III SAB/Gl 509/25Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt czasowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi D. S. była bezczynność Wojewody Śląskiego w rozpatrzeniu wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu świadczenia pracy. Skarżący złożył wniosek 29 maja 2024 r. i po otrzymaniu ponagleń, które pozostały bez odpowiedzi, wniósł skargę na bezczynność organu. Pełnomocnik skarżącego argumentował, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w szczególności art. 100c i 100d, nie powinny ograniczać prawa do terminowego rozpatrzenia wniosku przez organy, a ich stosowanie w obecnej sytuacji narusza Konstytucję RP. Wojewoda Śląski w odpowiedzi na skargę powołał się na przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które zawieszają bieg terminów załatwiania spraw dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców do 30 września 2025 r., wskazując na dużą liczbę wniosków i dodatkowe obowiązki jako przyczyny opóźnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał, że przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające bieg terminów, nie mogą naruszać prawa do sądu gwarantowanego przez Konstytucję RP. Sąd podkreślił, że wielokrotne przedłużanie tych przepisów, które miały charakter epizodyczny, prowadzi do stałego ograniczenia praw i jest sprzeczne z zasadą pewności prawa. W związku z tym, sąd odmówił zastosowania przepisu przedłużającego zawieszenie terminów po 30 czerwca 2024 r., uznając go za niezgodny z Konstytucją RP. Sąd stwierdził, że termin 60 dni na rozpatrzenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, określony w art. 112a ustawy o cudzoziemcach, upłynął bezskutecznie, co oznacza bezczynność organu. Jednakże, biorąc pod uwagę wyjaśnienia organu dotyczące przyczyn opóźnień, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. W konsekwencji, sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 60 dni od zwrotu akt, stwierdził bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaStosowanie przepisów zawieszających biegi terminów w sprawach administracyjnych w kontekście prawa do sądu i zasady pewności prawa. Interpretacja przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w zakresie zawieszenia terminów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami. Ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna dla każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców, mogą być stosowane w sposób ograniczający prawo do sądu gwarantowane przez Konstytucję RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te, jeśli prowadzą do nieuzasadnionego ograniczenia prawa do sądu, nie mogą być stosowane, zwłaszcza gdy ich epizodyczny charakter został wielokrotnie przedłużony, co narusza konstytucyjną zasadę pewności prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wielokrotne przedłużanie przepisów zawieszających terminy załatwiania spraw administracyjnych, które miały charakter epizodyczny i były związane z sytuacją kryzysową, prowadzi do stałego ograniczenia prawa do sądu i narusza zasadę pewności prawa. Odmówiono zastosowania przepisu przedłużającego zawieszenie terminów po 30 czerwca 2024 r. jako niezgodnego z Konstytucją RP.
Czy Wojewoda Śląski pozostawał w bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu świadczenia pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda pozostawał w bezczynności, ponieważ termin 60 dni na rozpatrzenie wniosku upłynął bezskutecznie, a organ nie podjął czynności zmierzających do załatwienia sprawy ani nie skorzystał z możliwości przedłużenia terminu zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że mimo zawieszenia biegu terminów wynikającego z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy do 30 czerwca 2024 r., termin 60 dni na rozpatrzenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy upłynął bezskutecznie. Organ nie zawiadomił strony o przyczynach zwłoki ani nie wskazał nowego terminu, co stanowi naruszenie przepisów k.p.a.
Czy stwierdzona bezczynność Wojewody Śląskiego stanowiła rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, pomimo przekroczenia terminu załatwienia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że bezczynność organu nie była nacechowana złą wolą ani lekceważeniem obowiązków procesowych, a opisane przez Wojewodę przyczyny opóźnień, choć nie usprawiedliwiały bezczynności, nie pozwalały na uznanie jej za rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (20)
Główne
u.o.c. art. 112a
Ustawa o cudzoziemcach
Określa 60-dniowy termin na wydanie decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, który biegnie od dnia zaistnienia ostatniego ze zdarzeń wskazanych w przepisie.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Pomocnicze
u.p.o.p.U. art. 100c
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis zawieszający bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców, stosowany do 31 grudnia 2022 r.
u.p.o.p.U. art. 100d
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis przedłużający zawieszenie biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców, stosowany pierwotnie do 24 sierpnia 2023 r., następnie do 4 marca 2024 r., do 30 czerwca 2024 r., a ostatecznie do 30 września 2025 r. Sąd uznał jego stosowanie po 30 czerwca 2024 r. za niezgodne z Konstytucją RP.
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa ogólne terminy załatwiania spraw administracyjnych.
k.p.a. art. 36 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Nakłada na organ obowiązek zawiadomienia strony o przyczynach zwłoki i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 37 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje bezczynność jako niezakończenie sprawy w terminie.
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy sytuacji, gdy żądanie strony nie spełnia wymagań określonych w przepisach prawa.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, w tym kontrolę bezczynności organów.
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Definiuje rażące naruszenie prawa w kontekście bezczynności organu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zasądzenie kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasady zwrotu kosztów postępowania.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa zasady ograniczania praw i wolności konstytucyjnych.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Stanowi o zasadach demokratycznego państwa prawnego i pewności prawa.
Konstytucja RP art. 77 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do dochodzenia roszczeń.
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa zasadę kontroli sądowej nad działalnością administracji publicznej.
KPP art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Gwarantuje prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszające biegi terminów nie mogą naruszać prawa do sądu gwarantowanego przez Konstytucję RP. • Wielokrotne przedłużanie przepisów epizodycznych prowadzi do stałego ograniczenia praw i narusza zasadę pewności prawa. • Bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy nastąpiła po upływie terminu 60 dni, mimo zawieszenia biegu terminów do 30 czerwca 2024 r.
Odrzucone argumenty
Argument organu, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy zawiesza biegi terminów do 30 września 2025 r. i tym samym organ nie pozostaje w bezczynności. • Argument organu, że duża liczba wniosków i dodatkowe obowiązki usprawiedliwiają opóźnienia w rozpatrywaniu spraw.
Godne uwagi sformułowania
Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko 'szczególne' (dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności), lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. • Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa.
Skład orzekający
Beata Machcińska
przewodniczący sprawozdawca
Adam Gołuch
sędzia
Adam Pawlyta
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów zawieszających biegi terminów w sprawach administracyjnych w kontekście prawa do sądu i zasady pewności prawa. Interpretacja przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w zakresie zawieszenia terminów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami. Ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna dla każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego - prawa do sądu w kontekście przepisów administracyjnych, które miały charakter tymczasowy, ale były wielokrotnie przedłużane. Pokazuje konflikt między potrzebą sprawnego działania administracji w sytuacjach kryzysowych a gwarancjami konstytucyjnymi dla obywateli.
“Prawo do sądu kontra biurokracja: Czy przepisy 'specustawy' mogą blokować dostęp do wymiaru sprawiedliwości?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.