Orzeczenie · 2014-10-21

V KA 674/14

Sąd
Sąd Okręgowy w Radomiu
Data
2014-10-21
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokaokręgowy
BHPodpowiedzialność karnawypadek przy pracynaruszenie obowiązkówkodeks karnykodeks pracyubezpieczenia społecznebezpieczeństwo pracowników

Sąd Rejonowy w Przysusze wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2014 roku uznał S. G. winnym popełnienia czynu z art. 220 § 1 kk w zb. z art. 156 § 2 kk w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Oskarżony, jako właściciel firmy odpowiedzialny za bezpieczeństwo i higienę pracy, nie dopełnił obowiązków, dopuszczając do pracy na antresoli hali sortowni owoców pracowników B. O., S. S. i P. W. pomimo niezabezpieczenia otworów, co naraziło ich na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu i spowodowało ciężki uszczerbek u B. O. na skutek upadku. Sąd Rejonowy wymierzył karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 3 lata próby, grzywnę w wysokości 50 stawek dziennych (po 20 zł każda) oraz zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 13990,10 zł kosztów sądowych. Obrońca oskarżonego wniósł apelację, zarzucając m.in. obrazę przepisów postępowania (dowolna i niepełna ocena dowodów, w tym opinii biegłych) oraz błędy w ustaleniach faktycznych (przyjęcie odpowiedzialności za osoby niebędące pracownikami w rozumieniu Kodeksu pracy). Wniósł o uniewinnienie, ewentualnie zmianę kwalifikacji prawnej czynu, warunkowe umorzenie postępowania lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną. Podkreślił, że kontrola odwoławcza nie wykazała podstaw do wzruszenia wyroku Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy nie stwierdził naruszenia art. 410 kpk ani art. 7 kpk, uznając ocenę dowodów za prawidłową. Sąd odwoławczy nie podzielił interpretacji obrońcy dotyczącej kręgu podmiotów odpowiedzialnych za naruszenie BHP. Powołując się na art. 304 § 1 Kodeksu pracy, wskazał, że obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy rozciąga się także na osoby wykonujące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy. Podkreślono, że samo narażenie pracownika na niebezpieczeństwo jest wystarczające do odpowiedzialności z art. 220 § 1 kk, a skutek w postaci uszczerbku na zdrowiu prowadzi do kumulatywnej kwalifikacji. Sąd Okręgowy odniósł się również do kwestii Planu BIO, odpowiedzialności kierownika budowy i przyczynienia się poszkodowanego, uznając te argumenty za nieistotne dla odpowiedzialności oskarżonego w kontekście zarzucanego mu czynu. W konsekwencji, Sąd Okręgowy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, a orzeczenie o kosztach oparł na odpowiednich przepisach.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Rozszerzenie odpowiedzialności za BHP na osoby niebędące pracownikami w rozumieniu k.p. oraz interpretacja art. 220 § 1 kk w kontekście narażenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy osoba odpowiedzialna za BHP dopuszcza do pracy w warunkach stwarzających zagrożenie, a nie tylko w przypadku konkretnego wypadku.

Zagadnienia prawne (3)

Czy właściciel firmy, który nie jest bezpośrednim pracodawcą w rozumieniu Kodeksu pracy, może ponosić odpowiedzialność karną z art. 220 § 1 kk za naruszenie przepisów BHP wobec osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel firmy może ponosić odpowiedzialność karną z art. 220 § 1 kk wobec osób wykonujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, na mocy art. 304 § 1 Kodeksu pracy.

Uzasadnienie

Obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, wynikający z art. 220 § 1 kk, jest rozszerzony na osoby fizyczne wykonujące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy na mocy art. 304 § 1 Kodeksu pracy. Wypełnienie znamion przestępstwa następuje już przez samo narażenie pracownika na niebezpieczeństwo.

Czy ocena dowodów, w tym opinii biegłych, przez sąd pierwszej instancji była dowolna i naruszała zasady prawidłowego rozumowania?

Odpowiedź sądu

Nie, ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była prawidłowa i zgodna z wymogami art. 7 kpk.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy nie stwierdził błędów natury logicznej ani faktycznej w ocenie dowodów przez sąd pierwszej instancji, w tym opinii biegłych, uznając ją za nieprzekraczającą swobodę sądu.

Czy okoliczności takie jak brak opracowania Planu BIO przez głównego wykonawcę, czy przyczynienie się poszkodowanego do wypadku, zwalniają oskarżonego z odpowiedzialności za naruszenie przepisów BHP?

Odpowiedź sądu

Nie, te okoliczności nie mają wpływu na istnienie po stronie oskarżonego ciążących na nim obowiązków w zakresie BHP i jego odpowiedzialność za ich niedopełnienie.

