Orzeczenie · 2013-04-05

IV Ca 136/13

Sąd
Sąd Okręgowy w Słupsku
Miejsce
Słupsk
Data
2013-04-05
SAOSnieruchomościsłużebności gruntoweWysokaokręgowy
zasiedzeniesłużebność gruntowanieruchomościklatka schodowabudynekwspółwłasnośćgranica działkiprawo rzeczowe

Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej przejścia przez klatkę schodową, która znajduje się na działce nr (...) i stanowi część budynku posadowionego na tej działce, ale jest niezbędna do korzystania z nieruchomości sąsiedniej (działka nr (...)). Wnioskodawcy, jako właściciele nieruchomości władnącej, twierdzili, że korzystają z klatki schodowej od momentu budowy budynku w latach 60. XX wieku, co przekracza wymagany 30-letni okres. Sąd Rejonowy w Chojnicach uwzględnił wniosek, stwierdzając, że służebność została nabyta przez zasiedzenie z dniem 31 grudnia 1988 r., po upływie 20-letniego okresu posiadania w złej wierze. Sąd uznał, że klatka schodowa jest trwałym i widocznym urządzeniem, a korzystanie z niej miało charakter służebności gruntowej, a nie osobistej. Uczestnicy postępowania, H. T. i Z. K., wnieśli apelację, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 292, 352, 296, 304 k.c.) i procesowego (art. 233 § 1 kpc). Kwestionowali charakter służebności, twierdząc, że opierała się ona na nieformalnej umowie lub grzecznościowym zezwoleniu, a także sposób budowy klatki schodowej, sugerując, że nie została ona wspólnie wybudowana przez poprzedników prawnych wnioskodawców. Sąd Okręgowy w Słupsku oddalił apelację. Sąd odwoławczy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował prawo. Potwierdził, że korzystanie z klatki schodowej miało charakter służebności gruntowej, niezbędnej dla zwiększenia użyteczności nieruchomości władnącej, a nie tylko dla zaspokojenia osobistych potrzeb. Sąd odwoławczy odniósł się również do kwestii budowy klatki schodowej, uznając, że materiał dowodowy wskazuje na wspólne jej wzniesienie przez braci S. i A. K., co spełnia przesłanki z art. 292 k.c. w świetle uchwały Sądu Najwyższego III CZP 10/11. W konsekwencji apelacja została oddalona, a uczestnikom postępowania zasądzono zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Nabycie służebności gruntowej przez zasiedzenie w przypadku wspólnego budowania trwałego urządzenia (klatki schodowej) oraz rozróżnienie służebności gruntowej od osobistej.

Ograniczenia stosowania

Każda sprawa o zasiedzenie służebności wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego, zwłaszcza w kontekście budowy trwałego urządzenia i charakteru korzystania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy korzystanie z klatki schodowej znajdującej się na jednej nieruchomości przez właścicieli i użytkowników nieruchomości sąsiedniej może prowadzić do nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli klatka schodowa stanowi trwałe i widoczne urządzenie, a korzystanie z niej ma charakter posiadania służebności gruntowej przez wymagany prawem okres.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że klatka schodowa jest trwałym i widocznym urządzeniem, a jej charakter i sposób korzystania przez właścicieli nieruchomości władnącej oraz inne osoby przybywające na tę nieruchomość wskazują na służebność gruntową, a nie osobistą. Okres posiadania przekroczył wymagany prawem.

Czy służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie, jeśli trwałe i widoczne urządzenie (klatka schodowa) zostało wzniesione wspólnie przez właścicieli obu nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wspólne wzniesienie trwałego i widocznego urządzenia może spełniać przesłankę z art. 292 k.c. dla zasiedzenia służebności gruntowej.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do uchwały SN III CZP 10/11, wskazując, że ocena zależy od konkretnych okoliczności faktycznych. W tej sprawie materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, wskazywał na wspólne finansowanie i budowę budynku wraz z klatką schodową przez braci, co uzasadniało przyjęcie spełnienia przesłanki z art. 292 k.c.

Czy stosunki między właścicielami sąsiednich nieruchomości dotyczące korzystania z klatki schodowej miały charakter służebności osobistej, która nie podlega zasiedzeniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, charakter korzystania z klatki schodowej wskazuje na służebność gruntową, a nie osobistą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przejście przez klatkę schodową jest niezbędne nie tylko dla właścicieli nieruchomości władnącej, ale dla wszystkich osób korzystających z tej części nieruchomości, co świadczy o zwiększeniu użyteczności nieruchomości władnącej, a nie tylko o zaspokojeniu osobistych potrzeb oznaczonej osoby fizycznej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
wnioskodawcy

Strony

NazwaTypRola
K. S.osoba_fizycznawnioskodawca
M. S.osoba_fizycznawnioskodawca
H. T.osoba_fizycznauczestnik postępowania
K. K. (1)osoba_fizycznauczestnik postępowania
S. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Z. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 172

Kodeks cywilny

k.c. art. 285 § 1

Kodeks cywilny

Definicja służebności gruntowej jako prawa właściciela nieruchomości władnącej do korzystania z nieruchomości obciążonej w oznaczonym zakresie.

k.c. art. 292

Kodeks cywilny

Możliwość nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie w przypadku posiadania trwałego i widocznego urządzenia.

Pomocnicze

k.c. art. 340

Kodeks cywilny

k.c. art. 352 § 1

Kodeks cywilny

Definicja posiadania służebności.

k.c. art. 296

Kodeks cywilny

Definicja służebności osobistej.

k.c. art. 304

Kodeks cywilny

Służebności osobiste nie podlegają zasiedzeniu.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzyganie o kosztach w sprawach nieprocesowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Klatka schodowa stanowi trwałe i widoczne urządzenie. • Korzystanie z klatki schodowej miało charakter posiadania służebności gruntowej. • Okres posiadania służebności gruntowej przekroczył wymagany prawem czas. • Wspólne wzniesienie trwałego i widocznego urządzenia spełnia przesłankę z art. 292 k.c.

Odrzucone argumenty

Korzystanie z klatki schodowej miało charakter służebności osobistej. • Korzystanie z klatki schodowej opierało się na nieformalnej umowie lub grzecznościowym zezwoleniu. • Klatka schodowa nie została wspólnie wybudowana przez poprzedników prawnych wnioskodawców. • Brak dowodów na posiadanie służebności przez wymagany okres. • Naruszenie prawa procesowego (art. 233 § 1 kpc) przez błędną ocenę dowodów.

Godne uwagi sformułowania

budynek jest częścią składową nieruchomości gruntowej, a ewentualny wpis tego faktu (ujawnienie budynku) we właściwej księdze wieczystej ma charakter deklaratoryjny • od konkretnych okoliczności faktycznych będzie zależała ocena, czy określone dzieło pracy ludzkiej, które może polegać nie tylko na wybudowaniu, ale także na udziale w budowie lub wyremontowaniu urządzenia jest trwałym i widocznym urządzeniem w rozumieniu art. 292 kc

Skład orzekający

Mariusz Struski

przewodniczący

Elżbieta Jaroszewicz

sędzia

Mariola Watemborska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Nabycie służebności gruntowej przez zasiedzenie w przypadku wspólnego budowania trwałego urządzenia (klatki schodowej) oraz rozróżnienie służebności gruntowej od osobistej."

Ograniczenia: Każda sprawa o zasiedzenie służebności wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego, zwłaszcza w kontekście budowy trwałego urządzenia i charakteru korzystania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu korzystania z części wspólnych budynków wielorodzinnych i sąsiednich nieruchomości, a także kwestii zasiedzenia służebności, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.

Czy klatka schodowa na sąsiedniej działce może stać się Twoją własnością? Sąd Okręgowy rozstrzyga sprawę zasiedzenia służebności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst