V KK 367/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Okręgowego na niekorzyść oskarżonego B.H. Sąd Okręgowy w Ś. uchylił wyrok Sądu Rejonowego w K., który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec B.H. z art. 157 § 2 k.k., i sam umorzył postępowanie, opierając się na art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Sąd Okręgowy uznał, że prokurator utracił prawo do oskarżenia, ponieważ postępowanie dotyczące czynu z art. 157 § 2 k.k. zostało już wcześniej prawomocnie zakończone postanowieniem Prokuratora Rejonowego w B. z dnia 27 czerwca 2018 r. o umorzeniu dochodzenia z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu. Sąd Najwyższy oddalił kasację prokuratora jako oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia z powodu znikomej szkodliwości społecznej czynu, nawet jeśli nie poprzedzało go formalne przedstawienie zarzutów, stanowi merytoryczne orzeczenie kończące postępowanie w rozumieniu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Sąd Najwyższy przywołał orzecznictwo i doktrynę wskazujące, że w takiej sytuacji należy doręczyć odpis postanowienia osobie podejrzanej, a brak takiego doręczenia nie pozwala na późniejsze podjęcie postępowania w trybie art. 327 § 1 k.p.k. Ponadto, w sprawach ściganych z oskarżenia prywatnego, termin do wniesienia aktu oskarżenia lub przedstawienia zarzutów jest terminem materialnoprawnym. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie z powodu zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu, prawomocności orzeczeń, powagi rzeczy osądzonej oraz terminów procesowych i materialnoprawnych w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście postępowań prywatnoskargowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której prokurator umorzył postępowanie z powodu znikomej szkodliwości społecznej czynu bez formalnego przedstawienia zarzutów, a następnie próbował je podjąć.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu, wydane bez formalnego przedstawienia zarzutów, stanowi prawomocne zakończenie postępowania w rozumieniu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienie stanowi merytoryczne orzeczenie kończące postępowanie, nawet jeśli nie poprzedzało go formalne przedstawienie zarzutów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że postanowienie o umorzeniu z powodu znikomej szkodliwości społecznej czynu jest orzeczeniem merytorycznym, które przesądza o prawomocnym zakończeniu postępowania co do tego czynu tej osoby. Brak formalnego przedstawienia zarzutów nie pozwala na późniejsze podjęcie postępowania, jeśli decyzja o umorzeniu została wydana.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i umorzył postępowanie na podstawie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. z powodu zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej (powaga rzeczy osądzonej)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy postąpił prawidłowo.
Uzasadnienie
Skoro postępowanie zostało prawomocnie zakończone wcześniejszą decyzją prokuratora, stwierdzenie tej okoliczności procesowej przez sąd odwoławczy obligowało go do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i umorzenia postępowania.
Jaki jest charakter i skutki prawne postanowienia prokuratora o umorzeniu dochodzenia z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu w kontekście terminów procesowych i materialnoprawnych w sprawach ściganych z oskarżenia prywatnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postanowienie to nadaje osobie podejrzanej status strony, a jego prawomocność zamyka możliwość dalszego ścigania. W sprawach prywatnoskargowych istnieją ścisłe terminy do wniesienia aktu oskarżenia lub przedstawienia zarzutów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że postanowienie o umorzeniu z powodu znikomej szkodliwości społecznej czynu jest orzeczeniem merytorycznym, które powinno być doręczone osobie podejrzanej. Brak takiego doręczenia nie pozwala na późniejsze podjęcie postępowania. W sprawach prywatnoskargowych karalność ustaje z upływem określonych terminów, co oznacza, że prokurator musi w tym terminie przynajmniej przedstawić zarzut.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B.H. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A.A. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Prokurator Rejonowy w B. | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| Prokurator Okręgowy w Ś. | organ_państwowy | organ wnoszący kasację |
Przepisy (16)
Główne
k.k. art. 157 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 327 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 8
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 1 § § 2
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 60 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 465 § § 2a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 306 § § 1b
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 66 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 67 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 115 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 101 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 102
Kodeks karny
k.k. art. 25
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu, nawet bez formalnego przedstawienia zarzutów, stanowi prawomocne zakończenie postępowania. • Decyzja o umorzeniu postępowania z uwagi na znikomą szkodliwość społeczną czynu jest orzeczeniem merytorycznym, stwierdzającym, że dana osoba popełniła konkretny czyn zabroniony, ale wobec jego znikomej społecznej szkodliwości czyn ten nie stanowi przestępstwa. • Podjęcie na nowo postępowania umorzonego prawomocnie, w sytuacji gdy nie było formalnego przedstawienia zarzutów, jest niedopuszczalne. • W sprawach ściganych z oskarżenia prywatnego istnieją nieprzekraczalne terminy materialnoprawne do wniesienia aktu oskarżenia lub przedstawienia zarzutu. • Brak doręczenia postanowienia o umorzeniu osobie podejrzanej nie pozwala na późniejsze podjęcie postępowania. • Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Kasacja prokuratora oparta na zarzucie rażącego naruszenia prawa procesowego, mającego charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie przygotowawcze (...) znalazło się już wówczas faktycznie w fazie in personam, mimo braku wcześniejszego przedstawienia mu zarzutów • decyzja o umorzeniu postępowania z uwagi na znikomą szkodliwość społeczną czynu jest niczym innym jak orzeczeniem merytorycznym • Tym samym taka decyzja przesądza o prawomocnym zakończeniu postępowania co do tego czynu tej osoby w rozumieniu art. 17 § 1 pkt. 7 k.p.k. • organ procesowy (...) nie uczynił (choć powinien), to z tego tytułu, kosztem praw gwarancyjnych określonej osoby, nie może uzyskać swoistego ułatwienia w postaci możliwości podjęcia w każdym czasie (...) umorzonego wcześniej postępowania karnego • decyzja w przedmiocie podjęcia umorzonego postępowania była procesowo niedopuszczalna w rozumieniu regulującego instytucję podjęcia na nowo przepisu art. 327 § 1 k.p.k. • zaistniała powaga rzeczy osądzonej
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu, prawomocności orzeczeń, powagi rzeczy osądzonej oraz terminów procesowych i materialnoprawnych w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście postępowań prywatnoskargowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której prokurator umorzył postępowanie z powodu znikomej szkodliwości społecznej czynu bez formalnego przedstawienia zarzutów, a następnie próbował je podjąć.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne procedury i gwarancje procesowe dla oskarżonego, nawet w przypadku czynów o znikomej szkodliwości społecznej. Podkreśla, że raz zakończone postępowanie, nawet przez prokuratora, może być ostateczne.
“Czy umorzenie przez prokuratora to koniec sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.