Orzeczenie · 2023-01-24

III SAB/Wr 825/22Bezczynność wojewody dolnośląskiego zadośćuczynienie

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2023-01-24
NSAAdministracyjneWysokawsa
bezczynnośćcudzoziemcyzezwolenie na pobytzezwolenie na pracępostępowanie administracyjnesądy administracyjnezasada państwa prawnegozadośćuczynienieterminyWojewoda

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę V.S. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarga została wniesiona w dniu 12 kwietnia 2022 r., po złożeniu wniosku przez stronę w dniu 25 listopada 2019 r. Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Kluczową kwestią była ocena wpływu nowelizacji ustawy o cudzoziemcach z dnia 17 grudnia 2021 r. na sytuację prawną strony. Sąd uznał, że mimo wprowadzenia nowych terminów, ocena bezczynności powinna być dokonana na moment wniesienia skargi, uwzględniając długotrwałą zwłokę organu przed wejściem w życie nowelizacji. Podkreślono, że zasada demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i zasada zaufania obywateli do państwa wymagają, aby prawo nie stawało się pułapką dla obywatela. Sąd uznał, że organ nie dochował należytej staranności, a sprawa mogła być zakończona znacznie szybciej. W związku z tym, że organ wydał decyzję w dniu 2 maja 2022 r., Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do załatwienia sprawy. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., przyznał stronie skarżącej 2500 zł zadośćuczynienia za doznane krzywdy moralne i psychiczne związane z bezczynnością organu, uznając tę kwotę za adekwatną i dyscyplinującą dla organu. Dalszą część skargi oddalono, a o kosztach orzeczono zgodnie z przepisami.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie oceny bezczynności organu w kontekście zmian legislacyjnych oraz zasady państwa prawnego i zaufania obywateli do organów państwa. Podstawa do przyznania zadośćuczynienia za bezczynność.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw o bezczynność organów administracji publicznej, w szczególności w sprawach cudzoziemców.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd administracyjny powinien oceniać bezczynność organu na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku, czy też na podstawie przepisów wprowadzonych nowelizacją po wniesieniu skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd powinien oceniać bezczynność organu na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku, nawet jeśli skarga została wniesiona po wejściu w życie nowelizacji wprowadzającej nowe terminy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zasada demokratycznego państwa prawnego i zasada zaufania obywateli do państwa wymagają oceny działania organu na podstawie stanu prawnego z momentu złożenia wniosku, aby prawo nie stało się pułapką dla obywatela. Nowelizacja nie może niweczyć praw nabytych przez stronę w wyniku długotrwałej bezczynności organu.

Czy długotrwała bezczynność organu w sprawie zezwolenia na pobyt i pracę dla cudzoziemca, trwająca ponad dwa lata od złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, długotrwała bezczynność organu, która nie znajduje racjonalnego uzasadnienia i trwa przez okres znacznie przekraczający ustawowe terminy, stanowi rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zwłoka organu trwająca dwadzieścia sześć miesięcy od złożenia wniosku do podjęcia pierwszej czynności, a następnie kolejne miesiące oczekiwania na decyzję, jest oczywistym naruszeniem obowiązków wynikających z przepisów prawa i podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.

Czy sąd administracyjny może przyznać stronie skarżącej sumę pieniężną zadośćuczynienia za bezczynność organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny może przyznać stronie skarżącej sumę pieniężną na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jako instrument dyscyplinujący organ i formę zadośćuczynienia dla strony.

Uzasadnienie

Przyznana suma pieniężna ma na celu zdyscyplinowanie organu oraz zrekompensowanie stronie negatywnych przeżyć psychicznych i krzywd moralnych związanych z bezczynnością organu i naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Inne
Sąd stwierdził bezczynność Wojewody Dolnośląskiego z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, przyznał stronie 2500 zł zadośćuczynienia i oddalił dalszą część skargi.

Przepisy (23)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może przyznać stronie skarżącej sumę pieniężną.

p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza bezczynność organu.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, że bezczynność organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

k.p.a. art. 35

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw administracyjnych.

k.p.a. art. 36 § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zawiadomienia o zwłoce w załatwieniu sprawy.

k.p.a. art. 12 § 1 i 2

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości postępowania.

u.o.c. art. 112a

Ustawa o cudzoziemcach

Terminy na wydanie decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 50 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 54 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 8

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 9

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 10

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 11

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

Ustawa o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw art. 7 § 1

Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem przepisów przejściowych.

Ustawa o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw art. 13 § 1, 2, 3

W postępowaniach wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy mają zastosowanie nowe przepisy, w tym art. 112a u.o.c., a terminy biegną od nowa lub od dnia wejścia w życie ustawy.

ustawa COVID-19 art. 15 zzs § 10 pkt 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Okres od 14 marca 2020 r. do 24 maja 2020 r. nie był kwalifikowany jako okres bezczynności organu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezczynność organu trwająca ponad dwa lata od złożenia wniosku. • Rażące naruszenie prawa przez organ. • Naruszenie zasady państwa prawnego i zaufania obywateli do organów państwa. • Potrzeba przyznania zadośćuczynienia stronie skarżącej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu o nowelizacji przepisów jako podstawie do oceny bezczynności. • Argumentacja organu o trudnościach kadrowych i organizacyjnych jako usprawiedliwieniu zwłoki.

Godne uwagi sformułowania

nie może stać się swoistą pułapką dla obywatela • nie może umknąć ocenie Sądu to, iż w sprawie z wniosku strony, który wpłynął do organu w dniu 25 listopada 2019 r. organ właściwy do załatwienia sprawy wszczętej tym wnioskiem popadł w zwłokę na wiele miesięcy przed wejściem w życie przepisów nowelizujących ustawę o cudzoziemcach. • nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji podejmuje pierwsze czynności w sprawie z wniosku po ponad dwudziestu sześciu miesiącach • nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa.

Skład orzekający

Anetta Chołuj

przewodniczący-sprawozdawca

Anetta Makowska - Hrycyk

sędzia

Anna Kuczyńska - Szczytkowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie oceny bezczynności organu w kontekście zmian legislacyjnych oraz zasady państwa prawnego i zaufania obywateli do organów państwa. Podstawa do przyznania zadośćuczynienia za bezczynność."

Ograniczenia: Dotyczy spraw o bezczynność organów administracji publicznej, w szczególności w sprawach cudzoziemców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują przepisy przejściowe i jak chronią prawa obywateli przed nadmierną zwłoką organów, nawet w obliczu zmian prawnych. Przyznanie zadośćuczynienia jest istotnym elementem.

“Ponad dwa lata czekania na decyzję? Sąd przyznał 2500 zł zadośćuczynienia za bezczynność urzędnika!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst