IV KKN 122/97
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 2 grudnia 1981 r., które umorzyło postępowanie karne wobec K. Ś. Sąd Rejonowy w K. pierwotnie skazał K. Ś. za przestępstwa z art. 234 § 1 kk, art. 233 kk, art. 235 kk i art. 236 kk. Obrońcy oskarżonego wnieśli rewizję, kwestionując ustalenia faktyczne. Sąd Wojewódzki w K., po ponad 2,5 roku bezczynności, umorzył postępowanie na posiedzeniu, uznając czyn za mający znikomy stopień społecznego niebezpieczeństwa. Prokurator Generalny zaskarżył to postanowienie kasacją, zarzucając naruszenie art. 9 kpk w zw. z art. 403 i 399 kpk z 1969 r. poprzez rozpoznanie rewizji na posiedzeniu zamiast na rozprawie, co naruszyło prawo oskarżonego do obrony. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażące naruszenie procedury karnej. Podkreślono, że rewizja kwestionująca winę i ustalenia faktyczne powinna być rozpoznana na rozprawie, z udziałem oskarżonego i obrońcy. Rozpoznanie na posiedzeniu bez zawiadomienia stron naruszyło prawo do obrony i równowagę procesową. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie prawa do obrony w postępowaniu karnym, wymogi formalne postępowania odwoławczego, zasada rozprawy.
Dotyczy przepisów procedury karnej z 1969 r., ale zasady prawa do obrony i wymogi formalne postępowania odwoławczego pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozpoznanie rewizji wniesionej na korzyść oskarżonego na posiedzeniu zamiast na rozprawie, bez udziału oskarżonego i jego obrońcy, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony, jeśli mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że rozpoznanie rewizji kwestionującej winę i ustalenia faktyczne na posiedzeniu, bez zawiadomienia i możliwości udziału oskarżonego i obrońcy, narusza fundamentalne zasady postępowania karnego i prawo do obrony. Odstępstwa od zasady rozprawy rewizyjnej były ściśle określone i nie obejmowały sytuacji umorzenia postępowania z powodu znikomego społecznego niebezpieczeństwa czynu.
Czy sąd odwoławczy może umorzyć postępowanie na posiedzeniu, powołując się na przepis dotyczący kontroli formalnych aktu oskarżenia, bez uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie postępowania przez sąd odwoławczy powinno nastąpić po uchyleniu zaskarżonego orzeczenia, a powołanie się na niewłaściwy przepis jest chybione.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sąd odwoławczy nie może stosować przepisów dotyczących kontroli formalnych aktu oskarżenia jako podstawy do rozpoznania rewizji na posiedzeniu. Ponadto, umorzenie postępowania przez sąd odwoławczy wymaga wcześniejszego uchylenia zaskarżonego wyroku, czego sąd wojewódzki nie uczynił, pomijając art. 386 § 2 kpk.
Czy zachowanie oskarżonego, polegające na biernym oporze wobec zatrzymania, może być uznane za przestępstwo, jeśli zatrzymanie było bezpodstawne?
Odpowiedź sądu
Sąd Wojewódzki uznał, że zachowanie oskarżonego miało znikomy stopień społecznego niebezpieczeństwa i nie stanowiło przestępstwa, jednak Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, skupiając się na wadliwości proceduralnej.
Uzasadnienie
Sąd Wojewódzki w K. umorzył postępowanie, uznając czyn oskarżonego za mający znikomy stopień społecznego niebezpieczeństwa z uwagi na bezpodstawność zatrzymania. Sąd Najwyższy nie ocenił tej kwestii merytorycznie, uchylając postanowienie z powodów proceduralnych, ale wskazał, że ocena przeciwdziałania oskarżonego wyłącznie przez pryzmat stopnia społecznego niebezpieczeństwa, w sytuacji kwestionowania legalności zatrzymania, może być niewystarczająca.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. Ś. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
| Funkcjonariusze MO | organ_państwowy | pokrzywdzony/świadkowie |
| Skarb Państwa | instytucja | obciążony kosztami |
Przepisy (19)
Główne
k.k. art. 234 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 233
Kodeks karny
k.k. art. 235
Kodeks karny
k.k. art. 236
Kodeks karny
k.k. art. 36 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 26 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 10 § 3
Kodeks karny
k.p.k. art. 357
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 3 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 3 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 299 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 11
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 407
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 549 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 9
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 403
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 399
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 388
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 386 § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoznanie rewizji na posiedzeniu zamiast na rozprawie narusza prawo do obrony. • Brak zawiadomienia o posiedzeniu uniemożliwił udział oskarżonego i obrońcy. • Sąd Wojewódzki zastosował niewłaściwe przepisy proceduralne do umorzenia postępowania. • Umorzenie postępowania przez sąd odwoławczy wymaga uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
rażące naruszenie przepisów ówcześnie obowiązującej procedury karnej • uchybienia do jakich doszło w tej sprawie w postępowaniu odwoławczym są tego rodzaju, że mogły wywrzeć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia • prawo oskarżonego do obrony w toku postępowania odwoławczego • brak zachowania równowagi między stronami procesowymi • całkowita bezpodstawność interwencji podjętej przez funkcjonariuszy MO wobec oskarżonego • brak wypowiedzi sądu co do wyroku, który zapadł w I instancji
Skład orzekający
Andrzej Deptuła
przewodniczący
Piotr Hofmański
sędzia
Przemysław Kalinowski
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do obrony w postępowaniu karnym, wymogi formalne postępowania odwoławczego, zasada rozprawy."
Ograniczenia: Dotyczy przepisów procedury karnej z 1969 r., ale zasady prawa do obrony i wymogi formalne postępowania odwoławczego pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe znaczenie ma przestrzeganie procedury karnej i prawa do obrony, nawet w sprawach dotyczących pozornie błahych czynów. Podkreśla wagę formalnych aspektów postępowania sądowego.
“Sąd Najwyższy: Nawet drobne uchybienie proceduralne może zniweczyć sprawiedliwy wyrok.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.