VIII PA 1/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWyrokiem z dnia 20 października 2022 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, w sprawie z powództwa A. R. i M. K. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej o sprostowanie świadectwa pracy, nakazał sprostowanie świadectw pracy obu powódek. Sąd ustalił, że pozwana spółka (...) S.A. w związku ze zmianą modelu zarządzania sprzedażą usług finansowych i przeniesieniem tej działalności do innej spółki z grupy kapitałowej, przeprowadziła proces restrukturyzacji i redukcji zatrudnienia, w tym na stanowiskach doradców klienta. Powódki, jako doradcy klienta, zostały zakwalifikowane do udziału w uproszczonej rekrutacji do nowej spółki (...) S.A. W związku z tym, a także w celu zapewnienia sobie zatrudnienia w nowej spółce, powódki złożyły wnioski o rozwiązanie umów o pracę na mocy porozumienia stron z dniem 31 stycznia 2022 roku. Sąd Rejonowy uznał, że mimo formalnego wystąpienia z wnioskiem przez pracownice, inicjatywa rozwiązania umowy wyszła od pracodawcy, a przyczyny leżały po jego stronie (likwidacja stanowisk pracy w związku z rezygnacją z prowadzenia określonej działalności). W związku z tym, sąd nakazał wpisanie w świadectwach pracy jako trybu rozwiązania stosunku pracy: "na mocy porozumienia stron na podstawie art. 30 § 1 pkt. 1 Kodeksu pracy w związku z art. 1 ustawy z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników". Sąd odrzucił zarzut strony pozwanej dotyczący powagi rzeczy ugodzonej w porozumieniu stron, uznając za nieważne w tej części postanowienia, w których pracownik zrzeka się przyszłych roszczeń, w tym o sprostowanie świadectwa pracy, jako sprzeczne z prawem pracy i zasadami współżycia społecznego. Apelacja strony pozwanej została oddalona przez Sąd Okręgowy w Łodzi, który podzielił ustalenia i ocenę prawną Sądu Rejonowego, uznając, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn niedotyczących pracownika, nawet jeśli formalnie nastąpiło na mocy porozumienia stron zainicjowanego przez pracownika, odpowiadającego na propozycję pracodawcy w ramach programu dobrowolnych odejść.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron może być traktowane jako dokonane z przyczyn niedotyczących pracownika, jeśli inicjatywa pracodawcy (restrukturyzacja, likwidacja stanowisk) doprowadziła do takiej sytuacji, nawet jeśli formalnie pracownik złożył wniosek. Potwierdzenie nieważności klauzul zrzekających się przyszłych roszczeń pracowniczych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji restrukturyzacji i przeniesienia działalności do innej spółki w ramach grupy kapitałowej. Kluczowe jest wykazanie, że inicjatywa pracodawcy była decydująca dla rozwiązania umowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w świadectwie pracy, w przypadku rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron, należy wskazać, że nastąpiło ono z przyczyn niedotyczących pracownika, jeśli pracodawca przeprowadzał zwolnienia grupowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli rozwiązanie umowy nastąpiło w ramach zwolnień grupowych z przyczyn niedotyczących pracownika, należy to wskazać w świadectwie pracy, nawet jeśli formalnie umowa została rozwiązana na mocy porozumienia stron zainicjowanego przez pracownika, ale w odpowiedzi na propozycję pracodawcy związaną z restrukturyzacją.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo formalnego wniosku pracownika o rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, jeśli inicjatywa pracodawcy (restrukturyzacja, likwidacja stanowisk) doprowadziła do takiej sytuacji, a pracownik odpowiadał na propozycję pracodawcy w ramach programu dobrowolnych odejść, to rozwiązanie umowy powinno być odnotowane jako dokonane z przyczyn niedotyczących pracownika. Wpisanie takiej informacji w świadectwie pracy jest obowiązkiem pracodawcy i ma wpływ na uprawnienia pracownicze.
Czy pracownik może skutecznie zrzec się w porozumieniu rozwiązującym umowę o pracę przyszłego roszczenia o sprostowanie świadectwa pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik nie może skutecznie zrzec się w porozumieniu rozwiązującym umowę o pracę przyszłego roszczenia o sprostowanie świadectwa pracy, gdyż takie postanowienie jest nieważne jako sprzeczne z przepisami prawa pracy i zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo pracownika do żądania sprostowania świadectwa pracy wynika wprost z przepisów Kodeksu pracy (art. 97 § 2(1) k.p.). Postanowienie porozumienia, w którym pracownik zrzeka się tego prawa, jest nieważne na podstawie art. 58 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p. oraz art. 8 k.p., ponieważ narusza ochronę pracownika i zasady współżycia społecznego.
Czy zarzut naruszenia przez pracownika art. 8 k.p. (zasady współżycia społecznego) może być podstawą do oddalenia powództwa o sprostowanie świadectwa pracy?
