III SAB/Gd 317/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca, obywatelka Białorusi przebywająca w Polsce od 2019 roku, złożyła skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia jej zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Wniosek został złożony 8 sierpnia 2024 r. i od tego czasu organ nie wydał decyzji, mimo ponagleń ze strony skarżącej. Wojewoda Pomorski powołał się na przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c i 100d), które miały zawieszać bieg terminów w sprawach cudzoziemców w okresie od 15 kwietnia 2022 r. do 30 września 2025 r. Sąd uznał jednak, że przepisy te dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym i nie mogą być stosowane wobec innych cudzoziemców. Sąd podkreślił, że wielokrotne przedłużanie okresu zawieszenia terminów, zwłaszcza po upływie ponad trzech lat od agresji na Ukrainę, narusza konstytucyjne prawo do sądu i zasadę państwa prawnego. Sąd odwołał się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uznał, że po 30 czerwca 2024 r. przepisy te stały się niezgodne z Konstytucją. W związku z tym, sąd zobowiązał Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 30 dni, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz przyznał skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1000 zł tytułem rekompensaty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w kontekście praw cudzoziemców innych niż obywatele Ukrainy, ochrona prawa do sądu w przypadku bezczynności organów administracji, zasada państwa prawnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemców innych niż obywatele Ukrainy w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z wojną na Ukrainie. Może być stosowane analogicznie w innych przypadkach, gdy przepisy szczególne ograniczają prawa obywateli.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające bieg terminów w sprawach cudzoziemców, mają zastosowanie do obywateli państw trzecich innych niż Ukraina?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym i nie mogą być stosowane wobec innych cudzoziemców.
Uzasadnienie
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy ma ściśle określony krąg podmiotowy i przedmiotowy. Wprowadzone przepisy zawieszające bieg terminów nie zostały wprowadzone do ustawy o cudzoziemcach, co wskazuje, że nie miały one na celu zmiany sytuacji prawnej wszystkich cudzoziemców.
Czy wielokrotne przedłużanie okresu zawieszenia terminów w sprawach cudzoziemców, wynikające z przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, jest zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wielokrotne przedłużanie tych przepisów po upływie nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających ich wprowadzenie narusza konstytucyjne prawo do sądu i zasadę państwa prawnego.
Uzasadnienie
Nadzwyczajne okoliczności uzasadniające ograniczenie prawa do sądu są tymczasowe. Po upływie ponad trzech lat od agresji na Ukrainę, dalsze przedłużanie tych przepisów nie jest uzasadnione i prowadzi do utrwalenia niewydolności organów administracji kosztem praw obywatelskich.
Czy bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE, przekraczająca ustawowe terminy, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli przekroczenie terminu jest znaczne, nieuzasadnione i pozbawione racjonalnego uzasadnienia, a organ nie wykazał żadnej aktywności w celu załatwienia sprawy.
Uzasadnienie
Rażące naruszenie prawa wymaga ciężkiego naruszenia, które jest oczywiste i niemożliwe do zaakceptowania. W sytuacji, gdy organ znacznie przekroczył termin, nie podjął istotnych czynności i strona wykazywała inicjatywę, stwierdzona bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa.
Przepisy (17)
Główne
u.c. art. 223
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określa termin 6 miesięcy na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE.
u.c. art. 210
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określa bieg terminu na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE.
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje bezczynność jako stan, w którym organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie.
k.p.a. art. 12 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Nakłada obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd przyznaje od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną.
Pomocnicze
k.p.a. art. 35 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pozwala przepisom szczególnym na określanie innych terminów niż te zawarte w Kodeksie.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność.
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Warunek dopuszczalności skargi - wyczerpanie środków zaskarżenia.
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia.
ustawa pomocowa art. 100c
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Zawieszenie biegu terminów w sprawach cudzoziemców w okresie do 31 grudnia 2022 r. (później przedłużane).
ustawa pomocowa art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przedłużenie okresu zawieszenia biegu terminów w sprawach cudzoziemców do 30 września 2025 r. (później uznane za niezgodne z Konstytucją).
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności muszą być konieczne i proporcjonalne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie mają zastosowania do obywateli państw trzecich innych niż Ukraina. • Wielokrotne przedłużanie okresu zawieszenia terminów w sprawach cudzoziemców narusza prawo do sądu i zasadę państwa prawnego. • Bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE była rażącym naruszeniem prawa.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Wojewody Pomorskiego oparta na przepisach ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, mających zawieszać bieg terminów w sprawach cudzoziemców.
Godne uwagi sformułowania
nie można w niniejszej sprawie uznać, że organ dopuścił się zarzucanej mu rażącej bezczynności • nie stosuje się przepisów o bezczynności organów • nie można uznać tego rodzaju regulacji za zgodne z zasadą Rzeczypospolitej Polskiej jako państwa prawnego • czasowe wyłączenie z przyczyn organizacyjnych lub ekonomicznych prawa cudzoziemców do złożenia skutecznego środka przeciwdziałania opieszałości organów administracji publicznej • nie do pogodzenia z zasadą prawa do sądu • nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że w sprawie wystąpił stan bezczynności • opisana zwłoka organu była znaczna a jednocześnie w żaden sposób nieuzasadniona
Skład orzekający
Bartłomiej Adamczak
przewodniczący
Jolanta Sudoł
sprawozdawca
Maja Pietrasik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w kontekście praw cudzoziemców innych niż obywatele Ukrainy, ochrona prawa do sądu w przypadku bezczynności organów administracji, zasada państwa prawnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemców innych niż obywatele Ukrainy w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z wojną na Ukrainie. Może być stosowane analogicznie w innych przypadkach, gdy przepisy szczególne ograniczają prawa obywateli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony prawnej cudzoziemców i interpretacji przepisów wprowadzonych w związku z kryzysem migracyjnym, które mogą ograniczać konstytucyjne prawa obywatelskie. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście zasad państwa prawnego.
“Czy przepisy dla uchodźców z Ukrainy pozbawiają inne narodowości praw do sądu? WSA w Gdańsku odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.