IX KA 1348/25Uniewinnienie prowadzenie pojazdu bez uprawnień brak świadomości
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Kielcach rozpoznał apelację wniesioną przez oskarżoną V. V. oraz jej obrońcę od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 4 czerwca 2025 r. (sygn. akt II K 614/24), którym została ona skazana za popełnienie przestępstwa z art. 180a Kodeksu karnego, polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego pomimo cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Apelujący zarzucili m.in. obrazę przepisów prawa materialnego (art. 180a kk) poprzez przyjęcie, że oskarżona miała świadomość cofnięcia jej uprawnień, a także obrazę przepisów postępowania (art. 4 i 7 kpk) i błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na dowolnej ocenie dowodów i przyjęciu sprawstwa a priori. Sąd Okręgowy podzielił argumentację apelujących. Stwierdził, że sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, opierając wyrok na domniemaniu sprawstwa, co jest niedopuszczalne w postępowaniu karnym. Podkreślono, że przestępstwo z art. 180a kk można popełnić wyłącznie umyślnie, co wymaga ustalenia, że sprawca miał świadomość wydania decyzji o cofnięciu uprawnień i jej wykonalności. W realiach sprawy, decyzje administracyjne (o skierowaniu na egzamin, zatrzymaniu prawa jazdy, cofnięciu uprawnień) zostały doręczone oskarżonej w formie zastępczej, a ona sama nie odebrała ich osobiście. W związku z tym, Sąd Okręgowy uznał, że oskarżona pozostawała w usprawiedliwionym błędzie co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego (art. 28 § 1 kk), co wyklucza przypisanie jej zamiaru popełnienia przestępstwa. Sąd Okręgowy podkreślił, że oskarżyciel publiczny nie udowodnił świadomości oskarżonej co do wydania i wykonalności decyzji o cofnięciu uprawnień. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok i uniewinnił oskarżoną od popełnienia zarzucanego jej czynu, obciążając kosztami procesu Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 180a kk w kontekście świadomości sprawcy, doręczenia zastępczego decyzji administracyjnych i usprawiedliwionego błędu.
Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia zastępczego decyzji administracyjnych w sprawach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prowadzenie pojazdu mechanicznego przez osobę, której decyzja o cofnięciu uprawnień została doręczona w formie zastępczej i która nie miała pewności co do jej wykonalności, stanowi przestępstwo z art. 180a kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli osoba ta pozostawała w usprawiedliwionym błędzie co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego.
Uzasadnienie
Przestępstwo z art. 180a kk wymaga umyślności, co oznacza konieczność ustalenia, że sprawca miał świadomość wydania decyzji o cofnięciu uprawnień i jej wykonalności. Doręczenie zastępcze i brak osobistego odbioru decyzji, a także wątpliwości co do jej wykonalności, mogą prowadzić do usprawiedliwionego błędu co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego.
Czy sąd może oprzeć ustalenie sprawstwa w postępowaniu karnym na domniemaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jest to niedopuszczalne.
Uzasadnienie
W postępowaniu karnym sąd nie może opierać się na domniemaniu sprawstwa, a ocena materiału dowodowego musi być wolna od założeń a priori.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| V. V. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| I. K. | inne | obrońca |
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 180a
Kodeks karny
Przestępstwo popełnione umyślnie, wymaga świadomości cofnięcia uprawnień i ich wykonalności.
k.k. art. 28 § 1
Kodeks karny
Usprawiedliwiony błąd co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego wyłącza winę.
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
Orzekanie przez sąd odwoławczy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Zasada domniemania niewinności i zakaz opierania się na domniemaniu sprawstwa.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 438 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu.
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów postępowania.
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Błąd w ustaleniach faktycznych.
k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące doręczeń zastępczych.
k.w. art. 94 § 1
Kodeks wykroczeń
Odpowiedzialność za wykroczenie polegające na prowadzeniu pojazdu bez uprawnień.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu w przypadku uniewinnienia.
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu w przypadku uniewinnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji oparł się na domniemaniu sprawstwa. • Brak dowodów na świadomość oskarżonej co do cofnięcia uprawnień i ich wykonalności. • Doręczenie zastępcze decyzji administracyjnych nie gwarantuje świadomości ich treści. • Oskarżona pozostawała w usprawiedliwionym błędzie co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego.
Godne uwagi sformułowania
Zaskarżony wyrok praktycznie oparty został na domniemaniu sprawstwa, co w postępowaniu karnym jest niedopuszczalne. • Przestępstwo z art. 180a k.k. można popełnić wyłącznie umyślnie. • Dla przypisania sprawstwa tego występku, niezbędnym jest dokonanie ustalenia, że prowadzący pojazd miał świadomość, iż wydana została wobec niego decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, a ponadto, że jest ona wykonalna. • Brak jest dowodów na to, aby konkretny sprawca miał wiedzę o występowaniu w obrocie prawnym wykonalnej wobec niego decyzji o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami. • W tych okolicznościach przyjąć należy, iż jak zasadnie zaakcentował obrońca oskarżonej, sąd rejonowy niezasadnie odniósł domniemanie skutecznego doręczenia oskarżonej decyzji administracyjnej o cofnięciu jej uprawnień do kierowania pojazdami do zamiaru popełnienia przestępstwa z art. 180a kk. • Oskarżona nie była świadoma wydania wobec niej takowej decyzji, a zatem w chwili zdarzenia pozostawała w usprawiedliwionym błędzie, co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego (art. 28 § 1 kk). • Zasady logiki i doświadczenia życiowego nie mogą zastąpić dowodów.
Skład orzekający
Andrzej Ślusarczyk
SSO
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 180a kk w kontekście świadomości sprawcy, doręczenia zastępczego decyzji administracyjnych i usprawiedliwionego błędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia zastępczego decyzji administracyjnych w sprawach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie świadomości sprawcy w kontekście przestępstw umyślnych, szczególnie gdy decyzje administracyjne są doręczane w sposób niestandardowy.
“Czy można być skazanym, jeśli nie wiedziało się o cofnięciu prawa jazdy? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.