IV Ca 136/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej przejścia przez klatkę schodową, która znajduje się na działce nr (...) i stanowi część budynku posadowionego na tej działce, ale jest niezbędna do korzystania z nieruchomości sąsiedniej (działka nr (...)). Wnioskodawcy, jako właściciele nieruchomości władnącej, twierdzili, że korzystają z klatki schodowej od momentu budowy budynku w latach 60. XX wieku, co przekracza wymagany 30-letni okres. Sąd Rejonowy w Chojnicach uwzględnił wniosek, stwierdzając, że służebność została nabyta przez zasiedzenie z dniem 31 grudnia 1988 r., po upływie 20-letniego okresu posiadania w złej wierze. Sąd uznał, że klatka schodowa jest trwałym i widocznym urządzeniem, a korzystanie z niej miało charakter służebności gruntowej, a nie osobistej. Uczestnicy postępowania, H. T. i Z. K., wnieśli apelację, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 292, 352, 296, 304 k.c.) i procesowego (art. 233 § 1 kpc). Kwestionowali charakter służebności, twierdząc, że opierała się ona na nieformalnej umowie lub grzecznościowym zezwoleniu, a także sposób budowy klatki schodowej, sugerując, że nie została ona wspólnie wybudowana przez poprzedników prawnych wnioskodawców. Sąd Okręgowy w Słupsku oddalił apelację. Sąd odwoławczy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował prawo. Potwierdził, że korzystanie z klatki schodowej miało charakter służebności gruntowej, niezbędnej dla zwiększenia użyteczności nieruchomości władnącej, a nie tylko dla zaspokojenia osobistych potrzeb. Sąd odwoławczy odniósł się również do kwestii budowy klatki schodowej, uznając, że materiał dowodowy wskazuje na wspólne jej wzniesienie przez braci S. i A. K., co spełnia przesłanki z art. 292 k.c. w świetle uchwały Sądu Najwyższego III CZP 10/11. W konsekwencji apelacja została oddalona, a uczestnikom postępowania zasądzono zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNabycie służebności gruntowej przez zasiedzenie w przypadku wspólnego budowania trwałego urządzenia (klatki schodowej) oraz rozróżnienie służebności gruntowej od osobistej.
Każda sprawa o zasiedzenie służebności wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego, zwłaszcza w kontekście budowy trwałego urządzenia i charakteru korzystania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy korzystanie z klatki schodowej znajdującej się na jednej nieruchomości przez właścicieli i użytkowników nieruchomości sąsiedniej może prowadzić do nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli klatka schodowa stanowi trwałe i widoczne urządzenie, a korzystanie z niej ma charakter posiadania służebności gruntowej przez wymagany prawem okres.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klatka schodowa jest trwałym i widocznym urządzeniem, a jej charakter i sposób korzystania przez właścicieli nieruchomości władnącej oraz inne osoby przybywające na tę nieruchomość wskazują na służebność gruntową, a nie osobistą. Okres posiadania przekroczył wymagany prawem.
Czy służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie, jeśli trwałe i widoczne urządzenie (klatka schodowa) zostało wzniesione wspólnie przez właścicieli obu nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wspólne wzniesienie trwałego i widocznego urządzenia może spełniać przesłankę z art. 292 k.c. dla zasiedzenia służebności gruntowej.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do uchwały SN III CZP 10/11, wskazując, że ocena zależy od konkretnych okoliczności faktycznych. W tej sprawie materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, wskazywał na wspólne finansowanie i budowę budynku wraz z klatką schodową przez braci, co uzasadniało przyjęcie spełnienia przesłanki z art. 292 k.c.
Czy stosunki między właścicielami sąsiednich nieruchomości dotyczące korzystania z klatki schodowej miały charakter służebności osobistej, która nie podlega zasiedzeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, charakter korzystania z klatki schodowej wskazuje na służebność gruntową, a nie osobistą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przejście przez klatkę schodową jest niezbędne nie tylko dla właścicieli nieruchomości władnącej, ale dla wszystkich osób korzystających z tej części nieruchomości, co świadczy o zwiększeniu użyteczności nieruchomości władnącej, a nie tylko o zaspokojeniu osobistych potrzeb oznaczonej osoby fizycznej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| H. T. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| K. K. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| S. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Z. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
k.c. art. 285 § 1
Kodeks cywilny
Definicja służebności gruntowej jako prawa właściciela nieruchomości władnącej do korzystania z nieruchomości obciążonej w oznaczonym zakresie.
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Możliwość nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie w przypadku posiadania trwałego i widocznego urządzenia.
Pomocnicze
k.c. art. 340
Kodeks cywilny
k.c. art. 352 § 1
Kodeks cywilny
Definicja posiadania służebności.
k.c. art. 296
Kodeks cywilny
Definicja służebności osobistej.
k.c. art. 304
Kodeks cywilny
Służebności osobiste nie podlegają zasiedzeniu.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 520 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzyganie o kosztach w sprawach nieprocesowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klatka schodowa stanowi trwałe i widoczne urządzenie. • Korzystanie z klatki schodowej miało charakter posiadania służebności gruntowej. • Okres posiadania służebności gruntowej przekroczył wymagany prawem czas. • Wspólne wzniesienie trwałego i widocznego urządzenia spełnia przesłankę z art. 292 k.c.
Odrzucone argumenty
Korzystanie z klatki schodowej miało charakter służebności osobistej. • Korzystanie z klatki schodowej opierało się na nieformalnej umowie lub grzecznościowym zezwoleniu. • Klatka schodowa nie została wspólnie wybudowana przez poprzedników prawnych wnioskodawców. • Brak dowodów na posiadanie służebności przez wymagany okres. • Naruszenie prawa procesowego (art. 233 § 1 kpc) przez błędną ocenę dowodów.
Godne uwagi sformułowania
budynek jest częścią składową nieruchomości gruntowej, a ewentualny wpis tego faktu (ujawnienie budynku) we właściwej księdze wieczystej ma charakter deklaratoryjny • od konkretnych okoliczności faktycznych będzie zależała ocena, czy określone dzieło pracy ludzkiej, które może polegać nie tylko na wybudowaniu, ale także na udziale w budowie lub wyremontowaniu urządzenia jest trwałym i widocznym urządzeniem w rozumieniu art. 292 kc
Skład orzekający
Mariusz Struski
przewodniczący
Elżbieta Jaroszewicz
sędzia
Mariola Watemborska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nabycie służebności gruntowej przez zasiedzenie w przypadku wspólnego budowania trwałego urządzenia (klatki schodowej) oraz rozróżnienie służebności gruntowej od osobistej."
Ograniczenia: Każda sprawa o zasiedzenie służebności wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego, zwłaszcza w kontekście budowy trwałego urządzenia i charakteru korzystania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu korzystania z części wspólnych budynków wielorodzinnych i sąsiednich nieruchomości, a także kwestii zasiedzenia służebności, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.
“Czy klatka schodowa na sąsiedniej działce może stać się Twoją własnością? Sąd Okręgowy rozstrzyga sprawę zasiedzenia służebności.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.