V KK 415/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść M.S., skazanej wyrokiem Sądu Rejonowego za kradzież energii elektrycznej. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania karnego, w szczególności art. 376 § 2 k.p.k. i art. 374 § 1 k.p.k., polegające na rozpoznaniu sprawy w trybie zwyczajnym bez udziału oskarżonej, której obecność była obowiązkowa. Sąd Najwyższy, analizując akta sprawy, potwierdził, że po zmianie trybu postępowania z uproszczonego na zwyczajny, rozprawa była prowadzona pod nieobecność oskarżonej, mimo że nie złożyła ona wyjaśnień przed sądem. Sąd Najwyższy oparł się na uchwale powiększonego składu Sądu Najwyższego (I KZP 12/13), która stwierdza, że zmiana trybu postępowania na zwyczajny wymaga obecności oskarżonego na rozprawie i nie można prowadzić jej na podstawie art. 376 § 2 k.p.k., jeśli oskarżony nie złożył wyjaśnień przed sądem. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał naruszenie przepisów za bezwzględną przyczynę uchylenia wyroku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku obecności oskarżonego na rozprawie po zmianie trybu postępowania z uproszczonego na zwyczajny, w szczególności w kontekście art. 376 § 2 k.p.k. i art. 484 § 2 k.p.k.
Dotyczy spraw, w których nastąpiła zmiana trybu postępowania z uproszczonego na zwyczajny i oskarżony nie złożył wyjaśnień przed sądem.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozpoznanie sprawy w trybie zwyczajnym pod nieobecność oskarżonej, która nie złożyła wyjaśnień przed sądem, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, będące bezwzględną przyczyną odwoławczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoznanie sprawy w trybie zwyczajnym pod nieobecność oskarżonej, gdy jej udział jest obowiązkowy i nie złożyła ona wyjaśnień przed sądem, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 374 § 1 k.p.k. w zw. z art. 484 § 2 k.p.k. i art. 376 § 2 k.p.k.), będące bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt. 11 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na uchwale powiększonego składu Sądu Najwyższego (I KZP 12/13), która jednoznacznie stwierdza, że zmiana trybu postępowania z uproszczonego na zwyczajny wymaga obecności oskarżonego na rozprawie i nie można jej prowadzić na podstawie art. 376 § 2 k.p.k., jeśli oskarżony nie złożył wyjaśnień przed sądem. Odczytanie wyjaśnień z postępowania przygotowawczego nie jest równoznaczne ze złożeniem wyjaśnień przed sądem.
Czy dochodzenie prowadzone przeciwko oskarżonej zakończyło się w terminach przewidzianych w art. 325 § 1 k.p.k. (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją), co uzasadniałoby prowadzenie postępowania w trybie uproszczonym?
Odpowiedź sądu
Tak, dochodzenie zostało zakończone w terminie przewidzianym w art. 325 § 1 k.p.k. (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją), co uzasadniało prowadzenie postępowania w trybie uproszczonym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że dochodzenie zostało wszczęte w dniu 4 lipca 2006 r. i przedłużone postanowieniem prokuratora do dnia 28 września 2006 r. Wniosek o warunkowe umorzenie postępowania został złożony w sądzie 29 września 2006 r., co oznacza, że dochodzenie zostało ukończone przed upływem 3 miesięcy od jego wszczęcia, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Grupa Energetyczna E. S.A. | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (16)
Główne
k.p.k. art. 376 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Wyjątkowy przepis art. 376 § 2 k.p.k. nie może być interpretowany rozszerzająco. Zmiana trybu z uproszczonego na zwyczajny nie może mieć charakteru pozornego i wymaga obecności oskarżonego na rozprawie, jeśli nie złożył on wyjaśnień przed sądem.
k.p.k. art. 374 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obecność oskarżonego na rozprawie jest obowiązkowa, chyba że zachodzą wyjątki określone w przepisach.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Naruszenie przepisów dotyczących obowiązku obecności oskarżonej na rozprawie stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
k.p.k. art. 484 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zwrot „w dalszym ciągu” oznacza, że obligatoryjna zmiana trybu postępowania z uproszczonego na zwyczajny nie pozbawia skuteczności przeprowadzonych do tej chwili czynności procesowych i nie obliguje do ich powtórzenia, jednakże wywołuje konsekwencje właściwe dla trybu zwyczajnego, w tym obowiązek obecności oskarżonego.
k.k. art. 278 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo kradzieży.
k.k. art. 325 § § 1
Kodeks karny
Terminy prowadzenia dochodzenia.
Pomocnicze
k.p.k. art. 347 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguła prowadzenia rozprawy pod nieobecność oskarżonej.
k.p.k. art. 404 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Prowadzenie rozprawy w dalszym ciągu.
k.p.k. art. 376 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Prowadzenie rozprawy w dalszym ciągu.
k.p.k. art. 479 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Prowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonej w trybie uproszczonym.
k.p.k. art. 479 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Odczytanie wyjaśnień złożonych w postępowaniu przygotowawczym w trybie uproszczonym.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Czyn ciągły.
k.k. art. 68 § § 2
Kodeks karny
Podjęcie postępowania warunkowo umorzonego.
k.k. art. 75 § § 2
Kodeks karny
Zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności.
k.p.k. art. 469
Kodeks postępowania karnego
Warunki prowadzenia sprawy w postępowaniu uproszczonym.
k.p.k. art. 377
Kodeks postępowania karnego
Złożenie wyjaśnień przez oskarżonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoznanie sprawy w trybie zwyczajnym bez udziału oskarżonej, której obecność była obowiązkowa, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 376 § 2 k.p.k. i art. 374 § 1 k.p.k.). • Naruszenie to jest bezwzględną przyczyną odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt. 11 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Argument obrońcy, że Sąd Rejonowy nie miał prawa rozpoznać sprawy w trybie uproszczonym, ponieważ dochodzenie nie zakończyło się w terminach przewidzianych w art. 325 § 1 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego • rozpoznanie sprawy w trybie zwyczajnym bez udziału oskarżonej M. S., której obecność na rozprawie była obowiązkowa • bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt. 11 k.p.k. • dominujący w orzecznictwie Sądu Najwyższego kierunek wykładni przepisów art. 484 § 2 k.p.k. i art. 376 § 2 k.p.k. jest przeciwny do przyjętego w analizowanej sprawie • nie można uznać za możliwe prowadzenia rozprawy na podstawie art. 376 § 2 k.p.k., jeżeli oskarżony nie złożył wyjaśnień przed sądem • nie ma podstaw do utożsamienia pojęć „odczytanie wyjaśnień”, figurującego w art. 479 § 2 k.p.k., i „złożenie wyjaśnień”, zawartego w art. 376 § 2 k.p.k.
Skład orzekający
Andrzej Siuchniński
przewodniczący
Dorota Rysińska
sprawozdawca
Andrzej Stępka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku obecności oskarżonego na rozprawie po zmianie trybu postępowania z uproszczonego na zwyczajny, w szczególności w kontekście art. 376 § 2 k.p.k. i art. 484 § 2 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których nastąpiła zmiana trybu postępowania z uproszczonego na zwyczajny i oskarżony nie złożył wyjaśnień przed sądem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę prawa karnego procesowego dotyczącą praw oskarżonego i prawidłowości procedowania sądu, co jest istotne dla prawników. Pokazuje, jak drobne uchybienia proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku.
“Czy rozprawa bez oskarżonego może być legalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady postępowania karnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.