VII SA/Wa 1410/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Ł.S. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które stwierdziło niedopuszczalność odwołania od decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia zakresu badań archeologicznych. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że dalsze prace ziemne na działce skarżącego nie będą prowadzone. Skarżący w odwołaniu nie kwestionował decyzji umarzającej, lecz fakt włączenia jego nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków archeologicznych. Minister Kultury uznał odwołanie za niedopuszczalne, traktując wpis do ewidencji jako czynność materialno-techniczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że wpisanie nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków stanowi istotne ograniczenie prawa własności i nie może być traktowane jako czynność materialno-techniczna. Sąd podkreślił, że takie ograniczenie musi być proporcjonalne, konieczne i nie naruszać istoty prawa własności, zgodnie z Konstytucją. Wskazano na brak wystarczających dowodów na konieczność objęcia ochroną całej nieruchomości oraz na potencjalne naruszenie prawa własności, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego kosztów badań archeologicznych i ograniczeń związanych z ewidencją zabytków. Sąd nakazał Ministrowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem powyższych wytycznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wpisu zabytków do ewidencji, ochrona prawa własności w kontekście ochrony zabytków, zasada proporcjonalności w działaniach administracji.
Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu stanowiska archeologicznego do wojewódzkiej ewidencji zabytków, ale zasady ogólne dotyczące prawa własności i proporcjonalności mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wpisanie nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków archeologicznych, bez zgody właściciela i bez analizy proporcjonalności, stanowi naruszenie prawa własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wpisanie nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków stanowi istotne ograniczenie prawa własności i musi być poprzedzone analizą proporcjonalności oraz uwzględniać konstytucyjne prawa właściciela.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wpis do ewidencji zabytków nie jest czynnością materialno-techniczną, lecz wywołuje skutki prawne dla właściciela. Ograniczenie prawa własności musi być konieczne, proporcjonalne i nie naruszać jego istoty, co wymaga analizy i uzasadnienia przez organ, a także uwzględnienia przepisów Konstytucji.
Czy odwołanie od decyzji umarzającej postępowanie w sprawie badań archeologicznych, które faktycznie kwestionuje wpis nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków, jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odwołanie jest dopuszczalne, jeśli skarżący kwestionuje skutki prawne czynności organu, nawet jeśli organ uznał ją za materialno-techniczną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie zastosował art. 134 k.p.a., stwierdzając niedopuszczalność odwołania, podczas gdy skarżący skutecznie kwestionował skutki prawne wpisu do ewidencji zabytków.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy o ochronie zabytków w kontekście wpisu nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ dokonał błędnej wykładni przepisów, opierając się na wąskim, językowym rozumieniu przepisów i pomijając wykładnię systemową oraz konstytucyjną.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na błąd wykładni i zastosowania prawa przez organ odwoławczy, który nie uwzględnił przepisów Konstytucji, zasady proporcjonalności oraz orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i NSA dotyczącego ochrony własności i dziedzictwa narodowego.
Przepisy (39)
Główne
u.o.z. art. 22 § ust. 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
rozp. MKiDN art. 15
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicą niezgodnie z prawem
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prot. nr 1 EKPC art. 1
Protokół nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
u.o.z. art. 31 § ust. 1a pkt 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.z. art. 89 § ust. 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 91 § ust. 4 pkt 4
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 89 § pkt 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 93 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
k.p.a. art. 127 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 67 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 68 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.z. art. 3 § pkt 1, 2, 3 i 4
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 22 § ust. 3
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Konstytucja RP art. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.z. art. 31 § ust. 1a pkt 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. z 2019 r., poz. 1886 art. 2 § § 1
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 września 2019 r.
k.p.a. art. 138
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpis nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków stanowi istotne ograniczenie prawa własności. • Organ odwoławczy błędnie uznał odwołanie za niedopuszczalne. • Organ nie przeprowadził analizy proporcjonalności ograniczenia prawa własności. • Organ pominął przepisy Konstytucji i orzecznictwo dotyczące ochrony własności i dziedzictwa narodowego.
Godne uwagi sformułowania
wpisanie nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie jest wyłącznie czynnością biurowo-urzędniczą, ale może być źródłem bardzo poważnych kosztów finansowych • ograniczenie konstytucyjnego prawa jest konieczne, chroni wartości wymienione w przepisie Konstytucji i nie narusza istoty konstytucyjnie chronionego prawa • nie można realizować zadań administracji publicznej w zakresie ochrony dziedzictwa narodowego w sposób arbitralny i niezgodny z zasadą proporcjonalności
Skład orzekający
Włodzimierz Kowalczyk
przewodniczący
Artur Kuś
członek
Tomasz Stawecki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpisu zabytków do ewidencji, ochrona prawa własności w kontekście ochrony zabytków, zasada proporcjonalności w działaniach administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu stanowiska archeologicznego do wojewódzkiej ewidencji zabytków, ale zasady ogólne dotyczące prawa własności i proporcjonalności mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a ochroną dziedzictwa narodowego, z silnym naciskiem na konstytucyjne gwarancje i zasadę proporcjonalności, co jest tematem ważnym dla prawników i właścicieli nieruchomości.
“Czy wpisanie Twojej działki do rejestru zabytków może pozbawić Cię prawa własności? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.