Orzeczenie · 2026-01-28

VII SA/Wa 1824/25Oddalenie skargi nakaz prac konserwatorskich

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2026-01-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ochrona zabytkówroboty budowlaneprace konserwatorskiedegradacja zabytkunakazdecyzja administracyjnaWSAMinister Kultury i Dziedzictwa Narodowegozabytki

Przedmiotem sprawy była skarga M. P. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która w części utrzymała w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nakazującą przeprowadzenie prac konserwatorskich i robót budowlanych przy zabytkowym budynku przy ul. B. w P. Skarżący kwestionował zasadność nałożonych obowiązków, zarzucając naruszenie przepisów KPA, w tym zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego i pominięcie strony w postępowaniu. Podnosił również, że nałożone obowiązki są sprzeczne z wcześniejszymi pozwoleniami konserwatorskimi i nieadekwatne do stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że organy ochrony zabytków prawidłowo ustaliły zagrożenie dla zabytku wynikające z jego złego stanu technicznego, spowodowanego m.in. demontażem więźby dachowej i brakiem zabezpieczenia kominów. W związku z tym, wydanie nakazu prac konserwatorskich i budowlanych na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków było uzasadnione. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA, wskazując, że ustalenia organów były wystarczające, a skarżący miał możliwość uczestniczenia w oględzinach. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za stan zabytku spoczywa na jego dysponencie, a nakazane prace mają na celu zabezpieczenie substancji zabytkowej przed dalszą dewastacją.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących nakazu prac konserwatorskich i budowlanych przy zabytkach (art. 49 u.o.z.) oraz stosowania przepisów KPA w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnego zabytku, co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy decyzja nakazująca przeprowadzenie prac konserwatorskich i robót budowlanych przy zabytku jest zasadna, gdy istnieje zagrożenie jego zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja jest zasadna, jeśli organy ochrony zabytków ustaliły zagrożenie dla zabytku i konieczność podjęcia działań zapobiegających jego degradacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły zagrożenie dla zabytku na podstawie oględzin i dokumentacji, co uzasadnia wydanie nakazu prac konserwatorskich i budowlanych na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków.

Czy naruszenie przepisów KPA, w tym zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego i pominięcie strony, ma istotny wpływ na wynik sprawy w kontekście decyzji nakazującej prace przy zabytku?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli mimo tych uchybień, stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a skarżący miał możliwość uczestniczenia w kluczowych czynnościach procesowych.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że skarżący miał możliwość uczestniczenia w oględzinach, a brak odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż Minister wyjaśnił wystarczająco powody utrzymania decyzji w mocy.

Czy decyzja nakazująca prace przy zabytku jest sprzeczna z wcześniejszymi pozwoleniami konserwatorskimi lub decyzjami ostatecznymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli decyzja nakazująca prace opiera się na odmiennej podstawie prawnej (art. 49 ust. 1 u.o.z.) i dotyczy innego przedmiotu (obowiązek zapobiegania zniszczeniu) niż pozwolenie (uprawnienie do wykonania prac).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja nakazująca prace i pozwolenie na prace konserwatorskie zostały wydane na różnych podstawach prawnych i dotyczą odmiennych kwestii, co wyklucza zarzut sprzeczności i naruszenia zasady res iudicata.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie nakazu przeprowadzenia prac konserwatorskich i robót budowlanych.

Przepisy (16)

Główne

u.o.z. art. 49 § 1

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 70

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.z. art. 4

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

u.o.z. art. 5

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

u.o.z. art. 36 § 1

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy ochrony zabytków prawidłowo ustaliły zagrożenie dla zabytku. • Wydanie nakazu prac konserwatorskich i budowlanych było uzasadnione na podstawie art. 49 ust. 1 u.o.z. • Ustalenia organów były wystarczające, a skarżący miał możliwość uczestniczenia w oględzinach. • Decyzja nakazująca prace nie była sprzeczna z wcześniejszymi pozwoleniami konserwatorskimi.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów KPA, w tym zaniechanie postępowania dowodowego i pominięcie strony. • Sprzeczność decyzji z wcześniejszymi pozwoleniami konserwatorskimi. • Niewłaściwy zakres nałożonych obowiązków. • Brak konieczności wydania decyzji przymuszającej, skoro strona sama wystąpiła o pozwolenie na prace.

Godne uwagi sformułowania

ochrona zabytków polega w szczególności na zapobieganiu przez organy administracji publicznej zagrożeniom, mogącym spowodować uszczerbek dla ich wartości • stan zachowania zabytku wymaga natychmiastowego wykonania prac, rozumianych jako działania mające na celu zahamowanie procesów destrukcji substancji budowlanej • odpowiedzialność za stan zachowania obiektu spoczywa na tym, kto dysponuje obiektem wpisanym do rejestru zabytków • nakazane prace nie mają na celu jego odrestaurowania ale zabezpieczenie aktualnego stanu substancji przed dalszą dewastacją i służą zachowaniu zabytku w jak najlepszym stanie dla przyszłych pokoleń

Skład orzekający

Mirosław Montowski

przewodniczący

Grzegorz Rudnicki

sędzia

Marcin Maszczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nakazu prac konserwatorskich i budowlanych przy zabytkach (art. 49 u.o.z.) oraz stosowania przepisów KPA w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnego zabytku, co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ochrony dziedzictwa narodowego i konfliktu między obowiązkiem właściciela a jego działaniami, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców zainteresowanych prawem i kulturą.

“Zaniedbany zabytek: sąd potwierdza obowiązek właściciela do przeprowadzenia prac ratunkowych.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst