Orzeczenie · 2026-01-15

VIII SA/Wa 871/25Oddalenie skargi rozbiórka obiektu budowlanego

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2026-01-15
NSABudowlaneWysokawsa
prawo budowlanerozbiórkadecyzja ostatecznaKodeks postępowania administracyjnegoart. 155 KPAart. 67 Prawa budowlanegonadzór budowlanyzmiana decyzjiinteres społecznysłuszny interes strony

Sprawa dotyczyła skargi M.M. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2023 roku, nakazującej rozbiórkę pozostałości po spichrzu. Skarżący wnioskował o zmianę decyzji w trybie art. 155 KPA, argumentując, że część muru została zachowana jako element ogrodzenia w porozumieniu z sąsiadami i nie stanowi zagrożenia, a jej usunięcie byłoby nieracjonalne. Organy administracji, w tym WSA w poprzedniej instancji, konsekwentnie odmawiały uwzględnienia wniosku, wskazując, że decyzja nakazująca rozbiórkę na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego ma charakter związany i nie podlega zmianie w trybie art. 155 KPA, który wymaga od organu pewnej swobody decyzyjnej. WSA w Warszawie w niniejszym wyroku potwierdził tę linię orzeczniczą, podkreślając, że art. 155 KPA nie może być stosowany do decyzji, gdzie ustawodawca bezwzględnie obowiązującym przepisem prawa materialnego zobowiązał organ do wydania określonej decyzji. Sąd wskazał, że nawet zgoda stron czy interes społeczny lub słuszny interes strony nie mogą prowadzić do zmiany decyzji, która jest związana i wynika z naruszenia przepisów prawa budowlanego, a jej niewykonanie stanowi pogwałcenie zasad konstytucyjnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 155 KPA w kontekście decyzji związanych wydanych na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji decyzji związanych w prawie budowlanym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, mająca charakter związany, może być zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 KPA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja nakazująca rozbiórkę na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, która ma charakter związany, nie może być zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 KPA, ponieważ przepis ten ma zastosowanie tylko do decyzji, w których organ posiada swobodę decyzyjną.

Uzasadnienie

Art. 155 KPA dopuszcza zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony i nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne. Jednakże, przepis ten ma zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, w których organ ma swobodę decyzyjną. Decyzja wydana na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego jest decyzją związaną, gdyż organ jest zobowiązany do jej wydania po ustaleniu określonych przesłanek, co wyklucza zastosowanie art. 155 KPA.

Czy art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi przepis szczególny sprzeciwiający się zmianie decyzji w trybie art. 155 KPA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, ze względu na związany charakter decyzji wydawanej na jego podstawie, stanowi przepis szczególny, który sprzeciwia się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji w trybie art. 155 KPA.

Uzasadnienie

Przepis art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego nakłada na organ nadzoru budowlanego obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, gdy obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Brak swobody decyzyjnej organu w tym zakresie oznacza, że przepis ten wyłącza możliwość zastosowania art. 155 KPA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę pozostałości po obiekcie budowlanym.

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten dopuszcza zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej, ale tylko w przypadkach, gdy organ ma swobodę decyzyjną i nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne. Nie ma zastosowania do decyzji związanych.

k.p.a. art. 67 § ust. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, który nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Decyzja ta ma charakter związany.

p.b. art. 67 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, który nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Decyzja ta ma charakter związany.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 154 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wspomniany w kontekście wniosku o zmianę decyzji.

k.p.a. art. 154 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Stosowany odpowiednio w trybie art. 155 KPA.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia zasady praworządności i nieuwzględnienia interesu obywatela.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut nieuwzględnienia wszystkich niezbędnych decyzji do wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przepisów dotyczących uzasadnienia decyzji.

p.b. art. 83 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa działania organu odwoławczego.

p.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wspomniany w kontekście odróżnienia od art. 67 Prawa budowlanego.

p.b. art. 51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wspomniany w kontekście odróżnienia od art. 67 Prawa budowlanego.

p.b. art. 66

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wspomniany jako alternatywa dla art. 67 Prawa budowlanego w przypadku zamiaru remontu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja nakazująca rozbiórkę na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego ma charakter związany i nie podlega zmianie w trybie art. 155 KPA, ponieważ organ nie posiada swobody decyzyjnej. • Art. 155 KPA ma zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, a nie do decyzji związanych, gdzie ustawodawca bezwzględnie obowiązującym przepisem prawa materialnego zobowiązał organ do wydania określonej decyzji. • Niewykonanie prawomocnego nakazu rozbiórki stanowi pogwałcenie podstawowych zasad konstytucyjnych i nie może być gratyfikowane poprzez zmianę decyzji w trybie art. 155 KPA.

Odrzucone argumenty

Art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest przepisem szczególnym sprzeciwiającym się zmianie decyzji w trybie art. 155 KPA. • Zachodzą przesłanki do skorzystania z art. 155 KPA, w tym słuszny interes strony (pozostawienie fragmentu muru jako ogrodzenia). • Organ naruszył zasady praworządności i nie uwzględnił interesu społecznego i obywatela.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja ostateczna oznacza zatem rozstrzygnięcie sprawy w sposób definitywny. • Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 KPA może być dokonana tytko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. • Postępowanie prowadzone w tym trybie nie jest więc kolejną (trzecią) instancją administracyjną i nie może służyć weryfikacji ustaleń czy też prawidłowości wykładni i subsumcji przepisów zastosowanych przy wydaniu decyzji ostatecznej. • Decyzja PINB w K. Nr [...] z dnia 18.10.2023r. wydana w trybie art. 67 ust. 1 ustawy z 07.07.1994r. Prawo budowlane ma charakter związany, w związku z czym nie jest co do zasady dopuszczalne zastosowanie do niej art. 155 Kpa. • Przepis art. 155 Kpa może mieć zastosowanie tytko do decyzji uznaniowych, w których organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. • Wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 Kpa jest więc możliwe wyłącznie w sprawach, w których ustawodawca przyznał organom pewną swobodę działania. • Niewykonany od lat prawomocny nakaz rozbiórki, co stanowi pogwałcenie podstawowych zasad konstytucyjnych (art. 2, 7, 32 i 83 Konstytucji RP).

Skład orzekający

Marek Wroczyński

przewodniczący-sprawozdawca

Leszek Kobylski

członek

Cezary Kosterna

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 KPA w kontekście decyzji związanych wydanych na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji decyzji związanych w prawie budowlanym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między decyzjami uznaniowymi a związanymi w kontekście możliwości ich zmiany. Pokazuje też, że nawet dobre intencje (jak pozostawienie fragmentu muru) nie zawsze wystarczą do obejścia prawa.

“Czy można zmienić decyzję o rozbiórce, gdy część obiektu służy jako ogrodzenie? WSA: Nie, jeśli decyzja była związana.”

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst