IV KA 258/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu rozpoznał apelację prokuratora skierowaną przeciwko wyrokowi Sądu Rejonowego we Wrześni, który uniewinnił oskarżoną I. L. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 300 § 2 Kodeksu karnego (udaremnienie lub uszczuplenie zaspokojenia wierzyciela). Prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że zbycie przez oskarżoną nieruchomości obciążonej hipoteką i zajętej w postępowaniu egzekucyjnym miało na celu pokrzywdzenie wierzycielki. Sąd Okręgowy uznał ten zarzut za niezasadny. W uzasadnieniu wskazano, że przestępstwo z art. 300 § 2 kk jest przestępstwem materialnym, wymagającym wykazania zamiaru sprawczego i skutku w postaci udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela. Sąd odwoławczy stwierdził, że oskarżona działała w celu restrukturyzacji długów, a zbycie nieruchomości nie miało wpływu na postępowanie egzekucyjne, gdyż nabywca stał się dłużnikiem rzeczowym, a nieruchomość została ostatecznie zlicytowana. Sąd nie podzielił również argumentów prokuratora dotyczących zerwania kontaktu z siostrą-wierzycielką czy braku działań ugodowych, wskazując na próby spłaty ratalnej i bieżące wpłaty dokonywane przez oskarżoną. W konsekwencji, sąd utrzymał w mocy wyrok uniewinniający w tej części. Jednocześnie, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym kosztów sądowych, obciążając Skarb Państwa wydatkami w części uniewinniającej, zgodnie z art. 630 kpk. Kosztami postępowania odwoławczego również obciążono Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja znamion przestępstwa udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela (art. 300 § 2 kk), zwłaszcza w kontekście zbycia zajętego mienia i braku zamiaru sprawczego.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie zbycie nie miało faktycznego wpływu na zaspokojenie wierzyciela.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zbycie nieruchomości zajętej w postępowaniu egzekucyjnym, obciążonej hipoteką i ostrzeżeniami o egzekucji, stanowi przestępstwo udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela z art. 300 § 2 kk, jeśli nie doprowadziło do faktycznego uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli czynność rozporządzająca zajętym mieniem dłużnika nie miała realnego wpływu na zaspokojenie wierzyciela, brak jest znamienia skutku przestępstwa z art. 300 § 2 kk.
Uzasadnienie
Przestępstwo z art. 300 § 2 kk jest przestępstwem materialnym, wymagającym wykazania zamiaru sprawczego i skutku w postaci udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela. Zbycie nieruchomości obciążonej hipoteką i zajętej w egzekucji, które nie wpłynęło negatywnie na możliwość zaspokojenia wierzyciela (np. poprzez nabycie statusu dłużnika rzeczowego przez nabywcę i późniejszą skuteczną licytację), nie wypełnia znamion tego przestępstwa.
Czy zbycie nieruchomości w celu restrukturyzacji długów i potencjalnej upadłości konsumenckiej, mimo prowadzonej egzekucji komorniczej, może być uznane za działanie w zamiarze udaremnienia zaspokojenia wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wyjaśnienia oskarżonej dotyczące zamiaru restrukturyzacji długów nie zostały zdyskwalifikowane, a działania takie jak próby spłaty ratalnej i bieżące wpłaty wskazują na brak zamiaru pokrzywdzenia wierzyciela.
Uzasadnienie
Przestępstwo z art. 300 § 2 kk jest przestępstwem kierunkowym, wymagającym zamiaru bezpośredniego. Wyjaśnienia oskarżonej o zamiarze restrukturyzacji długów, poparte dowodami takimi jak próby spłaty ratalnej i bieżące wpłaty, nie zostały zdyskwalifikowane. Zerwanie kontaktu z siostrą-wierzycielką nie jest wystarczającym dowodem zamiaru przestępczego.
Kto ponosi koszty sądowe w części uniewinniającej postępowania karnego z oskarżenia publicznego, gdy apelacja prokuratora została uwzględniona tylko w zakresie kosztów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wydatki związane z oskarżeniem w części uniewinniającej lub umarzającej postępowanie ponosi Skarb Państwa.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 630 kpk, w sprawach z oskarżenia publicznego, jeżeli oskarżonego nie skazano za wszystkie zarzucane mu przestępstwa, wydatki związane z oskarżeniem w części uniewinniającej lub umarzającej postępowanie ponosi Skarb Państwa. Sąd Okręgowy uzupełnił wyrok Sądu Rejonowego w tym zakresie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. L. (poprzednio M. ) | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Prokuratura Okręgowa w Poznaniu | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| D. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona/wierzycielka |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | koszty sądowe |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 300 § § 2
Kodeks karny
Przestępstwo materialne wymagające zamiaru sprawczego i skutku w postaci udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela. Zbycie zajętego mienia nie stanowi przestępstwa, jeśli nie miało realnego wpływu na zaspokojenie wierzyciela.
k.p.k. art. 630
Kodeks postępowania karnego
Wydatki w części uniewinniającej lub umarzającej postępowanie ponosi Skarb Państwa.
Pomocnicze
k.p.c. art. 930 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie nieruchomością po jej zajęciu nie ma wpływu na postępowanie egzekucyjne i jest bezskuteczne wobec wierzycieli uczestniczących w postępowaniu.
k.p.c. art. 1025
Kodeks postępowania cywilnego
Określa kolejność zaspokajania wierzycieli uczestniczących w egzekucji.
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji dotycząca błędu w ustaleniach faktycznych.
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
Podstawa zasądzenia kosztów sądowych od skazanego.
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania odwoławczego w przypadku nieuwzględnienia apelacji prokuratora.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zbycie nieruchomości zajętej w egzekucji nie stanowi przestępstwa z art. 300 § 2 kk, jeśli nie spowodowało uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela. • Brak zamiaru sprawczego udaremnienia zaspokojenia wierzyciela, potwierdzony wyjaśnieniami oskarżonej i dowodami na próby restrukturyzacji długów. • Koszty sądowe w części uniewinniającej ponosi Skarb Państwa.
Odrzucone argumenty
Zbycie nieruchomości w trakcie egzekucji było celowym działaniem mającym na celu pokrzywdzenie wierzycielki. • Wyjaśnienia oskarżonej dotyczące zamiaru restrukturyzacji długów nie zostały należycie zweryfikowane.
Godne uwagi sformułowania
Nie każde zatem zbycie zajętego majątku stanowi przestępstwo z art. 300 § 2 kk, a tak wydaje się sądzić, mocno upraszczając problem oskarżyciel publiczny składający apelację w tej sprawie. • Przestępstwo z art. 300 § 2 jest bowiem przestępstwem materialnym. • W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że jeżeli czynność rozporządzająca zajętym mieniem dłużnika nie miała realnego wypływu na zaspokojenie wierzyciela, to nawet gdyby wypełnione były pozostałe znamiona omawianego tu występku (...) brak znamienia skutku w postaci udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela powoduje, że nie można uznać, że doszło do popełnienia przestępstwa określonego w art. 300 § 2.
Skład orzekający
Hanna Bartkowiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela (art. 300 § 2 kk), zwłaszcza w kontekście zbycia zajętego mienia i braku zamiaru sprawczego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie zbycie nie miało faktycznego wpływu na zaspokojenie wierzyciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego przestępstwa przeciwko wierzycielom i jego subtelnych znamion, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Zmiana w zakresie kosztów jest również praktyczna.
“Czy sprzedaż długu to przestępstwo? Sąd wyjaśnia kluczowe znamiona art. 300 kk.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.