnie, kształtujących prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, z wyjątkiem postanowień określających główne świadczenia stron, jeżeli zostały sformułowane jednoznacznie.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Obowiązek wydania korzyści majątkowej uzyskanej bez podstawy prawnej kosztem innej osoby.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu do świadczeń nienależnych.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Definicja świadczenia nienależnego, w tym świadczenie spełnione w wykonaniu nieważnej czynności prawnej.
pr. bank. art. 69 § ust. 1
Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 385[2]
Kodeks cywilny
Ocena niedozwolonego charakteru postanowienia umownego dokonywana jest według stanu z chwili podpisania umowy, z uwzględnieniem jej treści, okoliczności zawarcia oraz umów pozostających w związku z ocenianą umową.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia nieoznaczonego – niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Żądanie odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Potrącenie wierzytelności.
k.c. art. 496
Kodeks cywilny
Prawo zatrzymania (nie ma zastosowania do umowy kredytu).
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zakaz nadużywania prawa podmiotowego.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty przyznane przez stronę uważa się za przyznane.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty, które mogły zostać przytoczone, a nie zostały przytoczone, uważa się za przyznane.
k.p.c. art. 203[1] § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut potrącenia może być podniesiony tylko w piśmie procesowym złożonym do chwili wdania się przez pozwanego w spór co do istoty sprawy.
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania w przypadku cofnięcia pozwu.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa kredytu indeksowanego do CHF jest nieważna z powodu sprzeczności z naturą stosunku prawnego (art. 353[1] KC). • Postanowienia umowy dotyczące indeksacji i tabel kursowych stanowią klauzule abuzywne (art. 385[1] KC). • Nieważność umowy lub abuzywność klauzul skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnych świadczeń przez bank.
Odrzucone argumenty
Zarzut potrącenia podniesiony przez pozwanego. • Zarzut zatrzymania podniesiony przez pozwanego.
Godne uwagi sformułowania
nieuzasadniona możliwość jednostronnego i swobodnego kształtowania przez jedną stronę zobowiązania drugiej strony • nieuzasadniona i pełna swoboda w jednostronnym określeniu kursu • nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny • przerzucenie całości ryzyka aprecjacji franka szwajcarskiego na powodów • nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego
Skład orzekający
Marcin Garcia Fernandez
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu naruszenia zasady swobody umów i klauzul abuzywnych. Ugruntowanie stanowiska w zakresie oceny postanowień dotyczących indeksacji i tabel kursowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w dyskusji nad kredytami frankowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych, który nadal budzi duże zainteresowanie. Wyrok potwierdza nieważność umowy i zasądza zwrot świadczeń, co jest korzystne dla konsumentów.
“Bank musi zwrócić setki tysięcy złotych i franków! Sąd Okręgowy uznał umowę kredytu frankowego za nieważną.”
Dane finansowe
zwrot świadczeń: 146 268,16 PLN
zwrot świadczeń: 56 651,48 CHF
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.