V PA 39/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powódki Z. K. o zasądzenie utraconego wynagrodzenia za pracę za okres od lutego 2015 r. do kwietnia 2016 r. Powódka kwestionowała skuteczność protokołu dodatkowego nr (...) do zakładowego układu zbiorowego pracy, który zmienił jej warunki płacowe, w tym dodatek za staż pracy i wysokość premii. Twierdziła, że protokół ten został prawomocnie wykreślony z rejestru układów zbiorowych pracy, a w związku z tym powinny obowiązywać wcześniejsze, korzystniejsze dla niej warunki. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając protokół dodatkowy za skuteczny i prawnie wiążący. Sąd Okręgowy, po rozpoznaniu apelacji, początkowo uwzględnił ją częściowo, uznając, że protokół został nieskutecznie wykreślony. Sąd Najwyższy dwukrotnie uchylał wyroki Sądu Okręgowego, wskazując na braki w uzasadnieniu i potrzebę ponownego wyjaśnienia kwestii rejestracji i wykreślenia protokołu dodatkowego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Okręgowy ostatecznie oddalił apelację powódki. Sąd ustalił, że protokół dodatkowy nr (...) pozostał skutecznie zarejestrowany i obowiązuje, a jego postanowienia zmieniły warunki płacowe pracowników. Porozumienie zmieniające umowę o pracę, zawarte przez powódkę w związku z tym protokołem, nie było dotknięte wadą prawną (błędem, podstępem ani groźbą), a powódka świadomie zgodziła się na zmianę warunków w zamian za odszkodowanie. W związku z tym, że apelacja powódki została oddalona, Sąd zasądził od niej na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących rejestracji i wykreślania układów zbiorowych pracy, kontroli sądowej nad czynnościami organów rejestrujących, wad oświadczeń woli w kontekście prawa pracy oraz skutków prawnych porozumień zmieniających warunki pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rejestracją i wykreśleniem protokołu dodatkowego do układu zbiorowego pracy oraz interpretacji przepisów Kodeksu pracy i Kodeksu cywilnego w tym kontekście.
Zagadnienia prawne (3)
Czy protokół dodatkowy do zakładowego układu zbiorowego pracy, który został zarejestrowany, a następnie wykreślony z rejestru, a potem ponownie uznany za obowiązujący przez organ rejestrujący, może stanowić podstawę prawną do zmiany warunków płacowych pracowników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, protokół dodatkowy nr (...) do zakładowego układu zbiorowego pracy, który pozostał skutecznie zarejestrowany i nie został prawomocnie wykreślony, stanowi źródło prawa pracy i może być podstawą do zmiany warunków płacowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że protokół dodatkowy nr (...) pozostał skutecznie zarejestrowany, ponieważ organ rejestrujący uwzględnił odwołanie stron układu od decyzji o jego wykreśleniu, co spowodowało, że wykreślenie nie wywołało skutków prawnych. W związku z tym protokół ten nadal obowiązuje i stanowi podstawę prawną dla zmian w wynagrodzeniu.
Czy porozumienie zmieniające umowę o pracę, zawarte w związku z wejściem w życie protokołu dodatkowego do układu zbiorowego pracy, może być uznane za nieważne z powodu błędu lub podstępu, jeśli pracownik był przekonany o nieskuteczności protokołu dodatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, porozumienie zmieniające umowę o pracę nie jest dotknięte wadą prawną (błędem, podstępem ani groźbą), jeśli pracownik świadomie zgodził się na zmianę warunków w zamian za odszkodowanie, a protokół dodatkowy, na którym oparto zmianę, był skutecznie zarejestrowany i obowiązujący.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że powódka nie wykazała, aby jej oświadczenie woli o zgodzie na porozumienie zmieniające było dotknięte wadą. Pracownica wiedziała, że protokół dodatkowy jest zarejestrowany i obowiązuje, a jej przekonanie o jego wykreśleniu było błędne. Zgoda na zmianę warunków była świadoma i dobrowolna, a w zamian otrzymała odszkodowanie.
