III SAB/GL 307/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę obywatela Ukrainy M. L. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie zatrudniania cudzoziemców, a konkretnie w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania aktu, stwierdzenie bezczynności, przyznanie sumy pieniężnej, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i zasądzenie kosztów. Podniósł, że jego wniosek z października 2022 r. nie został rozpoznany mimo ponaglenia, a termin 60 dni na jego załatwienie (art. 112a ustawy o cudzoziemcach) dawno upłynął. Zarzucił naruszenie Konstytucji i międzynarodowych praw człowieka. Wojewoda Śląski wniósł o oddalenie skargi, powołując się na art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który stanowi lex specialis i zawiesza bieg terminów. Argumentował, że wniosek skarżącego obarczony jest brakami formalnymi, a termin do załatwienia sprawy nie rozpoczął biegu. Wskazał również na dużą liczbę wniosków i obciążenie pracą. Sąd uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że skarżący przybył do Polski przed wybuchem wojny, co wyklucza zastosowanie specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Wobec tego zastosowanie ma ustawa o cudzoziemcach, a termin 60 dni na wydanie decyzji (art. 112a) powinien rozpocząć bieg od dnia złożenia wniosku. Sąd uznał, że art. 112a ust. 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach stanowi błędną implementację Dyrektywy 2011/98/UE i narusza prawo do dobrej administracji (art. 41 Karty Praw Podstawowych) oraz prawo do skutecznego środka prawnego (art. 47 KPP). Podkreślono, że bezczynność organu trwała ponad rok i była rażąca. Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni, oddalił żądanie przyznania sumy pieniężnej i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących terminów załatwiania wniosków o zezwolenia na pobyt czasowy i pracę przez cudzoziemców, w szczególności w kontekście stosowania ustawy o cudzoziemcach i specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, a także zgodności krajowych przepisów z prawem UE.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego, który przybył do Polski przed wybuchem wojny na Ukrainie. Interpretacja przepisów o terminach może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych i zmian legislacyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepis art. 112a ustawy o cudzoziemcach, który odracza bieg terminu do załatwienia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy do momentu spełnienia określonych warunków, jest zgodny z prawem UE i polskim porządkiem prawnym, w szczególności z prawem do dobrej administracji i skutecznego środka prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 112a ust. 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach stanowi błędną implementację Dyrektywy 2011/98/UE i narusza prawo do dobrej administracji (art. 41 KPP) oraz prawo do skutecznego środka prawnego (art. 47 KPP). Termin do załatwienia sprawy powinien rozpocząć bieg z dniem złożenia wniosku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 112a ustawy o cudzoziemcach odwraca zasady postępowania administracyjnego, pozwalając organowi na dowolne dysponowanie terminem załatwienia sprawy. Podkreślono, że przepisy te naruszają prawo do dobrej administracji i skutecznego środka prawnego, a także stanowią błędną implementację dyrektywy UE, która przewiduje maksymalny termin 4 miesięcy od złożenia wniosku.
Czy obywatel Ukrainy, który przybył do Polski przed wybuchem wojny, podlega przepisom ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mają zastosowanie tylko do osób, które przybywają lub pozostają na terytorium Polski w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. W przypadku skarżącego, który przybył przed wojną, zastosowanie ma wyłącznie ustawa o cudzoziemcach.
Uzasadnienie
Tytuł i zakres przedmiotowy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy jasno wskazują, że dotyczy ona pomocy obywatelom Ukrainy przybywającym w związku z konfliktem zbrojnym. Skoro skarżący przybył do Polski przed wybuchem wojny, nie spełnia tego warunku.
Czy bezczynność organu w załatwieniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, trwająca ponad rok, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność organu trwająca ponad rok, bez żadnej obiektywnej i racjonalnej przyczyny, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przekroczenie ustawowych terminów załatwienia sprawy musi być znaczne i niezaprzeczalne, a opóźnienie musi być oczywiście pozbawione racjonalnego uzasadnienia. W tym przypadku, brak działań organu przez ponad rok i cztery miesiące uzasadnia kwalifikację jako rażące naruszenie prawa.
Przepisy (27)
Główne
u.o.c. art. 112a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Termin do załatwienia sprawy rozpoczyna bieg od dnia złożenia wniosku, a nie od momentu spełnienia zdarzeń wskazanych w ust. 2, co stanowi błędną implementację dyrektywy UE.
u.o.c. art. 112a § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 112a § ust. 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Przepis ten odwraca zasady postępowania administracyjnego i narusza prawo do dobrej administracji.
u.o.c. art. 112a § ust. 3
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Przepis ten odwraca zasady postępowania administracyjnego i narusza prawo do dobrej administracji.
u.o.c. art. 112a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Dodany przez art. 1 pkt 13 ustawy z 17 grudnia 2021 r. (Dz.U. z 2022r., poz. 91).
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § par.1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności.
u.p.o.u. art. 100d § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Organ powołał się na ten przepis, ale sąd uznał go za nie mający zastosowania.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Pomocnicze
u.o.c. art. 106 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 106 § ust. 2a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
p.p.s.a. art. 154 § § 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 64 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.o.u. art. 100d § ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Konst. art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. art. 77 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niesłuszne zastosowanie przez organ specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. • Naruszenie prawa do dobrej administracji i skutecznego środka prawnego przez art. 112a ustawy o cudzoziemcach. • Bezczynność organu trwająca ponad rok, bez uzasadnienia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu o zawieszeniu biegu terminów na podstawie specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. • Argumentacja organu o braku rozpoczęcia biegu terminu z powodu braków formalnych wniosku.
Godne uwagi sformułowania
organ wychodzi z roli służebnej w stosunku do obywatela i przechodzi na pozycję dysponenta całego postępowania, który przystąpi do załatwienia sprawy, kiedy zechce. • Trudno mówić o rzeczywistym, a nie iluzorycznym prawie do sądu, kiedy strona znajduje się w swoistym pacie. • brak karty pobytu rodzi dla cudzoziemców daleko idące konsekwencje, gdyż nie mogą oni zrobić prawa jazdy, zarejestrować samochodu lub uzyskać zgody na wykonywanie zawodu regulowanego np. lekarza lub pielęgniarki. • bez żadnej obiektywnej i racjonalnej przyczyny nic się w niej nie dzieje przez rok i 4 miesiące.
Skład orzekający
Anna Apollo
przewodniczący
Adam Gołuch
sędzia
Magdalena Jankiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów załatwiania wniosków o zezwolenia na pobyt czasowy i pracę przez cudzoziemców, w szczególności w kontekście stosowania ustawy o cudzoziemcach i specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, a także zgodności krajowych przepisów z prawem UE."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego, który przybył do Polski przed wybuchem wojny na Ukrainie. Interpretacja przepisów o terminach może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych i zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami cudzoziemców i funkcjonowaniem administracji publicznej, a także pokazuje konflikt między polskim prawem a prawem UE. Jest to przykład, jak błędna implementacja dyrektyw może prowadzić do naruszenia praw jednostki.
“Cudzoziemcy czekają latami na decyzje. Sąd: Polska źle wdrożyła prawo UE!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.