VI KA 549/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelację pełnomocnika B. Ż., działającej w imieniu zmarłego pokrzywdzonego T. H. (1), zaskarżając wyrok Sądu Rejonowego w Zabrzu w części dotyczącej zadośćuczynienia. Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego S. R. (1) za spowodowanie obrażeń u pieszego, zobowiązując go do zapłaty 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia na rzecz B. Ż. Apelująca kwestionowała wysokość zadośćuczynienia, twierdząc, że kwota ta nieadekwatnie odzwierciedla krzywdę. Sąd Okręgowy, działając również z urzędu na podstawie art. 440 kpk, uznał, że orzeczenie o zadośćuczynieniu na rzecz córki zmarłego pokrzywdzonego było sprzeczne z prawem materialnym. Stwierdzono, że zgodnie z art. 445 § 3 k.c. i art. 46 § 2 k.k., roszczenie o zadośćuczynienie w przypadku śmierci poszkodowanego przechodzi na spadkobierców tylko wtedy, gdy zostało uznane na piśmie lub gdy powództwo zostało wytoczone za życia poszkodowanego. Te przesłanki nie zostały spełnione, gdyż pokrzywdzony nie wypowiadał się o krzywdzie za życia, a jego córka zgłosiła żądanie dopiero po jego śmierci. Ponadto, śmierć pokrzywdzonego nie była wynikiem przestępstwa popełnionego przez oskarżonego, co wykluczało możliwość zasądzenia nawiązki na rzecz osoby najbliższej na podstawie art. 46 § 2 k.k. Sąd odwoławczy uchylił zatem punkt wyroku dotyczący zadośćuczynienia, uznając jego utrzymanie w mocy za rażąco niesprawiedliwe, a w pozostałej części utrzymał zaskarżony wyrok. Orzeczono również o kosztach postępowania odwoławczego, zwalniając B. Ż. z ich ponoszenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie warunków przejścia roszczenia o zadośćuczynienie na spadkobierców po śmierci pokrzywdzonego, gdy jego śmierć nie była wynikiem przestępstwa. Interpretacja granic kognicji sądu odwoławczego z urzędu.
Dotyczy specyficznej sytuacji przejścia roszczeń po śmierci pokrzywdzonego, gdy jego śmierć nie była bezpośrednim skutkiem przestępstwa. Wymaga analizy przepisów k.c. i k.k.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę doznaną przez pokrzywdzonego w wyniku wypadku drogowego, który nie spowodował jego śmierci, może być dochodzone przez jego córkę po jego śmierci, jeśli nie zostało ono uznane na piśmie ani nie wytoczono powództwa za jego życia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę doznaną przez pokrzywdzonego nie może być dochodzone przez jego córkę po jego śmierci, jeśli nie zostało ono uznane na piśmie ani nie wytoczono powództwa za jego życia, a śmierć pokrzywdzonego nie była wynikiem przestępstwa.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy powołał się na przepisy prawa cywilnego (art. 445 § 3 k.c.) i karnego (art. 46 § 2 k.k.), które stanowią, że roszczenie o zadośćuczynienie przechodzi na spadkobierców tylko w ściśle określonych warunkach, które nie zostały spełnione w tej sprawie. Dodatkowo, śmierć pokrzywdzonego nie była bezpośrednim skutkiem przestępstwa.
Czy sąd odwoławczy może orzec na niekorzyść oskarżonego, nawet jeśli apelacja została wniesiona na jego korzyść lub z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy ma prawo i obowiązek badać sprawę z urzędu pod kątem rażącej niesprawiedliwości wyroku i może orzec na korzyść oskarżonego nawet wtedy, gdy środek odwoławczy został wniesiony na jego niekorzyść.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy powołał się na art. 434 § 2 kpk i art. 440 kpk, które pozwalają na orzekanie na korzyść oskarżonego niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, jeśli utrzymanie orzeczenia w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe.
Kto ponosi koszty postępowania odwoławczego w przypadku uchylenia wyroku warunkowo umarzającego w części dotyczącej zadośćuczynienia na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika pokrzywdzonego?
Odpowiedź sądu
Zgodnie z art. 636 § 1 i 3 kpk, skoro środek odwoławczy wniesiony przez pełnomocnika B. Ż. nie został uwzględniony, koszty postępowania odwoławczego co do zasady ponosi ten, kto wniósł środek odwoławczy, czyli córka pokrzywdzonego.
Uzasadnienie
Sąd zastosował przepisy kpk dotyczące kosztów postępowania odwoławczego, wskazując, że w przypadku nieuwzględnienia apelacji, koszty obciążają stronę wnoszącą środek odwoławczy. Jednakże, ze względów słuszności, zwolniono B. Ż. z ponoszenia kosztów sądowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. R. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| T. H. (1) | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| B. Ż. | osoba_fizyczna | pełnomocnik pokrzywdzonego/osoba wykonująca prawa zmarłego pokrzywdzonego |
| Tomasz Grzesik | osoba_fizyczna | Prokurator Prokuratury Rejonowej w Z. |
| adw. P. Ł. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
Przepisy (19)
Główne
k.k. art. 177 § 1
Kodeks karny
k.c. art. 445 § 3
Kodeks cywilny
Pomocnicze
kpk art. 437
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 438
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 440
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 66 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 67 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 67 § 3
Kodeks karny
kpk art. 434 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 46
Kodeks karny
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
k.c. art. 445
Kodeks cywilny
k.c. art. 446
Kodeks cywilny
k.c. art. 446 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
kpk art. 434 § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 636 § 3
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw prawnych do zasądzenia zadośćuczynienia na rzecz córki zmarłego pokrzywdzonego, gdyż nie spełniono warunków przejścia roszczenia na spadkobierców (brak uznania za życia, brak wytoczenia powództwa) oraz śmierć nie była wynikiem przestępstwa. • Sąd odwoławczy ma prawo i obowiązek badać sprawę z urzędu w celu wyeliminowania rażącej niesprawiedliwości.
Odrzucone argumenty
Argumentacja apelacji pełnomocnika B. Ż. dotycząca wysokości zadośćuczynienia, która została uznana za niezasadną z powodu braku podstaw prawnych do jego zasądzenia.
Godne uwagi sformułowania
utrzymanie orzeczenia w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe • roszczenie o zadośćuczynienie przechodzi na spadkobierców tylko wtedy, gdy zostało uznane na piśmie albo gdy powództwo zostało wytoczone za życia poszkodowanego • zadośćuczynienie jest roszczeniem osobistym, krzywdy doznaje konkretna osoba i jej jest ono należne
Skład orzekający
Grażyna Tokarczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie warunków przejścia roszczenia o zadośćuczynienie na spadkobierców po śmierci pokrzywdzonego, gdy jego śmierć nie była wynikiem przestępstwa. Interpretacja granic kognicji sądu odwoławczego z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejścia roszczeń po śmierci pokrzywdzonego, gdy jego śmierć nie była bezpośrednim skutkiem przestępstwa. Wymaga analizy przepisów k.c. i k.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie podstaw prawnych roszczeń, nawet w sprawach karnych, gdzie pojawiają się elementy cywilnoprawne. Pokazuje też, że sąd odwoławczy może interweniować z urzędu w celu zapobieżenia niesprawiedliwości.
“Czy córka zmarłego może dochodzić zadośćuczynienia po latach? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczowe warunki.”
Dane finansowe
zwrot kosztów obrony z urzędu: 516,6 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.