III SAB/Gd 170/26Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt czasowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę N. A. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o cudzoziemcach poprzez zwłokę w rozpatrzeniu wniosku złożonego w sierpniu 2024 r. Wojewoda Pomorski wniósł o oddalenie skargi, powołując się na przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które miały zawieszać bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt do dnia 4 marca 2026 r. Sąd, analizując argumentację organu oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, uznał, że wielokrotne przedłużanie okresów zawieszenia terminów, mimo ustania nadzwyczajnych okoliczności związanych z konfliktem na Ukrainie, narusza konstytucyjne prawo do sądu i zasadę proporcjonalności. Sąd stwierdził, że po upływie ponad dwóch lat od wybuchu wojny, dalsze ograniczanie dostępu do ochrony sądowej przed bezczynnością organów jest nieuzasadnione. W związku z tym, sąd zobowiązał Wojewodę Pomorskiego do załatwienia wniosku skarżącej w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz przyznał skarżącej 1500 zł zadośćuczynienia i 100 zł zwrotu kosztów postępowania. Skarga została oddalona w pozostałym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania przepisów prawa unijnego i konstytucyjnego do oceny zgodności przepisów krajowych z prawem do sądu i zasadą proporcjonalności, zwłaszcza w kontekście długotrwałych procedur administracyjnych.
Dotyczy spraw dotyczących cudzoziemców i specustawy ukraińskiej, ale stanowi ogólny wyraz interpretacji prawa do sądu w kontekście ograniczeń wprowadzanych przez ustawodawcę.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające biegi terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt, mogą być stosowane po upływie znacznego czasu od wybuchu konfliktu na Ukrainie, ograniczając prawo do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wielokrotne przedłużanie okresów zawieszenia terminów, zwłaszcza po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności, narusza konstytucyjne prawo do sądu i zasadę proporcjonalności, co czyni te przepisy niezasosowalnymi w sytuacji, gdy minął znaczny czas od wybuchu konfliktu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że długotrwałe zawieszanie terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt, nawet jeśli początkowo uzasadnione sytuacją kryzysową, po upływie kilku lat staje się nieproporcjonalnym ograniczeniem prawa do sądu i dobrej administracji, naruszając tym samym Konstytucję RP.
Czy bezczynność organu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, trwająca ponad ustawowy termin, może być uznana za rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, znaczne i nieuzasadnione przekroczenie ustawowych terminów załatwienia sprawy, bez wystąpienia obiektywnych przyczyn usprawiedliwiających zwłokę, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że ponad 20-miesięczne oczekiwanie na decyzję w sprawie zezwolenia na pobyt, przy braku jakichkolwiek usprawiedliwionych przyczyn ze strony organu, jest rażącym naruszeniem prawa, które nie może być akceptowane w demokratycznym państwie prawa.
Czy sąd administracyjny może przyznać skarżącemu sumę pieniężną od organu w przypadku stwierdzenia bezczynności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może orzec z urzędu lub na wniosek strony o przyznaniu skarżącemu sumy pieniężnej od organu, jeśli uwzględni skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Uzasadnienie
Przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. daje sądowi możliwość przyznania sumy pieniężnej jako środka dyscyplinującego organ i rekompensaty dla strony, a wysokość tej sumy zależy od oceny sądu, uwzględniającej uciążliwość dla strony i skalę bezczynności organu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (33)
Główne
u.o.c. art. 112a
Ustawa o cudzoziemcach
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
ustawa o pomocy art. 100c
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa o pomocy art. 100d
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
k.p.a. art. 35 § § 1-3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.c. art. 210 § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
u.o.c. art. 233
Ustawa o cudzoziemcach
u.o.c. art. 105
Ustawa o cudzoziemcach
u.o.c. art. 106 § ust. 2 pkt 2, ust. 2a
Ustawa o cudzoziemcach
u.o.c. art. 109 § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
u.o.c. art. 108 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o cudzoziemcach
ustawa o pomocy art. 100c § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa o pomocy art. 100d § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa o pomocy art. 100d § ust. 3 pkt 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa o pomocy art. 100d § ust. 4
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa o pomocy art. 100c § ust. 3 pkt 2
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa o pomocy art. 100d § ust. 3 pkt 2
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej art. 3 § ust. 3 pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długotrwała bezczynność organu pomimo upływu ustawowych terminów. • Naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu i zasady proporcjonalności przez przepisy zawieszające biegi terminów. • Utrata nadzwyczajnego charakteru sytuacji kryzysowej uzasadniającej ograniczenia praw.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu o zawieszeniu biegu terminów na podstawie specustawy ukraińskiej. • Argumentacja organu o braku rażącego naruszenia prawa z uwagi na specustawę.
Godne uwagi sformułowania
Długotrwałe i kilkukrotnie przedłużane wyłączenie z przyczyn organizacyjnych lub ekonomicznych prawa cudzoziemców do złożenia skutecznego środka przeciwdziałania opieszałości organów administracji publicznej. • Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi nieodzowny element testu proporcjonalności. • Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy okoliczności te trwają. • Ponad dwuletni okres należało uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. • Problem bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb, a nie przez wielokrotne prolongowanie obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia. • Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne.
Skład orzekający
Adam Osik
sprawozdawca
Jacek Hyla
przewodniczący
Jolanta Sudoł
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania przepisów prawa unijnego i konstytucyjnego do oceny zgodności przepisów krajowych z prawem do sądu i zasadą proporcjonalności, zwłaszcza w kontekście długotrwałych procedur administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy spraw dotyczących cudzoziemców i specustawy ukraińskiej, ale stanowi ogólny wyraz interpretacji prawa do sądu w kontekście ograniczeń wprowadzanych przez ustawodawcę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do sądu i proporcjonalnością ograniczeń wprowadzanych przez przepisy prawa, co ma znaczenie nie tylko dla prawników, ale także dla szerszego grona odbiorców zainteresowanych prawami obywatelskimi.
“Prawo do sądu kontra specustawa: Czy urzędnicza niemoc może trwać w nieskończoność?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.