III SAB/Gd 382/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący, obywatel Ukrainy, złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w dniu 3 lutego 2025 r. Wniosek został złożony osobiście, a organ potwierdził brak braków formalnych i uiszczenie opłaty. Pomimo upływu ustawowych terminów, Wojewoda Pomorski nie rozpoznał wniosku, co skłoniło skarżącego do złożenia skargi na bezczynność. Wojewoda Pomorski w odpowiedzi na skargę powołał się na przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, twierdząc, że zawieszają one bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt. Sąd uznał jednak, że te przepisy nie mają zastosowania do skarżącego, który przybył do Polski przed 24 lutego 2022 r. i nie korzysta z ochrony czasowej przewidzianej dla osób uciekających przed wojną. Sąd podkreślił, że przepisy te dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski w związku z działaniami wojennymi. Ponadto, sąd powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które stwierdza, że przedłużanie stosowania art. 100d ustawy o pomocy po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. W związku z tym, sąd stwierdził bezczynność Wojewody Pomorskiego, uznał ją za rażące naruszenie prawa i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 30 dni, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów specustawy ukraińskiej w kontekście prawa do sądu i bezczynności organów administracji, zwłaszcza w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt dla cudzoziemców przybyłych do Polski przed 24 lutego 2022 r.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów specustawy ukraińskiej. Wartość precedensowa może być ograniczona przez przyszłe zmiany legislacyjne lub odmienną interpretację przepisów przez inne sądy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt, mają zastosowanie do obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski przed 24 lutego 2022 r. i nie korzystają z ochrony czasowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski w związku z działaniami wojennymi. Nie mają zastosowania do innych cudzoziemców, w tym obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski przed datą agresji.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wykładni językowej i systemowej art. 1 ustawy o pomocy, wskazując, że jej celem jest regulacja pobytu obywateli Ukrainy przybyłych w związku z wojną. Dodatkowo, sąd powołał się na orzecznictwo NSA, które podkreśla epizodyczny charakter tych przepisów i ich niezgodność z prawem do sądu po określonym terminie.
Czy bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, spowodowana błędną interpretacją przepisów specustawy ukraińskiej, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w okolicznościach sprawy, gdzie organ przez ponad 9 miesięcy nie rozpoznał wniosku, mimo braku obiektywnych przeszkód i błędnego stosowania przepisów, bezczynność została uznana za rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że opóźnienie organu było znaczne, uporczywe i nieuzasadnione, zwłaszcza że organ nie podjął działań przez długi okres, a wezwanie do uzupełnienia dokumentów nastąpiło po znacznym czasie i po złożeniu skargi. Brak aktywności organu i przekroczenie terminów w sposób rażący naruszyło zasady demokratycznego państwa prawa.
Czy przedłużanie stosowania przepisów art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy po 30 czerwca 2024 r. jest zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą prawa do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dalsze przedłużanie stosowania tych przepisów po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że nadzwyczajne okoliczności uzasadniające wprowadzenie tych przepisów już nie istniały, a wielokrotne przedłużanie ich obowiązywania prowadzi do stałego ograniczenia prawa do sądu, co jest niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawnym.
Przepisy (23)
Główne
u.c. art. 112a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
k.p.a. art. 37 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.c. art. 109
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
ustawa o pomocy art. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa o pomocy art. 100c
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa o pomocy art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § ust. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie mają zastosowania do skarżącego, który przybył do Polski przed 24 lutego 2022 r. • Przedłużanie stosowania przepisów art. 100d ustawy o pomocy po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z Konstytucją RP. • Organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. • Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Wojewody Pomorskiego oparta na przepisach art. 100c i 100d ustawy o pomocy, mających zawieszać bieg terminów załatwiania spraw.
Godne uwagi sformułowania
nie są przedmiotem tych regulacji uprawnienia i obowiązki innych cudzoziemców niż obywateli Ukrainy przybyłych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi • brak jest podstaw do rozciągania mocy obowiązującej szczególnego przepisu art. 100c specustawy na inne postępowania w sprawach cudzoziemców • czasowe ograniczenie prawa do sądu było uzasadnione sytuacją kryzysową (...) ale konieczne jest, aby (...) oceny zostały poczynione z uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności aktualnych na dzień oceny • po czwartym przedłużeniu obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy - po dniu 30 czerwca 2024 r. zachodzi sprzeczność art. 100d ustawy o pomocy z konstytucyjną zasadą prawa do sądu • nie można tym samym aprobować wzywania do przedłożenia wymaganych dokumentów w późniejszym okresie, a zwłaszcza po upływie terminu 60 dni przewidzianego na wydanie decyzji.
Skład orzekający
Paweł Mierzejewski
przewodniczący
Janina Guść
członek
Maja Pietrasik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy ukraińskiej w kontekście prawa do sądu i bezczynności organów administracji, zwłaszcza w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt dla cudzoziemców przybyłych do Polski przed 24 lutego 2022 r."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów specustawy ukraińskiej. Wartość precedensowa może być ograniczona przez przyszłe zmiany legislacyjne lub odmienną interpretację przepisów przez inne sądy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do sądu i bezczynnością organów administracji w kontekście specustawy ukraińskiej. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy mające na celu ułatwienie pobytu cudzoziemcom, ale jednocześnie chronią konstytucyjne prawa obywateli.
“Czy przepisy pomocowe dla Ukraińców pozbawiają prawa do sądu? WSA w Gdańsku odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.