Uzasadnienie

Zakres odpowiedzialności oskarżonego z art. 220 § 1 kk jest niezależny od tego, kto jeszcze ponosił obowiązki BHP lub czy poszkodowany przyczynił się do wypadku. Istotne jest samo niedopełnienie przez oskarżonego ciążących na nim obowiązków.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Strona wygrywająca
oskarżyciel publiczny

Strony

NazwaTypRola
S. G.osoba_fizycznaoskarżony
B. O.osoba_fizycznapokrzywdzony
S. S.osoba_fizycznapokrzywdzony
P. W.osoba_fizycznapokrzywdzony
firma (...) spółkapodmiot zatrudniający/zleceniodawca
Skarb Państwaorgan_państwowystrona kosztów

Przepisy (19)

Główne

k.k. art. 220 § 1

Kodeks karny

Naruszenie przepisów BHP przez osobę odpowiedzialną, narażając pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

k.k. art. 156 § 2

Kodeks karny

Nieumyślne spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

k.k. art. 156 § 1

Kodeks karny

Nieumyślne spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Zasada kumulacji przepisów przy zbiegu przepisów.

k.k. art. 11 § 3

Kodeks karny

Wymierzenie kary na podstawie przepisu przewidującego najsurowszą karę.

k.p. art. 304 § 1

Kodeks pracy

Obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy także osobom niebędącym pracownikami.

Pomocnicze

k.k. art. 69 § 1

Kodeks karny

Warunkowe zawieszenie wykonania kary.

k.k. art. 70 § 1

Kodeks karny

Warunki zawieszenia wykonania kary.

k.k. art. 71 § 1

Kodeks karny

Grzywna jako środek karny.

k.k. art. 33 § 1

Kodeks karny

Ustalanie wysokości stawek dziennych grzywny.

k.k. art. 33 § 3

Kodeks karny

Ustalanie wysokości stawek dziennych grzywny.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Zasada obiektywizmu.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Swobodna ocena dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Granice apelacji.

k.p.k. art. 424

Kodeks postępowania karnego

Uzasadnienie wyroku.

k.p.k. art. 201

Kodeks postępowania karnego

Opinia biegłego.

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Koszty procesu.

k.p. art. 2

Kodeks pracy

Definicja pracownika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozszerzona odpowiedzialność za BHP na osoby niebędące pracownikami w rozumieniu k.p. (art. 304 § 1 k.p.). • Samo narażenie na niebezpieczeństwo jest wystarczające do odpowiedzialności z art. 220 § 1 kk. • Prawidłowa ocena dowodów przez sąd I instancji.

Odrzucone argumenty

Brak odpowiedzialności S. G. za pracowników niebędących jego podwładnymi w rozumieniu k.p. • Dowolna i niepełna ocena materiału dowodowego przez sąd I instancji. • Niespójność i brak wyczerpania opinii biegłego P. S. • Sprzeczność opinii biegłego P. S. z opinią biegłego J. C. • Niezabezpieczenie otworów przez głównego wykonawcę jako główna przyczyna wypadku. • Brak ustaleń co do przyczynienia się poszkodowanego do wypadku.

Godne uwagi sformułowania

wypełnienie znamion przestępstwa określonego w art. 220 § 1 kk następuje już w chwili jedynie narażenia pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. • dla odpowiedzialności karnej na podstawie tegoż przepisu skutek narażenia jest więc obojętny – nie ma żadnego znaczenia. • przez wzgląd na treść art. 304 § 1 kodeksu pracy, który rozszerza obowiązek pracodawcy do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy także na osoby fizyczne wykonujące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, krąg podmiotów odpowiedzialnych za przestępstwo z art. 220 § 1 kk należy rozumieć znacznie szerzej, niż wskazuje obrońca. • bezprzedmiotowe jest ustalanie, które podmioty oprócz oskarżonego obowiązane były do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy na terenie hali w B. . Także nie ma znaczenia, kto jeszcze tym obowiązkom uchybił, bowiem okoliczności te z punktu widzenia zakresu oskarżenia oraz odpowiedzialności przewidzianej w art. 220 § 1 kk nie miały wpływu na istnienie po stronie oskarżonego ciążących na nim obowiązków, za których niedopełnienie przypisano mu odpowiedzialność za ten czyn.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Rozszerzenie odpowiedzialności za BHP na osoby niebędące pracownikami w rozumieniu k.p. oraz interpretacja art. 220 § 1 kk w kontekście narażenia."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy osoba odpowiedzialna za BHP dopuszcza do pracy w warunkach stwarzających zagrożenie, a nie tylko w przypadku konkretnego wypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności za wypadek przy pracy, co jest tematem ważnym społecznie i praktycznie dla wielu firm. Interpretacja przepisów BHP i Kodeksu pracy jest kluczowa dla pracodawców.

Czy szef odpowiada za wypadek pracownika "na umowie śmieciowej"? Kluczowa interpretacja przepisów BHP.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst