IV KKN 71/97Oddalenie kasacji naruszenie prawa procesowego 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Wojewódzkiego, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego i uniewinnił oskarżonego od popełnienia przestępstwa z art. 145 § 2 k.k. z 1969 r. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego. Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut naruszenia art. 386 § 2 k.p.k. z 1969 r. (dotyczący formuły uchylenia wyroku zamiast zmiany) jest formalnie słuszny, jednakże wadliwe użycie formuły nie wpłynęło na merytoryczną decyzję sądu odwoławczego o uniewinnieniu. Pozostałe zarzuty, dotyczące nierozważenia wszystkich istotnych okoliczności, braku analizy materiału dowodowego, naruszenia zasady bezpośredniości oraz zasady swobodnej oceny dowodów, zostały uznane za bezzasadne. Sąd Najwyższy podkreślił, że materiał dowodowy był szczupły, a kluczowe było odczytanie opinii biegłego z zastosowaniem reguł interpretacyjnych procedury karnej, w tym zasady in dubio pro reo (art. 3 § 3 k.p.k. z 1969 r.). Wskazano na nagłe pojawienie się pieszej na torze jazdy, przekraczanie jezdni z prawej na lewą stronę oraz niejednoznaczność opinii biegłego co do tempa poruszania się pieszej, co uniemożliwiało jednoznaczne ustalenie przyczyn wypadku i odpowiedzialności kierowcy. W konsekwencji, kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna, a koszty postępowania kasacyjnego obciążono oskarżycielkę posiłkową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów proceduralnych dotyczących oceny dowodów w sytuacji niejednoznaczności materiału dowodowego, w szczególności opinii biegłego, oraz zastosowanie zasady in dubio pro reo.
Dotyczy stanu prawnego z 1969 r. (k.p.k. i k.k.), choć zasady interpretacyjne pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wadliwa formuła uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy, zamiast jego zmiany, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, które może mieć wpływ na merytoryczną treść orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwe użycie formuły uchylenia zamiast zmiany wyroku przez sąd odwoławczy, jeśli sama decyzja o orzeczeniu odmiennym co do istoty sprawy nie jest rażąco wadliwa, stanowi błąd o charakterze kosmetycznym, nie mający wpływu na merytoryczną treść prawomocnego orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć sąd odwoławczy powinien był użyć formuły 'zmiany' zamiast 'uchylenia' wyroku, to taka formalna nieścisłość nie wpłynęła na proces decyzyjny i merytoryczną treść orzeczenia uniewinniającego.
Czy nierozważenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i brak szczegółowej analizy zebranego materiału dowodowego stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, zwłaszcza w sytuacji szczupłego materiału dowodowego i wariantowej opinii biegłego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli materiał dowodowy jest szczupły, a opinia biegłego jest wariantowa, sąd powinien ocenić możliwość poszerzenia materiału dowodowego, a jeśli to niemożliwe, ocenić opinię z uwzględnieniem reguł wnioskowania procesowego.
Uzasadnienie
W przypadku ograniczonego materiału dowodowego, sąd odwoławczy prawidłowo ocenił opinię biegłego, stosując reguły interpretacyjne procedury karnej, a nie opierając się na odmiennej ocenie dowodów w stosunku do sądu pierwszej instancji.
Czy naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 4 § 1 k.k. z 1969 r.) następuje, gdy sąd odwoławczy, w sytuacji niejednoznaczności materiału dowodowego (np. opinii biegłego), stosuje regułę in dubio pro reo (art. 3 § 3 k.k. z 1969 r.) do oceny dowodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie reguły in dubio pro reo w sytuacji, gdy nie jest możliwe usunięcie wątpliwości co do istotnych okoliczności sprawy (np. tempa poruszania się pieszego), nie stanowi naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, lecz prawidłowe zastosowanie przepisów procedury karnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy opinia biegłego nie pozwalała na jednoznaczne ustalenie tempa poruszania się pieszej, sąd odwoławczy prawidłowo zastosował regułę in dubio pro reo, co nie jest równoznaczne z arbitralnością ustaleń.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. S. | osoba_fizyczna | oskarżycielka posiłkowa |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 535 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
k.p.k. art. 3 § 3
Kodeks postępowania karnego
Reguła in dubio pro reo, zastosowana przez sąd odwoławczy w ocenie opinii biegłego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 626 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia kosztami postępowania.
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia kosztami postępowania.
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
k.k. art. 145 § 2
Kodeks karny
Przepis, z którego oskarżony został uniewinniony (wersja z 1969 r.).
k.p.k. art. 3 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 4 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 356
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 386 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia przez sąd odwoławczy (dotyczący formuły uchylenia wyroku).
k.p.k. art. 406 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia przez sąd odwoławczy (dotyczący uzasadnienia wyroku).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Formalny zarzut naruszenia art. 386 § 2 k.p.k. z 1969 r. przez sąd odwoławczy (wadliwa formuła uchylenia wyroku).
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 3 § 1 i 357 k.p.k. z 1969 r. (nierozważenie wszystkich istotnych okoliczności, brak analizy materiału dowodowego). • Naruszenie zasady bezpośredniości. • Naruszenie art. 406 § 2 k.p.k. (nieprawidłowe uzasadnienie wyroku). • Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 4 § 1 k.p.k. z 1969 r.).
Godne uwagi sformułowania
błąd o sui generis „kosmetycznym” charakterze • specyfika niniejszej sprawy polega bowiem na tym, iż zebrany materiał dowodowy był nader szczupły • nie jest możliwe usunięcie – w drodze uzupełnienia materiału dowodowego - wątpliwości • taka konfiguracja materiału dowodowego obliguje do stosowania przy ocenie materiału dowodowego nie tylko reguł określonych w art. 4 § 1 k.p.k. z 1969 r., ale także i reguły określonej w art. 3 § 3 k.p.k. z 1969 r. • nie są słuszne stwierdzenia autora kasacji, co do rzekomej „arbitralności” takich ustaleń sądu odwoławczego
Skład orzekający
Stanisław Zabłocki
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących oceny dowodów w sytuacji niejednoznaczności materiału dowodowego, w szczególności opinii biegłego, oraz zastosowanie zasady in dubio pro reo."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z 1969 r. (k.p.k. i k.k.), choć zasady interpretacyjne pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy analizuje zarzuty procesowe i jak ważne jest prawidłowe stosowanie reguł interpretacyjnych, zwłaszcza w kontekście niejednoznacznych dowodów i zasady in dubio pro reo.
“Czy drobny błąd formalny sądu może zniweczyć sprawiedliwy wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.