V Ca 240/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę kwoty wynikającej z zastosowania sankcji kredytu darmowego, dochodzonego przez spółkę (...) Sp. z o.o. (dalej: powód) jako następcy prawnego konsumenta, od banku (...) S.A. (dalej: pozwany). Powód domagał się zasądzenia kwoty 18.301,55 zł wraz z odsetkami, wskazując na zawarcie przez konsumenta umowy kredytu konsumenckiego i złożenie przez niego oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Pozwany bank kwestionował roszczenie, podnosząc zarzuty braku legitymacji czynnej powoda oraz niespełnienia przesłanek do skorzystania z sankcji kredytu darmowego, w tym upływu terminu. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie oddalił powództwo, zasądzając jednocześnie od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu. Apelację od tego wyroku złożył powód, zarzucając naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego. Wskazywał m.in. na błędną wykładnię przepisów dotyczących legitymacji czynnej, skuteczności oświadczenia o sankcji kredytu darmowego, formy umowy cesji i pełnomocnictwa, a także na błędne ustalenie terminu do skorzystania z sankcji. Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając apelację, zmienił zaskarżony wyrok. Uzasadnił, że Sąd Rejonowy błędnie ocenił materiał dowodowy i naruszył art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy uznał, że umowa cesji wierzytelności oraz pełnomocnictwo do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego zostały skutecznie zawarte w formie dokumentowej/elektronicznej, co przyznało powodowi legitymację czynną. Ponadto, stwierdzono, że oświadczenie o sankcji kredytu darmowego zostało złożone z zachowaniem rocznego terminu, gdyż umowa kredytu nie została jeszcze wykonana. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że bank naruszył obowiązek informacyjny wynikający z art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim poprzez błędne określenie RRSO i całkowitej kwoty do zapłaty, w tym poprzez naliczanie odsetek od skredytowanej prowizji. To naruszenie uzasadniało zastosowanie sankcji kredytu darmowego. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 17.018,09 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Zmieniono również rozstrzygnięcie o kosztach postępowania przed sądem pierwszej instancji oraz zasądzono koszty postępowania apelacyjnego na rzecz powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie skuteczności formy dokumentowej/elektronicznej dla umowy cesji i pełnomocnictwa w sprawach konsumenckich, interpretacja terminu wykonania umowy kredytu dla celów sankcji kredytu darmowego, oraz zasady obliczania RRSO i całkowitego kosztu kredytu.
Orzeczenie dotyczy specyfiki ustawy o kredycie konsumenckim i może wymagać analizy w kontekście innych przepisów prawa.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa cesji wierzytelności oraz pełnomocnictwo do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, zawarte w formie dokumentowej/elektronicznej, są skuteczne i przyznają powodowi legitymację czynną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa cesji wierzytelności oraz pełnomocnictwo zostały uznane za skuteczne, mimo braku formy pisemnej, co przyznało powodowi legitymację czynną.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że przepisy nie wymagają formy pisemnej dla umowy cesji wierzytelności, a forma dokumentowa, umożliwiająca ustalenie osoby składającej oświadczenie, jest wystarczająca. Podobnie, pełnomocnictwo do złożenia oświadczenia o sankcji kredytu darmowego nie wymaga formy szczególnej, a jego elektroniczne udzielenie było skuteczne.
Czy oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego zostało złożone z zachowaniem rocznego terminu, liczonego od dnia wykonania umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie zostało złożone z zachowaniem terminu, ponieważ umowa kredytu nie została jeszcze wykonana.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że "wykonanie umowy" w rozumieniu art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim oznacza stan, w którym wszystkie zobowiązania obu stron zostały w pełni wykonane. Ponieważ konsument nie dokonał jeszcze całkowitej spłaty kredytu, umowa jest nadal wykonywana, a roczny termin na złożenie oświadczenia nie zaczął biec.
Czy bank naruszył obowiązki informacyjne dotyczące RRSO i całkowitej kwoty do zapłaty, co uzasadnia zastosowanie sankcji kredytu darmowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bank naruszył obowiązki informacyjne poprzez błędne określenie RRSO i całkowitej kwoty do zapłaty, w tym przez naliczanie odsetek od skredytowanej prowizji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że bank błędnie obliczył RRSO i całkowitą kwotę do zapłaty, ponieważ naliczał odsetki nie tylko od kapitału, ale także od prowizji, co jest sprzeczne z przepisami ustawy o kredycie konsumenckim i orzecznictwem TSUE. Takie naruszenie stanowi podstawę do zastosowania sankcji kredytu darmowego.
Czy odsetki pobrane przez bank od skredytowanej prowizji stanowią świadczenie nienależne podlegające zwrotowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odsetki pobrane od skredytowanej prowizji stanowią świadczenie nienależne i podlegają zwrotowi.
