Orzeczenie · 2026-06-24

III SAB/Wr 199/26Bezczynność wojewody zezwole na pobyt czasowy 49

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2026-06-24
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytbezczynność organuprawo administracyjneterminyspecustawaKPAWSAWojewoda

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę A. O. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarżąca zarzuciła organowi rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Sąd, analizując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o cudzoziemcach, stwierdził bezczynność organu, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślono zasadę szybkości postępowania administracyjnego oraz specyficzne terminy wynikające z ustawy o cudzoziemcach, które zostały wielokrotnie przekroczone przez organ. Sąd odniósł się również do wątpliwości prawnych dotyczących art. 100d specustawy pomocowej, w tym do pytania prejudycjalnego skierowanego do TSUE oraz odmowy zastosowania tego przepisu przez NSA ze względu na jego niezgodność z Konstytucją RP. W konsekwencji, Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, przyznał skarżącej sumę pieniężną w kwocie 700 zł tytułem zadośćuczynienia za czas oczekiwania oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o bezczynności organu w kontekście specustawy pomocowej, zgodność przepisów z Konstytucją RP i prawem UE, możliwość zasądzenia zadośćuczynienia za bezczynność.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przedłużaniem terminów w sprawach cudzoziemców na mocy specustawy pomocowej. Wątpliwości prawne dotyczące art. 100d specustawy mogą być przedmiotem dalszych rozstrzygnięć.

Zagadnienia prawne (2)

Czy bezczynność organu w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy, wynikająca z wielokrotnego przedłużania terminów na mocy specustawy, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bezczynność organu w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy, wynikająca z wielokrotnego przedłużania terminów na mocy specustawy, stanowi rażące naruszenie prawa, zwłaszcza gdy organ nie podjął żadnych działań przez ponad 9 miesięcy od złożenia wniosku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wielokrotne przekroczenie ustawowych terminów załatwienia sprawy, bez racjonalnego uzasadnienia i przy braku niezależnych od organu okoliczności, nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Podkreślono, że prawo do terminowego załatwienia sprawy jest fundamentalne, a jego naruszenie, zwłaszcza w kontekście wątpliwości co do zgodności przepisów specustawy z Konstytucją RP, uzasadnia stwierdzenie rażącej bezczynności.

Czy przepisy specustawy pomocowej, zawieszające biegi terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy, są zgodne z Konstytucją RP i prawem UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Istnieją poważne wątpliwości co do zgodności przepisów specustawy pomocowej (art. 100d) z Konstytucją RP (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3) oraz prawem UE (zasady państwa prawnego, proporcjonalności, pierwszeństwa prawa UE, prawa do dobrej administracji). Naczelny Sąd Administracyjny odmawia stosowania tych przepisów, uznając je za oczywiste sprzeczne z Konstytucją.

Uzasadnienie

Sąd przywołał postanowienie WSA w Gliwicach o skierowaniu pytania prejudycjalnego do TSUE oraz stanowisko NSA, który odmawia zastosowania art. 100d specustawy, uznając jego niezgodność z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. Wskazano, że długotrwałe i wielokrotnie przedłużane zawieszenie terminów narusza prawo do sprawiedliwego i niezwłocznego rozpatrzenia sprawy, co jest niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono bezwzględną nieważność
Sąd stwierdził bezczynność Wojewody Dolnośląskiego z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 60 dni.

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja bezczynności organu jako brak załatwienia sprawy w ustawowym terminie.

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna dla stwierdzenia bezczynności i zobowiązania organu.

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola sądowa nad bezczynnością organów administracji.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie bezczynności i zobowiązanie organu do działania.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez bezczynność.

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie sumy pieniężnej w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości.

specustawa pomocowa art. 100c

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis dotyczący zawieszenia biegu terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt.

specustawa pomocowa art. 100d

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis określający okres zawieszenia biegu terminów i wyłączający stosowanie przepisów o bezczynności organu.

specustawa pomocowa art. 112a § 1 i 2

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Termin załatwiania spraw dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy (60 dni).

Pomocnicze

k.p.a. art. 12 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 35 § 1-3

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, z określeniem terminów.

k.p.a. art. 36 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zawiadomienia strony o przyczynach zwłoki i nowym terminie.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym w przypadku skargi na bezczynność.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie praw i wolności tylko w uzasadnionych przypadkach i w sposób proporcjonalny.

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do ochrony sądowej przed działaniami administracji publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. • Przekroczenie terminów do załatwienia sprawy miało charakter rażącego naruszenia prawa. • Przepisy specustawy pomocowej, zawieszające biegi terminów, budzą wątpliwości co do zgodności z Konstytucją RP i prawem UE.

Odrzucone argumenty

Organ wniósł o oddalenie skargi, powołując się na przepisy specustawy pomocowej.

Godne uwagi sformułowania

bezczynność Wojewody Dolnośląskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa • nie można budzić wątpliwości, że negatywne odczucia strony związane z bezczynnością organu lub przewlekłym prowadzeniem postępowania są szczególnie dotkliwe w sytuacji, gdy bezczynność lub przewlekłość przybiera postać kwalifikowaną • rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 specustawy [...] w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości, bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu.

Skład orzekający

Katarzyna Borońska

przewodniczący

Kamila Paszowska-Wojnar

sprawozdawca

Anna Kuczyńska-Szczytkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o bezczynności organu w kontekście specustawy pomocowej, zgodność przepisów z Konstytucją RP i prawem UE, możliwość zasądzenia zadośćuczynienia za bezczynność."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przedłużaniem terminów w sprawach cudzoziemców na mocy specustawy pomocowej. Wątpliwości prawne dotyczące art. 100d specustawy mogą być przedmiotem dalszych rozstrzygnięć.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do sądu i terminowością działania administracji publicznej, szczególnie w kontekście przepisów specustawy pomocowej i ich zgodności z Konstytucją RP. Wątpliwości prawne podnoszone przez NSA nadają jej wysoki walor praktyczny i teoretyczny.

“Prawo do sądu kontra specustawa: Czy administracja może bez końca zwlekać z decyzjami?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst