Orzeczenie · 2023-06-28

V KK 440/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-06-28
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚrednianajwyższy
kasacjaprawo karneSąd Najwyższyprawo procesoweprawo do obronyjazda po alkoholuzabor pojazdu

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego P.O. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Słupsku w części dotyczącej skazania za przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości) i art. 289 § 1 k.k. (zaboru pojazdu w celu krótkotrwałego użycia). Obrońca zarzucił m.in. rażące naruszenie prawa procesowego, takie jak nieudzielenie głosu przedstawicielowi Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka po zamknięciu przewodu sądowego oraz nieudostępnienie kopii akt sprawy, co miało naruszyć prawo do obrony. Podniesiono również zarzuty dotyczące nierzetelnej kontroli odwoławczej i dowolnej oceny dowodów, a także zarzut obrazy prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu z art. 289 § 1 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że postępowanie kasacyjne ma na celu kontrolę najpoważniejszych naruszeń prawa, a nie ponowną analizę materiału dowodowego. Odnosząc się do zarzutów procesowych, Sąd Najwyższy stwierdził, że ewentualne uchybienia Sądu Okręgowego zostały konwalidowane w postępowaniu apelacyjnym lub nie miały istotnego wpływu na treść wyroku. Podkreślono, że obrońca nie wykazał, w jaki sposób naruszenia te wpłynęły na orzeczenie. W kwestii zarzutu obrazy prawa materialnego, Sąd Najwyższy zaznaczył, że dotyczył on w istocie ustaleń faktycznych, które nie mogą być przedmiotem kontroli kasacyjnej. Wobec trudnej sytuacji majątkowej skazanego, Sąd Najwyższy zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do zakresu kontroli kasacyjnej, dopuszczalności zarzutów procesowych i materialnych, a także interpretacji przepisów dotyczących prawa do obrony i oceny dowodów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale stanowi ważny głos w kwestii standardów postępowania kasacyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie prawa procesowego, takie jak nieudzielenie głosu przedstawicielowi organizacji społecznej po zamknięciu przewodu sądowego lub nieudostępnienie akt sprawy obrońcy, ma istotny wpływ na treść wyroku, jeśli strona miała możliwość wypowiedzenia się w innym trybie lub zapoznania się z aktami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli mimo formalnego uchybienia, strona miała możliwość przedstawienia swojego stanowiska lub zapoznania się z aktami w inny sposób, a naruszenie nie miało istotnego wpływu na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nawet jeśli doszło do formalnego naruszenia art. 406 § 1 k.p.k. (nieudzielenie głosu) lub art. 156 § 2 k.p.k. (nieudostępnienie akt), to w okolicznościach sprawy nie miało to istotnego wpływu na treść wyroku. Przedstawiciel organizacji społecznej wypowiedział się w piśmie procesowym i na rozprawie apelacyjnej, a obrońca miał możliwość zapoznania się z aktami na różne sposoby i aktywnie uczestniczył w postępowaniu.

Czy zarzut obrazy przepisów postępowania dotyczący oceny dowodów przez sąd odwoławczy, który w rzeczywistości kwestionuje ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, może stanowić podstawę kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ kasacja nie jest środkiem służącym do ponownej analizy materiału dowodowego i kwestionowania ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w kontekście oceny zeznań świadków i ustaleń faktycznych, w rzeczywistości stanowiły próbę podważenia ustaleń sądów obu instancji, co nie jest dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Czy błędna kwalifikacja prawna czynu (np. uznanie zaboru pojazdu w celu przywłaszczenia zamiast krótkotrwałego użycia) może być skutecznie podniesiona w kasacji jako obraza prawa materialnego, jeśli w istocie kwestionuje się ustalenia faktyczne dotyczące zamiaru sprawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za jego podstawę, a nie wadliwego zastosowania lub wykładni przepisu prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzut obrazy prawa materialnego musi być oparty na trafnych i niekwestionowanych ustaleniach faktycznych. W tej sprawie obrońca kwestionował ustalenia dotyczące zamiaru skazanego, co jest kwestią faktyczną, a nie stosowania prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (wobec oddalenia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
P. O.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (16)

Główne

k.k. art. 289 § 1

Kodeks karny

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy ustalenia faktyczne, że skazany swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przestępstwa zaboru pojazdu w celu krótkotrwałego użycia.

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy ustalenia faktyczne dotyczące prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 406 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący udzielenia głosu po zamknięciu przewodu sądowego. Naruszenie tego przepisu nie zawsze skutkuje uchyleniem wyroku.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący obowiązku sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący obowiązku sądu odwoławczego do rozpoznania zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 156 § 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący udostępniania akt sprawy stronom.

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Prawo do obrony.

Konstytucja art. 42 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do obrony.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia wszystkich dowodów przy ocenie.

k.w. art. 119 § 1

Kodeks wykroczeń

Wykroczenie zaboru pojazdu w celu krótkotrwałego użycia (wartość pojazdu do 500 zł).

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Prawo do wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne podstawy kasacji.

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawy kasacji.

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zwolnienie od kosztów sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Zarzuty naruszenia prawa procesowego nie wykazały istotnego wpływu na treść wyroku. • Zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych nie są dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. • Zarzut obrazy prawa materialnego dotyczył w istocie ustaleń faktycznych.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie prawa procesowego (art. 406 § 1 k.p.k., art. 156 § 2 k.p.k.) miało istotny wpływ na treść wyroku. • Nierzetelna kontrola odwoławcza i dowolna ocena dowodów. • Błędne przyjęcie, że skazany wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 289 § 1 k.k., podczas gdy wypełnił znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna • rolą postępowania kasacyjnego jest, co do zasady, kontrola orzeczeń sądów odwoławczych z punktu widzenia najpoważniejszych naruszeń prawa materialnego lub procesowego • podważanie prawidłowości przeprowadzonej w sprawie kontroli apelacyjnej [...] nie może sprowadzać się tylko do formalnego powołania tych przepisów w zarzucie kasacji i stworzenia pozorów nieprawidłowej kontroli odwoławczej • nie sposób jednak przyjmować swoistego automatyzmu sprowadzającego się do konieczności uchylenia wyroku tylko z tego powodu, że in concreto nie zastosowano się do regulacji z art. 406 § 1 k.p.k. • nie można mówić o naruszeniu przepisów prawa materialnego w sytuacji, gdy wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za jego podstawę

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do zakresu kontroli kasacyjnej, dopuszczalności zarzutów procesowych i materialnych, a także interpretacji przepisów dotyczących prawa do obrony i oceny dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale stanowi ważny głos w kwestii standardów postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, takich jak prawo do obrony i zakres kontroli kasacyjnej, co jest interesujące dla prawników procesualistów.

Kasacja oddalona: Sąd Najwyższy przypomina o granicach kontroli sądowej w sprawach karnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst