IV KA 792/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego H. W., uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Trzciance, który skazał oskarżonego za przywłaszczenie pieniędzy pracownika (art. 284 § 2 kk w zw. z art. 12 kk) i wymierzył mu karę pozbawienia wolności oraz grzywny. Głównym powodem uchylenia wyroku była obraza przepisów postępowania, w szczególności art. 424 § 1 pkt 2 kpk, polegająca na niejasnym i niepełnym uzasadnieniu podstawy prawnej wyroku. Sąd Okręgowy stwierdził, że uchybienie to, choć objęte zakazem uchylania wyroku na podstawie art. 455a kpk, miało swoje źródło w błędach sądu pierwszej instancji na etapie gromadzenia i oceny dowodów, naruszając zasady określone w art. 7 i 410 kpk. Kontrola odwoławcza wykazała sprzeczności w ustaleniach faktycznych sądu rejonowego, dotyczące możliwości przywłaszczenia pieniędzy z uwagi na złą sytuację finansową spółki i brak środków na koncie. Sąd Rejonowy przedstawił dwie sprzeczne wersje zdarzenia, co uniemożliwiło ocenę, czy doszło do przywłaszczenia. Sąd Okręgowy uznał, że ustalenia te były dowolne i nie znajdowały oparcia w materiale dowodowym, a także nie rozważono należycie strony podmiotowej czynu (tzw. przestępstwa kierunkowego). W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Trzciance, który będzie musiał przeprowadzić ponowne postępowanie dowodowe, wyjaśnić kwestie finansowe spółki, ustalić istnienie przedmiotu czynu oraz zamiar sprawcy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny w sprawie o przywłaszczenie pieniędzy pracownika, uwzględniając trudną sytuację finansową spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy przepisów postępowania, w tym art. 7 i 410 kpk, poprzez nieprawidłową ocenę dowodów, sprzeczne ustalenia faktyczne i niepełne uzasadnienie, co skutkowało uchyleniem wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że sąd rejonowy nie rozpoznał należycie wszystkich istotnych okoliczności, przedstawił sprzeczne ustalenia faktyczne dotyczące możliwości przywłaszczenia pieniędzy z uwagi na złą sytuację finansową spółki, a także nie rozważył wystarczająco strony podmiotowej czynu (zamiaru przywłaszczenia).
Czy brak środków finansowych w kasie spółki lub na jej rachunku bankowym wyklucza popełnienie przestępstwa przywłaszczenia pieniędzy pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Niekoniecznie, ale wymaga to dokładnego zbadania, czy przedmiotem czynu były pieniądze bezgotówkowe i czy istniał zamiar przywłaszczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że pieniądz bezgotówkowy również może być przedmiotem przywłaszczenia, a kluczowe jest ustalenie, czy spółka dysponowała środkami, które mogły zostać przywłaszczone, oraz czy oskarżony działał z zamiarem włączenia ich do swojego majątku.
Czy wadliwe uzasadnienie wyroku, które nie spełnia wymogów art. 424 kpk, zawsze skutkuje uchyleniem wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie zawsze, ale jeśli wady uzasadnienia są wynikiem błędów w ocenie dowodów i ustaleniach faktycznych, mogą stanowić podstawę do uchylenia wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że zakaz uchylania wyroku z powodu wad uzasadnienia (art. 455a kpk) nie oznacza, że wady te tracą znaczenie, zwłaszcza gdy są one odzwierciedleniem głębszych błędów proceduralnych i merytorycznych sądu pierwszej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. W. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokuratura Okręgowa w Poznaniu | organ_państwowy | prokurator |
| M. P. (2) | osoba_fizyczna | pokrzywdzony pracownik |
| M. K. | osoba_fizyczna | świadek |
Przepisy (14)
Główne
k.k. art. 284 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.p.k. art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 33
Kodeks karny
k.p.k. art. 455a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 13 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 115 § 9
Kodeks karny
k.k. art. 278
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obraza przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, w szczególności art. 424 § 1 pkt 2 kpk. • Nieprawidłowa ocena materiału dowodowego i sprzeczne ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. • Niewłaściwe rozpoznanie strony przedmiotowej i podmiotowej czynu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd niższej instancji nie objaśnił należycie podstawy prawnej wyroku, przez co naruszył art. 424 § 1 pkt 2 kpk. • Uchybienie to przemawiało za uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. • Przekonanie sądu o wiarygodności lub niewiarygodności określonych dowodów pozostaje pod ochroną zasady wyrażonej w art. 7 kpk nie tylko wtedy, gdy jest ono poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, stanowi wynik rozważenia wszystkich istotnych okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, ale też zostało prawidłowo uargumentowane w uzasadnieniu wyroku. • Sąd Rejonowy przyjął dwie sprzeczne wersje okoliczności zdarzenia. • Ustalenie istnienia przedmiotu nadającego się do popełnienia na nim czynu zabronionego warunkuje przecież możliwość ustalenia sprawstwa tego czynu. • Przypisane zaskarżonym wyrokiem przestępstwo z art. 284 § 2 kk (...) należy do kategorii tzw. przestępstw kierunkowych. • Nie można więc wykluczyć, że H. W. (1) działał w przekonaniu, że nieprzekazywanie pieniędzy komornikowi jest sytuacją tymczasową, powodowaną chwilową niemożnością realizacji zajęcia komorniczego. • Sąd Rejonowy rażąco uchybił zasadom obiektywizmu oraz swobodnej oceny dowodów. • Sąd Okręgowy nie podzielił zastrzeżeń apelującego co do tego czy jego mandant był zdolny do popełnienia zarzuconego mu czynu. […]
Skład orzekający
Hanna Bartkowiak
przewodniczący
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.