Orzeczenie · 2026-06-17

III SA/Wr 18/26Odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego składki ZUS 8

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2026-06-17
NSAUbezpieczenia społeczneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneumorzenie postępowaniazaległości składkoweZUSukład ratalnyprzedawnienierozliczenie wpłat WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę J.F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) z dnia 5 listopada 2025 r., które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Dyrektor ZUS) z dnia 16 września 2025 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło zaległości składkowych J.F. z tytułu ubezpieczenia społecznego za okres od marca 2017 r. do listopada 2017 r. Skarżący kwestionował zasadność prowadzenia egzekucji, podnosząc zarzuty dotyczące przedawnienia części należności, wadliwego rozliczenia wpłat oraz naruszenia przepisów k.p.a. i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, podzielił argumentację organów administracji. Stwierdził, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed 30 lipca 2020 r., co skutkowało zastosowaniem przepisów u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do tej daty. Sąd uznał, że nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego określone w art. 59 § 1 u.p.e.a. W szczególności, obowiązek wynikający z tytułów wykonawczych nie wygasł. Sąd wyjaśnił, że pomimo zawarcia umowy o rozłożeniu zaległości na raty, istniała wymagalna składka za grudzień 2017 r., która nie została ujęta w harmonogramie. Rozliczenie wpłaty skarżącego na poczet tej najstarszej należności było zgodne z prawem. Składka za czerwiec 2015 r. nie uległa przedawnieniu, gdyż bieg terminu przedawnienia został zawieszony przez wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz zawarcie umowy ratalnej. Sąd podkreślił, że skarżący został wezwany do zapłaty pozostałych zaległości wraz z odsetkami, a niedopełnienie tego obowiązku skutkowało zakończeniem układu ratalnego i wznowieniem postępowania egzekucyjnego. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, rozliczania wpłat i skutków niedopełnienia warunków układu ratalnego w kontekście zaległości składkowych ZUS, a także zastosowania przepisów przejściowych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z rozliczeniem wpłat i układem ratalnym, a także przepisów obowiązujących do określonej daty.

Zagadnienia prawne (3)

Czy istnieją przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku zaległości składkowych, gdy skarżący kwestionuje istnienie obowiązku lub jego wymagalność?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek wynikający z tytułów wykonawczych nie wygasł, a składki były wymagalne lub nie uległy przedawnieniu. Rozliczenie wpłat było zgodne z prawem, a niedopełnienie warunków układu ratalnego uzasadniało odmowę umorzenia.

Czy zaległość składkowa za grudzień 2017 r., nieujęta w układzie ratalnym, mogła zostać rozliczona z wpłaty przeznaczonej na ratę układu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wpłata mogła zostać rozliczona na najstarszą należność, która nie była objęta układem ratalnym i której termin płatności upłynął.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że rozliczenie wpłaty na poczet zaległej składki za grudzień 2017 r. było zgodne z przepisami rozporządzenia w sprawie rozliczania składek i wynikało z mocy prawa, nawet jeśli nie zostało to szczegółowo zakomunikowane skarżącemu.

Czy postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości składkowych, wszczęte przed 30 lipca 2020 r., podlega przepisom ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do tej daty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z przepisami przejściowymi, zastosowanie mają przepisy w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji stosuje się przepisy dotychczasowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę w całości.

Przepisy (16)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postępowanie egzekucyjne umarza się m.in. gdy obowiązek nie istniał, został umorzony lub wygasł.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.u.s. art. 29 § ust. 1 i ust. 3

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych art. 7

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych art. 21

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych art. 22

Argumenty

Odrzucone argumenty

Przedawnienie składki za czerwiec 2015 r. • Naruszenie przepisów k.p.a. i u.s.u.s. poprzez brak wydania decyzji o rozwiązaniu umowy ratalnej i bezpodstawne podjęcie postępowania egzekucyjnego. • Niewłaściwe rozliczenie wpłaty z 5 stycznia 2018 r. • Zawarcie umowy ratalnej mimo istnienia zaległości.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte wobec skarżącego przed 30 lipca 2020 r., a zatem zastosowanie miały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. • W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 1 u.p.e.a. • Wynikający z tytułów wykonawczych obowiązek, wbrew zarzutom skarżącego, nie wygasł wskutek zapłaty. • Rozliczenie dokonanej przez skarżącego wpłaty na poczet 57 raty na zaległą składkę za grudzień 2017 r. było zgodne z § 7, § 21 i § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. [...] wynikało z mocy prawa i organ nie miał obowiązku informowania skarżącego o takim rozliczeniu wpłaty.

Skład orzekający

Anetta Chołuj

przewodniczący

Anna Kuczyńska-Szczytkowska

sprawozdawca

Barbara Ciołek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, rozliczania wpłat i skutków niedopełnienia warunków układu ratalnego w kontekście zaległości składkowych ZUS, a także zastosowania przepisów przejściowych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z rozliczeniem wpłat i układem ratalnym, a także przepisów obowiązujących do określonej daty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje złożoność rozliczeń z ZUS i konsekwencje niedopełnienia warunków układu ratalnego, co jest istotne dla osób zadłużonych i prawników zajmujących się sprawami ubezpieczeń społecznych.

ZUS vs. Dłużnik: Jak błąd w rozliczeniu raty może doprowadzić do wznowienia egzekucji?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst