III SAB/Gl 182/25Bezczynność sądu dostęp do akt karnych kpk vs u d i p
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący S.S. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w K. o udostępnienie informacji publicznej w postaci wyroków z uzasadnieniami, protokołów rozpraw oraz apelacji z dwóch spraw wykroczeniowych rozpoznanych w II instancji. Organ, pismem z 22 kwietnia 2025 r., udzielił jedynie sygnatur akt spraw, a w pozostałym zakresie odmówił udostępnienia dokumentów, powołując się na art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) oraz art. 156 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.). Organ argumentował, że przepisy k.p.k. kompleksowo regulują dostęp do akt spraw karnych i są przepisami szczególnymi, które wyłączają stosowanie u.d.i.p. Wniosek został przekazany do rozpoznania w trybie art. 156 k.p.k. Skarżący złożył skargę na bezczynność, zarzucając naruszenie art. 19 ust. 2 MPPOIP, art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W skardze domagał się stwierdzenia bezczynności, zobowiązania organu do udostępnienia dokumentów, wymierzenia grzywny i zasądzenia kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że Prezes Sądu Okręgowego jest organem zobowiązanym do stosowania u.d.i.p. Jednakże, zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznych. Sąd, powołując się na uchwałę NSA z 9 grudnia 2013 r. (I OPS 7/13), stwierdził, że przepisy k.p.k. (w tym art. 156 § 1, 5 i 5a) dotyczące dostępu do akt spraw sądowych są przepisami szczególnymi w stosunku do u.d.i.p. i wyłączają jej stosowanie, nawet jeśli dokumenty te stanowią informację publiczną. Organ prawidłowo zinterpretował wniosek jako żądanie dostępu do akt sprawy, a nie do pojedynczych dokumentów. Ponieważ dostęp do akt spraw wykroczeniowych jest regulowany przez k.p.k., organ nie pozostawał w bezczynności w rozumieniu u.d.i.p., a jego działania (udzielenie sygnatur i przekazanie wniosku do rozpoznania w trybie k.p.k.) były zgodne z prawem. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania przepisów szczególnych (k.p.k.) zamiast ustawy o dostępie do informacji publicznej w przypadku wniosków o udostępnienie akt spraw sądowych.
Dotyczy spraw, gdzie żądane dokumenty znajdują się w aktach spraw sądowych i ich udostępnienie jest regulowane przez przepisy proceduralne (np. k.p.k., k.p.c.).
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o udostępnienie dokumentów z akt sprawy karnej (wyroków, protokołów, apelacji) powinien być rozpatrywany na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też przepisy Kodeksu postępowania karnego stanowią przepis szczególny wyłączający jej stosowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy Kodeksu postępowania karnego (w tym art. 156 k.p.k.) dotyczące dostępu do akt spraw sądowych są przepisami szczególnymi w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej i wyłączają jej stosowanie, nawet jeśli dokumenty te stanowią informację publiczną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej pozwala na stosowanie przepisów innych ustaw, które określają odmienne zasady dostępu do informacji. Przepisy k.p.k. regulujące dostęp do akt spraw sądowych są takimi przepisami szczególnymi, co potwierdza orzecznictwo NSA. W związku z tym, organ prawidłowo postąpił, przekazując wniosek do rozpoznania w trybie k.p.k., a nie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Czy organ pozostaje w bezczynności, jeśli wniosek o udostępnienie informacji publicznej, której dotyczy, powinien być rozpatrzony na podstawie przepisów szczególnych (np. k.p.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli w terminie 14 dni od złożenia wniosku udzieli odpowiedzi lub wskaże inny tryb postępowania zgodny z prawem.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek w terminie (udostępnił sygnatury) i poinformował o przekazaniu wniosku do rozpoznania w trybie art. 156 k.p.k. Działania te mieszczą się w ramach ustawowych terminów i nie świadczą o bezczynności organu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie ustawy.
u.d.i.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek.
k.p.k. art. 156 § ust. 1
Kodeks postępowania karnego
Stronom, obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej i daje możność sporządzenia z nich odpisów. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępniane również innym osobom.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 14 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 23
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
k.p.k. art. 156 § ust. 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 156 § ust. 5a
Kodeks postępowania karnego
p.p.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36
Kodeks postępowania administracyjnego
MPPOIP art. 19 § ust. 2
Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy k.p.k. dotyczące dostępu do akt spraw sądowych są przepisami szczególnymi w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej i wyłączają jej stosowanie. • Organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli w terminie udzieli odpowiedzi lub wskaże inny właściwy tryb postępowania.
Odrzucone argumenty
Organ pozostaje w bezczynności, ponieważ nie udostępnił żądanych dokumentów i nie wydał decyzji odmownej. • Dostęp do dokumentów z akt sprawy powinien być udzielony na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie k.p.k. • Naruszenie art. 19 ust. 2 MPPOIP, art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Godne uwagi sformułowania
przepisy te są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. • Oznacza to, że organ prawidłowo zinterpretował żądanie wniosku jako dostępu w trybie informacji publicznej do akt sprawy (tu: wykroczeniowej), a nie żądanie dostępu do ściśle określonego dokumentu. • Przepisy k.p.k., które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt, w tym także do poszczególnych dokumentów w nich zawartych – wyłączają w tym zakresie stosowanie trybu i formy z u.d.i.p.
Skład orzekający
Krzysztof Wujek
przewodniczący
Adam Gołuch
sędzia
Adam Pawlyta
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania przepisów szczególnych (k.p.k.) zamiast ustawy o dostępie do informacji publicznej w przypadku wniosków o udostępnienie akt spraw sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie żądane dokumenty znajdują się w aktach spraw sądowych i ich udostępnienie jest regulowane przez przepisy proceduralne (np. k.p.k., k.p.c.).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między dwoma trybami dostępu do informacji: ogólnym (ustawa o dostępie do informacji publicznej) a szczególnym (Kodeks postępowania karnego). Jest to częsty problem praktyczny dla prawników i obywateli.
“Ustawa o dostępie do informacji publicznej czy Kodeks postępowania karnego? Który tryb obowiązuje przy wniosku o akta sprawy sądowej?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.