Czy sąd w indywidualnym sporze pracowniczym może badać prawidłowość czynności organu rejestrującego układy zbiorowe pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd w indywidualnym sporze pracowniczym nie może badać prawidłowości czynności organu rejestrującego układy zbiorowe pracy, jeśli układ został zarejestrowany i nie został skutecznie wykreślony. Ewentualne uchybienia organu rejestrującego nie wpływają na ważność zarejestrowanego układu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Okręgowy nie powinien badać prawidłowości czynności organu rejestrującego, a jedynie ustalić, czy protokół dodatkowy pozostał zarejestrowany. Rejestracja układu wyklucza sądową ocenę prawidłowości postępowania organu rejestrującego w indywidualnych sporach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. | spółka | pozwany |
Przepisy (24)
Główne
k.p. art. 241¹¹ § § 5 pkt 1 i 2
Kodeks pracy
Reguluje tryb zgłaszania zastrzeżeń do układu zbiorowego oraz odwołania w przypadku odmowy jego rejestracji lub wykreślenia. Przepis ten ma zastosowanie również w przypadku wykreślenia układu z rejestru.
k.p. art. 241¹³
Kodeks pracy
Postanowienia układu korzystniejsze dla pracowników zastępują z mocy prawa dotychczasowe warunki umowy o pracę. Postanowienia mniej korzystne wprowadza się w drodze wypowiedzenia.
k.p. art. 9 § § 1
Kodeks pracy
Układ zbiorowy pracy stanowi źródło prawa pracy.
k.c. art. 84
Kodeks cywilny
Dotyczy uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu.
k.c. art. 86
Kodeks cywilny
Dotyczy uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem podstępu.
k.c. art. 300
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków prawnych powstałych na podstawie stosunku pracy.
Pomocnicze
k.p. art. 233
Kodeks pracy
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p. art. 241¹² § § 2
Kodeks pracy
Obowiązek pracodawcy zawiadomienia pracowników o wejściu w życie układu, zmianach, wypowiedzeniu i rozwiązaniu.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Określa przypadki, gdy świadczenie jest nienależne, w tym gdy podstawa świadczenia odpadła.
k.p.c. art. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres spraw cywilnych.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 379 § pkt 4 i 5
Kodeks postępowania cywilnego
Okoliczności powodujące nieważność postępowania, w tym rozpoznanie sprawy w składzie sprzecznym z ustawą lub pozbawienie strony możności obrony jej praw.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 398¹⁵ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skutki uwzględnienia skargi kasacyjnej, w tym zwrot świadczenia.
k.p.c. art. 415
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa materialnoprawna żądania restytucyjnego (delikt).
k.p.c. art. 47 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Skład sądu pierwszej instancji w sprawach z zakresu prawa pracy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu i zwrot kosztów.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
k.p.c. art. 476 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja spraw ze stosunku pracy.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek wskazywania dowodów przez strony.
k.p.c. art. 409
Kodeks postępowania cywilnego
Wygaszenie obowiązku zwrotu korzyści.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Protokół dodatkowy nr (...) do układu zbiorowego pracy pozostał skutecznie zarejestrowany i obowiązuje. • Porozumienie zmieniające umowę o pracę nie było dotknięte wadą prawną (błędem, podstępem, groźbą). • Sąd w indywidualnym sporze pracowniczym nie bada prawidłowości czynności organu rejestrującego układy zbiorowe pracy.
Odrzucone argumenty
Protokół dodatkowy nr (...) został prawomocnie wykreślony z rejestru układów zbiorowych pracy i nie obowiązuje. • Porozumienie zmieniające umowę o pracę było dotknięte wadą prawną (błąd wywołany podstępnie). • Nieważność postępowania z powodu naruszenia zasady kontradyktoryjności i rozpoznania sprawy w składzie sprzecznym z ustawą.
Godne uwagi sformułowania
nie ma możliwości badania w niniejszym postępowaniu zgodności z prawem czynności podejmowanych przez organ rejestrowy • protokół dodatkowy nr (...) do (...) pozostaje zarejestrowany w rejestrze prowadzonym przez (...) Inspektora Pracy w Ł. a co za tym idzie stanowi obowiązujące źródło prawa pracy • powódka nie wykazała, aby jej oświadczenie woli z dnia 13 lutego 2015r. ... było dotknięte jakąkolwiek wadą
Skład orzekający
Dariusz Mizera
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rejestracji i wykreślania układów zbiorowych pracy, kontroli sądowej nad czynnościami organów rejestrujących, wad oświadczeń woli w kontekście prawa pracy oraz skutków prawnych porozumień zmieniających warunki pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rejestracją i wykreśleniem protokołu dodatkowego do układu zbiorowego pracy oraz interpretacji przepisów Kodeksu pracy i Kodeksu cywilnego w tym kontekście.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa jest interesująca ze względu na wieloletni spór sądowy, dwukrotne uchylenie wyroku przez Sąd Najwyższy oraz złożoną problematykę prawną dotyczącą układów zbiorowych pracy i ich rejestracji.
“Wieloletni spór o wynagrodzenie: Sąd Najwyższy dwukrotnie uchyla wyrok w sprawie układu zbiorowego pracy.”
Dane finansowe
WPS: 26 064 PLN
zwrot spełnionego świadczenia: 13 445,65 PLN
zwrot kosztów procesu: 2700 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.