IV SA/Po 742/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sprzeciwu właścicieli działki (I. S. i K. S.) od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WWINB) z dnia 4 lipca 2025 r., która uchyliła wcześniejsze rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 19 lutego 2024 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. PINB pierwotnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie utwardzenia gruntu na działce nr [...] w strefie kontrolowanej gazociągu wysokiego ciśnienia, uznając, że nie stanowi to obiektu budowlanego wymagającego interwencji. Po serii postępowań i wyroków WSA w Poznaniu, które uchylały wcześniejsze decyzje organów administracyjnych, WWINB wydał decyzję kasacyjną, uznając, że PINB nie rozpoznał sprawy merytorycznie i nie zapewnił możliwości wyegzekwowania potencjalnych obowiązków. Właściciele wnieśli sprzeciw, argumentując, że postępowanie powinno zostać umorzone, ponieważ utwardzenie gruntu nie jest obiektem budowlanym i nie podlega art. 66 Prawa budowlanego. Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw, skupił się na formalnej ocenie zasadności wydania decyzji kasacyjnej przez WWINB. Stwierdził, że WWINB prawidłowo skorzystał z art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ organ I instancji nie poczynił wystarczających ustaleń faktycznych i prawnych, a wcześniejsze wyroki WSA wskazywały na potrzebę merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym kwestii potencjalnego zagrożenia dla bezpieczeństwa. Sąd oddalił sprzeciw, uznając, że decyzja kasacyjna WWINB była uzasadniona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących decyzji kasacyjnych w postępowaniu administracyjnym (art. 138 § 2 K.p.a.) oraz zakres kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu ze sprzeciwu.
Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu prawnego związanego z prawem budowlanym i postępowaniem administracyjnym, a jej zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy utwardzenie gruntu za pomocą żużlu paleniskowego stanowi obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, uzasadniający zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął merytorycznie tej kwestii w ramach kontroli sprzeciwu, skupiając się na formalnej ocenie zasadności decyzji kasacyjnej WWINB. Wskazał jednak, że PINB nie rozpoznał sprawy merytorycznie, a kwestia potencjalnego zagrożenia wymagała dalszych wyjaśnień.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że organ odwoławczy (WWINB) prawidłowo wydał decyzję kasacyjną, ponieważ organ I instancji (PINB) nie rozpoznał sprawy merytorycznie i nie zapewnił możliwości wyegzekwowania potencjalnych obowiązków związanych z bezpieczeństwem.
Czy organ odwoławczy (WWINB) miał podstawy do wydania decyzji kasacyjnej (art. 138 § 2 K.p.a.) zamiast merytorycznego rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że WWINB miał podstawy do wydania decyzji kasacyjnej, ponieważ organ I instancji nie rozpoznał sprawy merytorycznie, a wcześniejsze wyroki WSA wskazywały na potrzebę wyjaśnienia kwestii związanych z bezpieczeństwem.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ I instancji nie poczynił wystarczających ustaleń faktycznych i prawnych, a organ odwoławczy, uchylając decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, prawidłowo skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej.
Czy sąd administracyjny rozpoznający sprzeciw od decyzji kasacyjnej może oceniać merytoryczną zasadność argumentacji organu odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny rozpoznający sprzeciw od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. ma charakter formalny i ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji, a nie merytoryczną zasadność argumentacji organu.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 64e P.p.s.a., sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, a nie merytoryczną zasadność argumentacji organu odwoławczego.
Przepisy (19)
Główne
u.p.b. art. 66 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis może być podstawą nakazów usunięcia nieprawidłowości, jeśli obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Sąd wskazał, że droga gruntowa może być zaliczana jako budowla.
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli wymaga tego interes społeczny lub słuszny interes strony, a organ I instancji nie rozpoznał istoty sprawy lub popełnił błędy.
u.p.b. art. 66 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz usunięcia nieprawidłowości w obiekcie budowlanym zagrażającym bezpieczeństwu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania sądu wiążą organy i sądy w danej sprawie.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy.
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Od decyzji kasacyjnej (art. 138 § 2 K.p.a.) skarga nie przysługuje, ale strona może wnieść sprzeciw.
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznając sprzeciw, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 151a § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji, sąd oddala sprzeciw.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, podejmując wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
u.p.b. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy samowoli budowlanej.
u.p.b. art. 61
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawach budowlanych.
u.p.b. art. 3 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego, w tym drogi.
u.p.b. art. 29 § 4 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja kasacyjna WWINB była uzasadniona, ponieważ organ I instancji nie rozpoznał sprawy merytorycznie i nie zapewnił możliwości wyegzekwowania potencjalnych obowiązków związanych z bezpieczeństwem. • Sąd administracyjny rozpoznający sprzeciw od decyzji kasacyjnej ma charakter formalny i ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji.
Odrzucone argumenty
Utwardzenie gruntu nie stanowi obiektu budowlanego i nie podlega art. 66 Prawa budowlanego, w związku z czym postępowanie powinno zostać umorzone. • Organ odwoławczy powinien był uchylić decyzję PINB i umorzyć postępowanie, a nie przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną • Kontrola zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem oznacza zatem konieczność dokonania przez sąd oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. • Wyrażone w orzeczeniu sądu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą w sprawie organy [...] oraz sądy • Organ I instancji nie stworzył prawnej możności skutecznego wyegzekwowania stwierdzonych obowiązków.
Skład orzekający
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
przewodniczący
Wojciech Rowiński
sprawozdawca
Jacek Rejman
członek
Izabela Bąk-Marciniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących decyzji kasacyjnych w postępowaniu administracyjnym (art. 138 § 2 K.p.a.) oraz zakres kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu ze sprzeciwu."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu prawnego związanego z prawem budowlanym i postępowaniem administracyjnym, a jej zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego ze względu na analizę stosowania decyzji kasacyjnej i związanej z tym kontroli sądowej. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.
“Sąd rozstrzyga o formalnej zasadności decyzji kasacyjnej, nie wchodząc w meritum sporu o utwardzenie gruntu w strefie gazociągu.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.