Odpowiedź sądu
Nie, w kontekście żądania sprostowania świadectwa pracy, zarzut naruszenia art. 8 k.p. przez pracownika nie był zasadny, zwłaszcza gdy pracodawca sam zastosował sprzeczne z prawem zapisy w porozumieniu, próbując ograniczyć prawa pracownika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że żądanie sprostowania świadectwa pracy jest formalnym dochodzeniem prawa do prawidłowego dokumentu, a pracownik nie musi wykazywać szczególnego interesu prawnego. Ponadto, pracodawca sam naruszył zasady współżycia społecznego, próbując wyłączyć roszczenia pracownika poprzez zapisy w porozumieniu. Sąd nie stwierdził naruszenia art. 8 k.p. przez powódki.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. R. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna z (...) w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (14)
Główne
k.p. art. 30 § § 1 pkt. 1
Kodeks pracy
Podstawa rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron.
k.p. art. 97 § § 2
Kodeks pracy
Obowiązek pracodawcy wydania świadectwa pracy i informacje, które powinno zawierać, w tym tryb rozwiązania stosunku pracy.
k.p. art. 97 § § 2 1
Kodeks pracy
Prawo pracownika do żądania sprostowania świadectwa pracy i wystąpienia z tym żądaniem do sądu pracy.
u.z.g. art. 1
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Definicja i warunki stosowania przepisów dotyczących grupowych zwolnień, w tym rozwiązywania umów na mocy porozumienia stron z przyczyn niedotyczących pracownika.
Pomocnicze
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Zakaz czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego lub społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 917
Kodeks cywilny
Definicja ugody jako umowy, w której strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w celu uchylenia niepewności co do roszczeń lub zapewnienia ich wykonania.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Zasady wykładni oświadczeń woli, w tym badanie zgodnego zamiaru stron i celu umowy.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 316
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia sądu po zamknięciu rozprawy.
k.p.c. art. 387 § § 2 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek sądu drugiej instancji do przytoczenia ustaleń faktycznych i prawnych sądu pierwszej instancji, jeśli je podziela.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
u.k.s.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa orzekania o kosztach sądowych.
u.k.s.s.c. art. 12
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa orzekania o kosztach sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn niedotyczących pracownika, mimo formalnego porozumienia stron, ponieważ inicjatywa pracodawcy (restrukturyzacja, likwidacja stanowisk) doprowadziła do tej sytuacji. • Pracownik nie może skutecznie zrzec się w porozumieniu prawa do sprostowania świadectwa pracy. • Świadectwo pracy musi odzwierciedlać rzeczywisty tryb rozwiązania stosunku pracy, zwłaszcza gdy ma to wpływ na uprawnienia pracownicze.
Odrzucone argumenty
Powódki same zainicjowały rozwiązanie umowy o pracę, składając wnioski o porozumienie stron. • Porozumienie stron o rozwiązaniu umowy o pracę zamyka drogę do dochodzenia dalszych roszczeń, w tym o sprostowanie świadectwa pracy. • Powódki nie zostały objęte procedurą zwolnień grupowych.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja o rozwiązaniu stosunku pracy miała zatem należeć wyłącznie do powódek. • W części dotyczącej wzajemnych zobowiązań wynikających ze stosunku pracy, skuteczność ugody wymaga oceny według art. 18 k.p., a w dalszej kolejności - art. 58 k.c. w związku z art. 300 k.p. • Pracownik w zawartym z pracodawcą porozumieniu rozwiązującym umowę o pracę nie może skutecznie zrzec się, na przyszłość, roszczenia o sprostowanie świadectwa pracy. • Dla ustalenia, czy można je zakwalifikować jako część zwolnień grupowych, decydujące znaczenie ma to, która ze stron stosunku pracy występuje z inicjatywą zawarcia takiego porozumienia.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron może być traktowane jako dokonane z przyczyn niedotyczących pracownika, jeśli inicjatywa pracodawcy (restrukturyzacja, likwidacja stanowisk) doprowadziła do takiej sytuacji, nawet jeśli formalnie pracownik złożył wniosek. Potwierdzenie nieważności klauzul zrzekających się przyszłych roszczeń pracowniczych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji restrukturyzacji i przeniesienia działalności do innej spółki w ramach grupy kapitałowej. Kluczowe jest wykazanie, że inicjatywa pracodawcy była decydująca dla rozwiązania umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu restrukturyzacji firm i jej wpływu na pracowników, a także interpretacji przepisów dotyczących świadectw pracy i zwolnień grupowych. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe określenie trybu rozwiązania stosunku pracy.
“Czy porozumienie o pracę to zawsze wolna wola? Sąd wyjaśnia, kiedy zwolnienie za porozumieniem to tak naprawdę zwolnienie grupowe.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.