Uzasadnienie
W związku z uznaniem, że naliczanie odsetek od prowizji było nieprawidłowe, Sąd Okręgowy uznał te odsetki za świadczenie nienależne, podlegające zwrotowi na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Sp. z o.o. | spółka | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (26)
Główne
u. k.k. art. 45 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Określa sankcję kredytu darmowego.
u. k.k. art. 45 § 5
Ustawa o kredycie konsumenckim
Określa termin wygaśnięcia uprawnienia do skorzystania z sankcji kredytu darmowego.
u. k.k. art. 30 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Określa obowiązki informacyjne kredytodawcy.
u. k.k. art. 5 § 6
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definiuje całkowity koszt kredytu.
u. k.k. art. 5 § 7
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definiuje całkowity koszt kredytu.
u. k.k. art. 5 § 10
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definiuje rzeczywistą roczną stopę oprocentowania (RRSO).
u. k.k. art. 5 § 12
Ustawa o kredycie konsumenckim
Dotyczy kosztów kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 509 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy przelewu wierzytelności.
k.c. art. 77 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy formy dokumentowej czynności prawnej.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Dotyczy wyrażania woli w sposób dostateczny, w tym w postaci elektronicznej.
elDAS art. 25 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014
Dotyczy identyfikacji elektronicznej i usług zaufania.
k.c. art. 509 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy przelewu wierzytelności.
k.c. art. 98
Kodeks cywilny
Dotyczy kosztów zastępstwa procesowego.
k.c. art. 65 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli.
k.c. art. 410 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Dotyczy bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy zasad współżycia społecznego.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ciężaru dowodu.
k.c. art. 78 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy formy pisemnej czynności prawnej.
k.c. art. 99 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy formy pełnomocnictwa.
k.c. art. 73 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy formy czynności prawnej ad probationem.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy orzekania reformatoryjnego przez sąd drugiej instancji.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek za opóźnienie.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zwrotu kosztów procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczność umowy cesji wierzytelności zawartej w formie dokumentowej/elektronicznej. • Skuteczność pełnomocnictwa do złożenia oświadczenia o sankcji kredytu darmowego, udzielonego w formie elektronicznej. • Złożenie oświadczenia o sankcji kredytu darmowego z zachowaniem terminu, gdyż umowa kredytu nie została wykonana. • Naruszenie przez bank obowiązków informacyjnych dotyczących RRSO i całkowitej kwoty do zapłaty. • Naliczenie odsetek od skredytowanej prowizji jako świadczenie nienależne.
Odrzucone argumenty
Brak legitymacji czynnej powoda z uwagi na rzekomo nieskuteczną umowę cesji i pełnomocnictwo. • Wygaśnięcie uprawnienia do skorzystania z sankcji kredytu darmowego z powodu upływu terminu. • Niespełnienie przesłanek do skorzystania z sankcji kredytu darmowego. • Błędne ustalenie wysokości dochodzonego roszczenia w zakresie odsetek (przez sąd I instancji).
Godne uwagi sformułowania
"Sąd Odwoławczy akceptuje ustalenia faktyczne Sądu I instancji, które sprowadzały się do chronologicznego przedstawienia zaistniałych zdarzeń, a przy tym były niesporne pomiędzy stronami, przyjmując je jednocześnie za własne. Niemniej jednak zaznaczyć należy, iż zasadnicze kwestie zostały ocenione przez Sąd I instancji w sposób błędny, naruszający tym art. 233 § 1 k.p.c." • "W ocenie Sądu Okręgowego zasadne są zarzuty dotyczące błędnego ustalenia braku legitymacji czynnej po stronie powoda." • "Co istotne przepisy dotyczące umowy cesji nie przewidują obowiązku zawarcia tego typu umowy w formie pisemnej." • "W niniejszej sprawie w treści udzielonego powodowi pełnomocnictwa podpisanego za pośrednictwem platformy A. wskazane zostało wprost umocowanie do złożenia oświadczenia wynikającego z art. 45 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim." • "W ocenie Sądu Okręgowego błędne jest stanowisko Sądu I instancji, który przyjął, iż umowa [...] została wykonana najpóźniej w dniu 30 września 2020 r." • "W rezultacie podzielić należało w całości stanowisko strony powodowej, iż wysokość odsetek określona w umowie została bezpodstawnie zawyżona." • "Powyższa wykładnia zgodna jest ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 kwietnia 2016 roku, C-377/14, EU:C:2016:283, zgodnie z którym całkowita kwota kredytu i całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta są pojęciami odrębnymi..."
Skład orzekający
Iwona Lizakowska-Bytof
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności formy dokumentowej/elektronicznej dla umowy cesji i pełnomocnictwa w sprawach konsumenckich, interpretacja terminu wykonania umowy kredytu dla celów sankcji kredytu darmowego, oraz zasady obliczania RRSO i całkowitego kosztu kredytu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki ustawy o kredycie konsumenckim i może wymagać analizy w kontekście innych przepisów prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (kredyt konsumencki) i pokazuje, jak banki mogą naruszać obowiązki informacyjne, co prowadzi do zastosowania sankcji kredytu darmowego. Pokazuje również ewolucję form zawierania umów (elektroniczne).
“Bank przegrał sprawę o kredyt darmowy! Sąd uznał kluczowe umowy za skuteczne mimo braku "mokrej pieczęci".”
Dane finansowe
WPS: 18 301,55 PLN
zapłata: 17 018,09 PLN
zwrot kosztów procesu: 4617 PLN
zwrot kosztów postępowania w instancji odwoławczej: 2800 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.