III SAB/Gd 68/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuS. K., obywatel Białorusi, złożył skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o cudzoziemcach poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy. Wojewoda Pomorski wniósł o oddalenie skargi, powołując się na przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które jego zdaniem zawieszają biegi terminów dla wszystkich cudzoziemców w okresie od 15 kwietnia 2022 r. do 30 września 2025 r. Sąd, analizując przepisy i orzecznictwo, w tym wyrok NSA II OSK 2362/23, odrzucił argumentację Wojewody. Sąd uznał, że przepisy te dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym, a ich rozciąganie na wszystkich cudzoziemców jest niezgodne z Konstytucją RP i prawem UE. W związku z tym, sąd zobowiązał Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 30 dni, stwierdził bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa, przyznał skarżącemu sumę pieniężną w wysokości 500 zł tytułem zadośćuczynienia oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów specustawy ukraińskiej w kontekście ich zastosowania do wszystkich cudzoziemców oraz ocena bezczynności organów administracji publicznej w sprawach pobytowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych spraw pobytowych, jeśli nie wystąpią podobne przepisy zawieszające terminy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zawieszające biegi terminów w postępowaniach administracyjnych, dotyczą wszystkich cudzoziemców, czy wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. Nie dotyczą one innych cudzoziemców, w tym obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski przed dniem 24 lutego 2022 r.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykładnia językowa i systemowa przepisów, a także cel ich wprowadzenia, wskazują na ograniczone zastosowanie tych przepisów do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem. Rozciąganie ich na wszystkich cudzoziemców byłoby niezgodne z Konstytucją RP i prawem UE, a także prowadziłoby do utrwalania niewydolności administracji.
Czy bezczynność organu administracji publicznej w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, trwająca ponad ustawowe terminy, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność organu administracji publicznej w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, która znacznie przekracza ustawowe terminy i nie jest usprawiedliwiona obiektywnymi przyczynami, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie rozpoznał wniosku skarżącego w ustawowym terminie, a podane przez organ problemy organizacyjne nie usprawiedliwiają tak długiego opóźnienia. Zachowanie organu podważa zaufanie jednostki do administracji publicznej.
Czy sąd administracyjny może zobowiązać organ do rozpoznania wniosku, stwierdzić bezczynność z rażącym naruszeniem prawa i zasądzić sumę pieniężną oraz koszty postępowania w przypadku bezczynności organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny ma takie uprawnienia na mocy przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uzasadnienie
Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Wojewodę do rozpoznania wniosku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził bezczynność z rażącym naruszeniem prawa, a na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznał skarżącemu sumę pieniężną i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przepisy (21)
Główne
u.o.c. art. 112a § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Decyzja w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.
p.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności w określonym terminie, stwierdza bezczynność lub przewlekłość.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną.
Pomocnicze
ustawa pomocowa art. 100c
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepisy te dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym, a nie wszystkich cudzoziemców.
ustawa pomocowa art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepisy te dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym, a nie wszystkich cudzoziemców.
u.o.c. art. 112a § ust. 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określa moment rozpoczęcia biegu terminu na załatwienie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy.
k.p.a. art. 12 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 35 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 35 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw administracyjnych.
k.p.a. art. 36 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie.
k.p.a. art. 37 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności i przewlekłości postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymóg wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi.
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym w przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłość.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym, a nie wszystkich cudzoziemców. • Bezczynność organu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, trwająca ponad ustawowe terminy, stanowi rażące naruszenie prawa.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Wojewody Pomorskiego, że przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszają biegi terminów dla wszystkich cudzoziemców.
Godne uwagi sformułowania
nie stosuje się przepisów o bezczynności organów • nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności • nie można uznać tego rodzaju regulacji za zgodne z zasadą Rzeczypospolitej Polskiej jako państwa prawnego • ochrona sądowa czysto iluzoryczną • rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty.
Skład orzekający
Jolanta Sudoł
przewodniczący sprawozdawca
Janina Guść
sędzia
Adam Osik
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy ukraińskiej w kontekście ich zastosowania do wszystkich cudzoziemców oraz ocena bezczynności organów administracji publicznej w sprawach pobytowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych spraw pobytowych, jeśli nie wystąpią podobne przepisy zawieszające terminy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów specustawy ukraińskiej i ich wpływu na prawa cudzoziemców, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób i budzi wątpliwości prawne.
“Czy przepisy pomocowe dla Ukraińców zamykają drogę do sądu innym cudzoziemcom? WSA w Gdańsku odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.